در قسمت اول اين مقاله اشاره‌اى كوتاه داشتم به سيره پيشوايان دين و مرزبانان آيين در زمينه ندبه و زارى در فراق آخرين حجت‌حق. در آنجا روشن شد كه گذشته از پيامبران پيشين، شخص رسول اكرم، صلى‌الله‌عليه‌وآله، امير مؤمنان و ديگر امامان معصوم، از قرنها پيش از طلوع خورشيد امامت، عشقى سوزان در دل نهفته داشتند، در فراق آن حضرت مى‌سوختند و گاهى چون مادر داغ جوان ديده اشك مى‌ريختند، با ياد او عشقبازى مى‌كردند، به ديدارش عشق مى‌ورزيدند و به حال كسانى كه توفيق ديدار جمال آراى حضرتش را پيدا كنند، غبطه مى‌خوردند.

پيشوايان دين نه تنها خود در آتش فراق آن حضرت مى‌سوختند، بلكه به شيعيان و شيفتگان محضرشان دستور مى‌دادند كه آنها نيز همواره به ياد آن عزيز سفر كرده باشند و در فراقش اشك بريزند و ناله سر كنند و خود دعاهاى فراوانى را به آنها تعليم مى‌فرمودند كه در اوقات خاصى بخوانند و به نسلهاى بعدى بسپارند كه آن دعاها را در عصر غيبت‌بخوانند.

اين دعاها در منابع حديثى و مجامع فقهى، در طول قرون و اعصار ثبت‌شده و همه شيعيان شيفته و دلباخته، در مشاهد مشرفه، اماكن متبركه و اوقات شريفه، به هنگام عرض ارادت به پيشگاه حضرت بقيةالله، ارواحنافداه، با اين دعاها با مولاى خود راز دل گفته، از طول غيبت‌شكوه‌ها كرده، براى ديدار جمال باهرالنورش اظهار اشتياق نموده، در فراق كعبه مقصود ناله‌ها سر داده‌اند.

مرحوم سيد محمد تقى موسوى اصفهانى (م ١٣٤٨ ق.) كه يكى از مفاخر عصر و حسنات دهر بود، با تلاشى طاقت فرسا به گردآورى اين دعاها پرداخته، بيش از يكصد فقره از دعاهاى ماثور از امامان نور، عليهم‌السلام، را در اين رابطه گرد آورده و در كتاب گرانسنگ «مكيال‌المكارم» در اختيار شيعيان دلسوخته و دردآشنا قرارداده است.[١]

مؤلف در مقدمه كتاب شرح مى‌دهد كه شبى در عالم رؤيا به محضر مقدس حضرت بقيةالله، ارواحنافداه، رسيده، حضرتش فرموده:

اين كتاب را بنويس، عربى هم بنويس، و نام آن را «مكيال‌المكارم فى فوائدالدعاء للقائم» بگذار.[٢]

اين كتاب خوشبختانه به فارسى نيز ترجمه شده و در اختيار همگان قرار دارد.[٣]

جالبترين، جاذبترين، جامعترين‌