ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٦٣ - تشكيلات فرقه
فاطميان در مصر مستقر بودند و اكنون بيشتر در هند هستند، منابع دست اوّل خود را حفظ كردهاند؛ هرچند تمايلى به انتشار آن ندارند.
امام كنونى اسماعيليان نزارى كه در منطقه «الموت» تمركز جغرافيايى داشتند، كريم آقاخان نام دارد كه زاده «ژنو» است و اكنون در «پاريس» اقامت دارد و فارغالتّحصيل دانشگاه «هاروارد» است.
انحرافات عقيدتى فرقه
انحراف اسماعيليه از زواياى مختلف قابل بررسى است كه مهمترين انحرافات اين گروه را مىتوان سه چيز برشمرد:
الف. تأويلات باطنيه كه تا حدّ بىاعتبار دانستن ظواهر شرع پيش مىرود؛ يعنى اينها احكامى، مانند وجوب نماز، روزه، حج و ... را قابل نسخ و رفع مىدانند و با اين حساب با انكار شريعت، راه اباحهگرى بىحدّ و مرز را مىپيمايند. داشتن چنين عقيدهاى به اتّفاق فرق اسلامى، موجب كفر و خروج از اسلام است. بدين جهت هنگامى كه تمام مذاهب اسلامى نمايندهاى به مجمع «التقريب بين المذاهب الاسلامى» معرفى كردند، اين گروه موفّق نشد كه نماينده خود را به مجمع مزبور معرفى نمايد؛ زيرا همه فرق اسلامى، مسلمانى گروه مزبور را قبول نداشتند؛
ب. شيعه اثناعشرى، گروه مزبور را گمراه و منحرف مىدانند؛ زيرا تأويلات بىحدّ و مرز آنان علاوه بر نفى ظواهر شريعت، به نفى خشم نبوّت هم مىانجامد. همچنين عدد هفت براى آنان يك ارزش مادر به حساب مىآيد. تا آنجايى كه همه انبيا، اوصيا و امامان را منحصر در عدد هفت مىدانند و به عقيده اين فرقه، دين، متأثّر از عرفان و عقايد هندوئيسم و فلسفه ستارهپرستان است؛
ج. عدم پذيرش امامان بعد از امام صادق (ع) خود انحرافى است كه به منزله انكار همه ائمّه (ع) است و انكار يكى از امامان، مانند انكار رسول الله (ص) است. انحرافات اسماعيليه از نظر معرفتى، خيلى فراوان است و در واقع تمام انحرافات آنان به همان سه انحراف اوّل بر مىگردد.
بخش فرهنگى شبكه آقاخان نيز اخيراً مسئوليت مرمّت و بازسازى آثار تاريخى «افغانستان» و «تاجيكستان» را جهت نفوذ در افكار عمومى و نخبگان فرهنگى اين دو كشور، تدارك ديده است.
تشكيلات فرقه
آقاخان چهارم در حال حاضر، از شبكهاى شامل ٣٠٠ مؤسّسه و برنامه آموزش در «هند»، «پاكستان»، كنيا، تانزانيا و چندين كشور ديگر حمايت و پشتيبانى مىكند و به كارهاى اقتصادى رغبت نشان مىدهد.
قطب اين فرقه، تشكيلات وسيع و سازمانيافتهاى را درسراسر جهان تشكيل داده كه از جمله آنها مىتوان به موارد زير اشاره كرد:
١.AKA : آكادمى آقاخان كه هدف آن عضوگيرى و آموزش جهت تبليغ و نشر اعتقادات و اهداف اين فرقه در شهرها و كشورهاى دنيا مىباشد؛
٢.AKES : خدمات آموزشى آقاخان؛
٣.AKF : بنياد آقاخان؛
٤.AKFED : صندوق توسعه اقتصادى آقاخان كه جهت برنامهريزى مالى و تأمين بودجه تبليغاتى فرقه از آن استفاده مىشود؛
٥.AKPBS : ساختمان برنامهريزى آقاخان؛
٦.AKT : فرهنگ آقاخان؛
٧.AKU : دانشگاه آقاخان؛
٨.UCA : دانشگاه «آسياى مركزى»، بنياد تمركز كه براى ترويج عقايد فرقه، دانشجويان را از سراسر دنيا به صورت رايگان پذيرش مىكند؛
٩. خدمات ترويج صنعتى؛
١٠. دانشكده پزشكى آقاخان؛
١١. مدرسه پرستارى؛
١٢. مركز اسماعيليه «لندن»؛
١٣. بنياد جوايز معمارى آقاخان؛
١٤. بيمارستان آقاخان «كراچى».