در مكتب اهل بيت - معاونت امور فرهنگى مجمع جهاني اهل بيت - الصفحة ٤٤ - حكم احداث ساختمان بر قبور از ديدگاه سنت شريف نبوى

و بدين نكته بايد توجّه داشت كه نهايت چيزى كه اين دو روايت بر آن دلالت مى‌كنند، ضرورت صاف كردن قبرهاست و بر ممنوعيّت كار گذاشتن ضريح و صندوقچه بر قبر دلالت نمى‌كنند. و اگر بگوييم كه به ضرورت يكسان كردن قبرها با سطح زمين دلالت مى‌كنند، اين چيزى است كه با سيره مسلمانان از صدر اسلام تاكنون منافات دارد و تنها ابن تيميّه و پيروانش در قرن هشتم هجرى و بعد از آن، قايل به ضرورت اين كار شده‌اند و مذاهب چهارگانه عامّه قايل به اين ضرورت نيستند بلكه بالا آوردن قبر به اندازه يك وجب از سطح زمين را مستحب مى‌دانند.[١]

مطالب ذكر شده اقتضا دارد كه بر فرض قبول سند دو روايت مذكور، در دلالت آنها تشكيك كنيم و «تسويه» را به معناى «مساوى كردن قبر با سطح زمين» نگيريم بلكه آن را به معناى «تسطيح در مقابل تسنيم بگيريم»، يعنى روى قبر را به صورت پشت ماهى و بر آمده درست نكنند بلكه روى قبر را مسطّح نمايند؛ از اين رو، قرطبى درحاشيه حديث آورده است:

«علماى ما گفته‌اند كه ظاهر روايت، منع تسنيم و بالا آوردن قبر را مى‌رساند و جمهور علما گفته‌اند: آنچه مأمور به از بين بردن آن شده‌ايم، مقدارى است كه از تسنيم بالاتر باشد و الّا قبر، مقدارى از


[١] - الفقه على المذاهب الاربعه: ١/ ٥٣٥.