زيارت آل ياسين، يكى از زيارتهاى مشهور حضرت صاحب‌الامر، عليه‌السلام، است. راوى و ناقل اين زيارت جناب ابو جعفر محمد بن عبدالله بن جعفر بن‌الحسين بن مالك جامع‌الحميرى القمى است كه همه علماى رجال و بزرگان راوى‌شناس از او به بزرگى و قداست‌ياد كرده‌اند. او صاحب كتابهاى متعددى بود كه ظاهرا چيزى از آنها در دست نيست و چون در اواخر دوران غيبت صغرى مى‌زيسته مكاتبات بسيارى با ناحيه مقدسه حضرت صاحب‌الامر، عليه‌السلام، داشته و به افتخار جواب نائل آمده است. توقيعات متعددى به وسيله او نقل شده است كه جمله آنها توقيعى است كه متضمن زيارت شريف آل ياسين است.

در آغاز توقيع مزبور چنين مى‌خوانيم:

به نام خداى رحمان رحيم. شما نه نسبت‌به امر پروردگار تعقل مى‌كنيد و نه از اولياى او پذيراييد. حكمتى بس كامل و تمام ولى چه سودى دارد بيمها و رهنمونها نسبت‌به جمعى كه ايمان نمى‌آورند. سلام بر ما و بندگان شايسته خدا.

هر گاه خواستيد به وسيله ما به پروردگار توجه پيدا كنيد و به ما متوجه شويد، پس آن گونه كه خداى تعالى فرموده ست‌بگوييد: بر آل يس درود و سلام باد ...

با شرح اين مقدمه به شرح اولين سلام زيارت ياد شده مى‌پردازيم:

اين سلام نخست از لطافت و ادب خاصى برخوردار است؛ زيرا گر چه اين زيارت شريفه زيارت امام زمان، عليه‌السلام، است و همه سلامهاى بعدى به آن وجود مقدس اختصاص دارد؛ در اولين گام، سلام است‌بر همه اين خاندان و درود ست‌بر تمامى اين دودمان.

گويا چنين گفته‌اند كه: تو كه زائرى و مى‌خواهى مرا زيارت كنى، تو كه مايلى بر من سلام و درود داشته باشى، ادب اقتضا مى‌كند كه اول به همه خاندان من، آباء گرامى و اجداد طاهرين من سلام كنى و درود بر آنها را، حتى بر سلام خاص من مقدم دارى. آنان پدران و اجداد منند و از هر جهت احترام و اكرامشان فرض است و لازم.

ظاهرا سلام بر خاندان رسالت، عليهم‌السلام، به عنوان «آل يس» از دو آيه شريفه قرآن استفاده شده است؛ يكى نخستين آيه سوره مباركه يس است. در روايات رسيده است كلمه «يس»، اولين آيه اين سوره نام نامى و اسم سامى حضرت ختمى مرتبت است كه به نقل يك حديث در اين جهت‌بسنده مى‌كنيم.

عن سفيان بن سعيد الثورى عن‌الصادق، عليه‌السلام، قال له: يا ابن رسول الله، ما معنى قول الله عز و جل «يس»؟ قال: اسم من اسماء النبى و معناه يا ايها السامع الوحى.[١]

سفيان ثورى به حضرت صادق، عليه‌السلام، عرضه داشت: اى پسر رسول خدا، معناى كلام پروردگار عز و جل «يس» چيست؟ فرمود: نامى است از نام‌هاى پيامبر و معنايش، اى شنونده وحى است.

ديگرى آيه ١٣٠ سوره صافات است؛ «سلام على آل ياسين» بيشتر مفسران و و قراء قرائت نافع و ابن عامر و يعقوب را در اين آيه آل ياسين ضبط كرده‌اند؛ نه الياسين.[٢]