ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٩ - امام، حقيقت نازل شده از عالم غيب
مقامات عالى معنوى و كسب رضاى خداوند متعال.[١]
رسول مكرّم (ص)، در حالى از مردم وداع نمودند كه در ميان آنان، دو صورت خارجى و ما به ازاء از «حقيقتى ثابت» به جا گذاردند. اوّلى كتابالله بود و ديگرى آلالله و اعلام فرمودند كه:
«أَنَّهُمَا لَنْ يَفْتَرِقَا حَتَّى يَرِدَا عَلَى الْحَوْض؛[٢]
اين دو ثقل هيچگاه از هم جدا نمىشوند تا آنكه سر حوض بر من وارد شوند ...»
شخص شخيص، حضرت امام على (ع)، با اشاره به كتابالله- به عنوان حقيقتى متعالى و ثابت- از اين دو صورت، كه در عالم مادّى تجلّى يافته، با عنوان «كتاب الله الصامت» و «كتاب الله الناطق» مىكنند و مىفرمايند:
«اين كتاب صامت خداوند است و من كتاب ناطق اويم.»[٣]
همه آنچه در شأن و منزلت «قرآن» صامت بيان شده، بىگمان در شأن و منزلت «قرآن ناطق» كه خود نه تنها مفسّر و شارح قرآن صامت، بلكه همه حقيقتى است كه در كالبد انسانى مجال ظهور يافته، مصداق پيدا مىكند؛ از جمله آنكه، خداوند متعال، در «سوره قدر» از «قرآن»، به عنوان حقيقتى نازل شده از عالم غيب ياد فرموده است:
«إِنَّاأَنْزَلْناهُ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ».[٤]
در دعاى بسيار زيبايى كه مؤمنان روزهدار در تمامى روزهاى ماه مبارك رمضان بعد از نماز واجب، تكرار مىكنند، مؤمن آلمحمّد (ع) متذكّر قرآن، به عنوان «حقيقتى نازل شده» مىشود. در آنجا آمده است:
«يا عَلِى يا عَظِيمُ [...] وَ هُوَ الشَّهْرُ الَّذى فَرَضْتَ صِيامَهُ عَلَى، وَ هُوَ شَهْرُ رَمَضانَ، الَّذى انْزَلْتَ فيهِ الْقُرْآنَ، هُدى لِلنّاسِ وَ بَيِّناتٍ مِنَ الْهُدى وَ الْفُرْقان.»[٥]
آنچه كه همه طهارت و پاكيزگى ذاتى قرآن صامت را حمايت مىكند، طهارت، عصمت و پاكيزگى ذاتى قرآن ناطق را نيز حمايت مىكند و پرده از حقيقت قدسى آن برمىدارد.
كلام بلند حضرت امير (ع) از اين حقيقت، رمزگشايى مىكند. ايشان فرمودند:
«إِنَّ اللهَ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى طَهَّرَنَا وَ عَصَمَنَا وَ جَعَلَنَا شُهَدَاءَ عَلَى خَلْقِهِ وَ حُجَّتَهُ فِى أَرْضِهِ وَ جَعَلَنَا مَعَ الْقُرْآنِ- وَ جَعَلَ الْقُرْآنَ مَعَنَا لَا نُفَارِقُهُ وَ لَا يُفَارِقُنَا؛[٦]
خداوند ما را پاكيزه داشته و از خطا حفظ كرده است. او ما را گواه بر آفريدگان خويش و حجّت خود در زمين قرار داده است و ما را با قرآن و قرآن را با ما قرار داده است؛ نه ما از قرآن جدا مىشويم و نه قرآن از ما.»
معيت اين دو ثقل، از وقت انزال تا الىالابد، معيت و يگانگى در عالم معنا و حقيقت ثابت متعالى را اعلام مىدارد.
نفى امكان شناخت امام توسط مردم- چنانكه به حقيقت هست- در روايت رسول مكرّم (ص) به فقدان اشراف و علم غير معصوم، بر آن حقايق متعالى بازگشت مىكند؛ چنانكه غير از اين بود، عالمان و عارفان غير معصوم، به هر صورت و در هر مرتبهاى، مجال كسب