ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٤٤ - خانواده سالم، پيش نياز جامعه سالم
خانواده سالم، پيشنياز جامعه سالم
دكتر سيما فردوسى
درباره سلامت روان افراد يك جامعه و پيشگيرى از ابتلاى آنها به اختلالات روانى، همواره موارد زيادى توصيه مىشود؛ امّا يكى از مهمترين مواردى كه گاهى نسبت به آن بىتوجّهى صورت مىگيرد، نقش مهمّ خانواده در اين قضيه است.
خانواده سالم كاركردهاى مختلفى دارد؛ از جمله اينكه مىتواند اميد به زندگى افراد را افزايش داده و آنها را از افسردگى و پوچى دور كند. افراد در يك خانواده متعادل، با ارتباط سازندهاى كه با يكديگر دارند، مشكلات خود را مطرح كرده و از ديگر اعضا، همفكرى و مشورت مىگيرند.
امّا آنچه مشاهده مىشود، اين است كه امروزه متأسّفانه از سويى، به دليل مشغله زياد افراد و از سوى ديگر، به دليل فعّاليت شبكههاى مجازى، مادرها و پدرها و فرزندان وقت زيادى را براى صحبت كردن با يكديگر اختصاص نمىدهند. همين موضوع باعث مىشود رفتهرفته از يكديگر دور شده و به سمت انزوا و افسردگى پيش بروند.
همچنين اين موضوع سبب مىشود فرزندان از خواهر و برادرهاى خود نيز فاصله گرفته و بيشتر به جمعهاى دوستانه علاقه نشاندهند؛ در حالىكه اين دوستان كه گاهى خانوادهها نيز آنها را نمىشناسند و صرفاً اينترنتى و مجازى هستند، ممكن است خطرات بسيار زيادى براى آنها به همراه داشته باشند.
براى حفظ صميميت خانوادگى لازم است تلاشى دوسويه از سمت پدرها و مادرها و فرزندان صورت بگيرد. والدين با مشورت گرفتن از فرزندان درباره امور مختلف خانه مىتوانند در آنها اعتماد به نفس را تقويت كرده و احساس مسئوليت را در آنها پررنگ كنند يا به عنوان مثال، به جاى سختگيرىهاى زياد كه باعث دلزده شدن فرزندان از محيط خانواده مىشود، با تعيين قوانين و توافق بر سر حدّ و مرزهايى كه در خانواده بايد رعايت شود، از آنها انتظار رعايت آن مقرّرات را داشته باشند.
آگاهسازى فرزندان از خطراتى كه در جامعه ممكن است وجود داشته باشد و آنها را تهديد كند، يكى از وظايف پدر و مادرهاست كه مىتوانند اين كار را به صورت مستقيم يا غيرمستقيم در حين بحثهاى خانوادگى انجام دهند و به آنها اين فرصت را بدهند اتّفاقاتى را كه برايشان مىافتد، تعريف كرده و درباره آن بحث و گفتوگو كنند و جوانب مختلف آن را بسنجند. اين كار باعث مىشود نوجوان و جوان نظرهايى را كه از دوستان و گروه همسالان خود مىگيرد، در جمع خانوادگى نيز مطرح كرده و بهترين تصميم را بگيرد.
به اين ترتيب، نوجوانان و جوانان مىتوانند از نگرانىهاى والدينشان كاسته و مبناى يك رابطه خوب را بگذارند و از اين طريق، به آن حسّ استقلالى كه در اين سن نياز دارند، دست پيدا كنند و محيط خانه را مانند يك محيط سرشار از بايدها و نبايدها نبينند كه فقط بايد از قوانين آن سرپيچى كنند تا به آزادى و استقلال دست پيدا كنند.
امروزه، اين مسئله ثابت شده است كودكانى كه به شيوههاى درست پرورش يابند، احتمال رشد مهارتها در آنها بسيار بيشتر است و همچنين احتمال بروز مشكلات رفتارى در آنان كمتر به چشم مىخورد. بنابراين با ايجاد محيط خانوادگى سالم مىتوان به داشتن جامعه سالم اميدوار بود.