ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٦١ - \* آگاهى خداوند، فرشتگان و حجّت هاى الهى از اعمال بندگان
چشمان خود را [از حرام] فرو بنديد تا شگفتىها را بينيد.»
ام صادق (ع) نيز در بيانى مشابه، در اين زمينه مىفرمايند:
«مَا اعْتَصَمَ أَحَدٌ بِمِثْلِ مَا اعْتَصَمَ بِغَضِّ الْبَصَرِ فَإِنَّ الْبَصَرَ لَا يغَضُّ عَنْ مَحَارِمِ اللَّهِ إِلَّا وَ قَدْ سَبَقَ إِلَى قَلْبِهِ مُشَاهَدَةُ الْعَظَمَةِ وَ الْجَلَالِ؛[١]
هيچكس وسيله نجاتى چون فروپوشاندن چشم از نگاه حرام نيافت. همانا نگاه از حرام الهى پوشانده نمىشود؛ مگر آنكه قلب به مشاهده عظمت و جلال الهى مىپردازد.»
همچنين از پيامبر اعظم (ص) روايت شده است كه:
«مَنْ عَرَضَتْ لَهُ فَاحِشَةٌ أَوْ شَهْوَةٌ فَاجْتَنَبَهَا مِنْ مَخَافَةِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ حَرَّمَ اللَّهُ عَلَيهِ النَّارَ وَ آمَنَهُ مِنَ الْفَزَعِ الْأَكبَرِ وَ أَنْجَزَ لَهُ مَا وَعَدَهُ فِى كتَابِهِ فِى قَوْلِهِ تَبَارَك وَ تَعَالَى وَ لِمَنْ خافَ مَقامَ رَبِّهِ جَنَّتان؛[٢]
هر كس [موقعيت] فحشايى يا شهوترانى برايش پيش بيايد و از ترس خداى عزّ و جلّ، از آن دورى كند، خداوند، آتش را بر او حرام مىگردانَد و او را از آن هراس سهمگين (روز قيامت)، ايمن مىدارد و آنچه را در كتاب خود در آيه «و براى آن كه از مقام و عظمت پروردگارش بترسد، دو بهشت خواهد بود.، به او وعده داده، برايش عملى مىسازد.»
افزون بر روايات يادشده، با مراجعه به زندگىنامه كسانى كه در گذشته و در دوران معاصر، به مراتب عالى اخلاقى و عرفانى رسيدهاند نيز مىتوان بهروشنى، به آثار چشمپوشى از گناه در نجات و رستگارى انسانها پى برد.[٣]
دو- راهكارهاى تقويت خويشتندارى جنسى
با توجّه به آموزههاى اسلامى و يافتههاى علوم روانشناسى و تربيتى براى تقويت خويشتندارى جنسى، به سه راهكار مهم مىتوان اشاره كرد:
اوّل- تقويت ايمان و باور دينى
شناخت، منشأ رفتارها و احساسات انسان است. خويشتندارى و بازدارى، در هر قلمرويى، از جمله در قلمرو جنسى، نيازمند برخوردارى از شناختها و باورهاى لازم است. اينجاست كه مفاهيمى، همانند معرفت، ايمان و باور به خدا معنا مىيابند. ايمان و باور به خدا، يكى از مهمترين عوامل در تقويت خويشتندارى جنسى است كه كمتر به آن توجّه شده است.
نقش ايمان در خويشتندارى جنسى، بحث دامنهدارى است كه نمىتوان در اين نوشتار، به آن پرداخت. امورى همچون محبّت به خدا، شكر، حيا، اميد به بهشت، ترس از دوزخ و ... از زير مجموعههاى اين بحث هستند.[٤]
در قرآن و روايات، براى برحذر داشتن انسانها از گناهان مختلف، از جمله گناهان جنسى، به دو موضوع مهم توجّه شده است؛ نخست، يادآورى آگاهى خداوند، فرشتگان و حجّتهاى الهى (پيامبر اكرم (ص) و امامان معصوم (ع)) از همه امور پنهان و آشكار بندگان[٥] و دوم، يادآورى مرگ و قيامت، به عنوان سرنوشت محتوم همه انسانها.
\* آگاهى خداوند، فرشتگان و حجّتهاى الهى از اعمال بندگان
در يكى از آيات قرآن كريم، درباره آگاهى خداوند از امور پنهان و آشكار بندگان چنين آمده است:
«أَوَ لا يَعْلَمُونَ أَنَّ اللَّهَ يَعْلَمُ ما يُسِرُّونَ وَ ما يُعْلِنُونَ؛[٦]
آيا نمىدانند كه خداوند آنچه را پوشيده مىدارند و آنچه را آشكار مىكنند، مىداند؟!»
درباره آگاهى فرشتگان از اعمال انسانها نيز در يكى از آيات قرآن مىخوانيم:
«وَإِنَّ عَلَيْكُمْ لَحافِظِينَ كِراماً كاتِبِينَ يَعْلَمُونَ ما تَفْعَلُونَ؛[٧]
[فرشتگان] بزرگوارى كه نويسندگان [اعمال شما] هستند؛ آنچه را مىكنيد، مىدانند.»
در آيات متعدّدى از قرآن، به شاهد و ناظر بودن حجّتهاى الهى بر اعمال مردم اشاره شده است كه از آن جمله، مىتوان به اين آيه اشاره كرد:
«وَقُلِ اعْمَلُوا فَسَيَرَى اللَّهُ عَمَلَكُمْ وَ رَسُولُهُ وَ الْمُؤْمِنُونَ وَ سَتُرَدُّونَ إِلى عالِمِ الْغَيْبِ وَ الشَّهادَةِ فَيُنَبِّئُكُمْ بِما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ؛[٨]
و بگو [هر كارى مىخواهيد] بكنيد كه به زودى خدا و پيامبر او و مؤمنان در كردار شما خواهند نگريست و به زودى، به سوى داناى نهان و آشكار بازگردانيده مىشويد. پس ما را به آنچه انجام مىداديد، آگاه خواهد كرد.»
امين الاسلام طبرسى ذيل آيه يادشده مىگويد:
اصحاب ما [اماميّه] روايت كردهاند كه اعمال اين امّت در هر روز دوشنبه و پنجشنبه بر پيامبر (ص) عرضه و ايشان از آنها آگاه مىشود. اين اعمال بر امامان هدايت نيز عرضه مىشود و آنها از اعمال مردم مطّلع مىشوند و مراد از «مؤمنان» در اين آيه نيز همانها هستند.[٩]
مُعلّى بن خُنَيس، يكى از اصحاب امام صادق (ع) نقل مىكند كه آن حضرت در تفسير اين سخن خداى تبارك و تعالى «اعْمَلُوافَسَيَرَى اللَّهُ عَمَلَكُمْ وَ رَسُولُهُ وَ الْمُؤْمِنُونَ»[١٠] فرمودند:
«هُوَ رَسُولُ اللَّهِ (ص) وَ الْأَئِمَّةُ تُعْرَضُ عَلَيهِمْ أَعْمَالُ الْعِبَادِ كلَّ خَمِيسٍ؛[١١]
مراد پيامبر خدا كه درود خدا بر او وخاندانش باد، ائمّه هستند كه اعمال بندگان در هر پنجشنبه بر آنها عرضه مىشود.»
در برخى از روايات به طور خاص، به نقش ياد خدا و درك حضور او در دورى از گناهان جنسى اشاره شده است كه از آن جمله مىتوان به اين روايت اشاره كرد:
«وَ سُئِلَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عَلِى بْنُ أَبِى طَالِبٍ (ع) بِمَا يسْتَعَانُ عَلَى غَمْضِ الْبَصَرِ فَقَالَ: بِالْخُمُودِ تَحْتَ سُلْطَانِ الْمُطَّلِعِ عَلَى سَتْرِك ....؛[١٢]
از اميرمؤمنان، على بن ابىطالب (ع) سؤال شد: براى فروهشتن چشم [از گناه] از چه وسيلهاى مىتوان كمك گرفت؟ فرمودند: «با در نظر گرفتن قدرت خداوندى كه بر نهانىهاى تو آگاه است.»