ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٨٤ - گفتگو درباره امام مهدى، عليه السلام چرا امام زمان تا كنون ظهور نكرده است؟
گفتگو درباره امام مهدى، عليهالسلام چرا امام زمان تا كنون ظهور نكرده است؟
قسمتيازدهم
شهيد سيد محمدباقر صدر
تحقيق: عبدالجبار شراره
ترجمه: مصطفى شفيعى
مبحثششم [به اين سؤال مىپردازد كه پذيرفتيم امام زمان، عليهالسلام، وجود خارجى داشته و دارد] ولى چرا در طول اين مدت ظهور نكرده است؟
وقتى آن حضرت خود را براى يك دگرگونى اجتماعى آماده ساخته است چه چيز مانع وى شده است كه در دوره غيبت صغرى يا سالهاى پس از آن به ميدان بيايد و غيبتخود را طولانى نسازد؛ با توجه به اينكه در آن زمان، زمينه و شرايط كارهاى اجتماعى و اصلاحى بسيار آسانتر بوده است.
آن حضرت به واسطه رابطه مستقيمى كه بر اثر برنامهريزىهاى خاص در زمان غيبت صغرى با مردم داشت، اين امكان را يافته بود كه ياران خود را گرد آورد و با قدرت، كار خود را شروع كند. قدرتهاى حاكم آن زمان نيز به اين مرتبه از توان و نيروى دهشتناك كه انسان امروزه بر اثر پيشرفت علم و صنعتبه آن دستيافته است، نرسيده بودند.
جواب اين است كه هر كارى براى تغيير ساختار جامعه به وقوع پيوندد موفقيت آن بستگى به يك سلسله شرايط و زمينههاى خارجى دارد و تا همه آن شرايط كاملا تحقق نيابد امكان رسيدن به هدف وجود ندارد.
البته آن تغييرات اجتماعى كه سرچشمهاى الهى دارد از نظر پيام، ربطى به عوامل خارجى[١] ندارد. زيرا پيامى كه زير بناى اين تغييرات است الهى و آسمانى است و شرايط خارجى در آن مؤثر نيست ولى از جنبه اجرايى به شرايط بيرونى متكى است و موفقيت و زمان انجام آن بستگى به آن دارد و درستبه همين جهتبوده است كه آسمان در انتظار ماند تا پنج قرن از جاهليتبگذرد و آن وقت آخرين پيام خود را به واسطه حضرت محمد، صلىاللهعليهوآله، فرستاد؛ و با آنكه جهان در دوران فترت نياز شديد به پيامبر داشت ولى به خاطر وابستگى اجرايى به شرايط خارجى در آن تاخير شد. اين عوامل خارجى كه اجراى اصلاحات بدان نياز دارد برخى عبارت است از فضاى مناسب و جو عمومى براى تغييرات مورد نظر و برخى جزئيات كه جنبش انقلابى در پيچ و خمهاى باريك آن را مىطلبد.
براى نمونه، انقلابى كه «لنين» در روسيه با موفقيت رهبرى كرد به عامل مهمى مانند جنگ جهانى اول و سستشدن پايه امپراتورى [تزار] وابسته بود كه در ايحاد فضاى مناسب براى انقلاب سهم بسزايى داشت و عوامل جزئى و محدود ديگرى نيز در آن مؤثر بود مانند اينكه «لنين» توانستبسلامت وارد روسيه شود و انقلاب را رهبرى كند كه اگر هر حادثهاى باعث تاخير ورود او شده بود احتمال داشت انقلاب نتواند به اين سرعتحاكم شود.
آرى سنت تغييرناپذير الهى بر اين است كه اجرا و ايجاد تغييرات اصلاحى بستگى به عوامل خارجى، فضاى مناسب و جو عمومى داشته باشد و به همين جهتبوده است كه اسلام پس از يك دوره طولانى و پس از چندين قرن، ظهور كرد.
پس با اينكه خداى بزرگ، توانايى دارد همه مشكلات و همه سختيها را براى پيام رسانيهاى آسمانى، هموار و با اعجاز فضاى مناسب ايجاد كند، اين روش را انتخاب نكرده است؛ زيرا امتحان و ابتلا و رنجى كه مايه تكامل انسان مىشود در صورتى تحقق مىيابد كه تحولات، طبيعى و مطابق با