ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٢٨ - كتابهاى غيبت قبل از تولد امام عصر
جعفر مهدى و قائم است، غايب شدن را براى وى اثبات نمودند. و مردم هم فريب خوردند و آن عقيده باطل را پذيرفتند.
كتابهاىغيبت قبل از تولد امامعصر
قبل از آنكه امام زمان، ارواحنافداه، به دنيا بيايد اخبار غيبت، از پيغمبر اكرم و ائمه اطهار، عليهمالسلام، صادر شده و در كتب ثبت مىشد. حتى كتابهايى در خصوص غيبت تاليف مىشد. مخصوصا از زمان موسى بن جعفر به بعد، كتابهايى در غيبت نوشته شد و احاديث غيبت در آنها ثبت گشت، آن جمله است:
١- «على بن حسن بن محمد طائى طاطرى» يكى از اصحاب موسى بن جعفر است. كتابى در غيبت نوشته و مرد فقيه و مورد وثوقى بوده است.[١]
٢- «على بن اعرج كوفى» از اصحاب موسى بن جعفر بوده و كتابى در غيبت نوشته است.[٢]
٣- «ابرهيم بن صالح انماطى كوفى» از اصحاب موسى بن جعفر بوده و به واسطه اخبار غيبتبود كه گروهىكتابى در غيبت تاليف نموده است.[٣]
٤- «حسن بن على بن ابى حمزه» در عصر حضرت امام رضا زندگى مىكرده و كتابى در غيبت تاليف نموده است.[٤]
٥- «عباس بن هشام ناشرى اسدى» كتابى در غيبت نوشته است. مرد جليلالقدر و موثقى بوده در سال دويست و بيست هجرى وفات نمود. شيخ طوسى او را از اصحاب حضرت رضا مىشمارد.[٥]
٦- «فضل بن شاذان نيشابورى» كتابى در احوال قائم آل محمد و غيبت او نوشته است. «نجاشى» او را توثيق نموده مىنويسد:
از فقها و متكلمين اماميه است و احتياجى به تعريف ندارد و يك صد و هشتاد كتاب نوشته كه از جمله آنها كتاب غيبت است.
شيخ طوسى در رجال خود را از جمله اصحاب امام هادى و امام حسن عسكرى، عليهالسلام، شمرده است. و در پاورقى فهرستشيخ مىنويسد:
فضل بن شاذان در سال ١٦٠ ق. وفات نمود.
شيخ آقا بزرگ تهرانى در كتاب «الذريعة» مىنويسد:
كتاب غيبت فضل بن شاذان نزد سيد محمد بن محمد ميرلوحى كه هم عصر مجلسى بوده موجود بوده است.[٦]
٧- ابراهيم بن اسحاق احمرى نهاوندى نيز كتابى در غيبت نوشته است. قاسم بن محمد همدانى در سال دويست و شصت و نه از او حديثشنيده است.[٧]
طبرسى مىنويسد:
اخبار غيبت ولى عصر قبل از تولد خودش و پدر و جدش صادر شده و محدثين شيعه آنها را در اصول و كتابهايى كه در عصر امام باقر و صادق، عليهماالسلام، تاليف شده ضبط نمودهاند. يكى از محدثين موثق، حسن بن محبوب است كه در حدود صد سال قبل از زمان غيبت، كتاب «مشيخه» را تاليف نموده و اخبار غيبت را در آن ثبت كرده است. از جمله آنها اين حديث است:
ابوبصير مىگويد: خدمت امام صادق، عليهالسلام، عرض كردم: حضرت ابوجعفر، عليهالسلام، مىفرمود: قائم آل محمد دو غيبت دارد، يكى طولانى، ديگرى كوتاه. حضرت صادق، عليهالسلام، فرمود: آرى، يكى از آن دو غيبت از ديگرى طولانىتر مىشود.
طبرسى بعد از نقل اين حديث مىنويسد:
شما ملاحظه كنيد كه با پيش آمدن دو غيبتبراى فرزند امام حسن عسكرى چگونه صدق اين احاديث روشن گشت![٨]
هر يك از ائمه داستان غيبت مهدى موعود را به مردم تذكر مىدادند. و اصولا خفاى ولادت و غيبت را از علائم مهدى مىشمردند. حضرت سجاد، عليهالسلام، مىفرمود:
ولادت قائم ما بر مردم پوشيده مىماند به طورى كه خواهند گفت: اصلا متولد نشده است.[٩]
گاهى مىشد كه شخصى درباره يكى از ائمه احتمال مهدويت مىداد آن حضرت در پاسخ مىفرمود: «من مهدى نيستم زيرا خفاى ولادت يكى از علائم مهدى است در صورتيكه من چنين نيستم» از باب نمونه: عبدالله بن عطا مىگويد:
خدمت امام باقر عرض كردم: با اينكه شيعيان شما زيادند پس چرا خروج نمىكنيد؟ آن حضرت در پاسخ فرمود: اى عبدالله سخنان بيهوده را به گوش خودت راه مده، به خدا سوگند من مهدى موعود نيستم. مراقب كسى باشيد كه ولادتش بر مردم مخفى بماند. اوست صاحبالامر.[١٠]