یوسف» نیامده است.[١] در تفاسیر روایی متقدم، از جمله تفسیر القمی، فرات الکوفی، العیاشی و نیز اولین تفاسیر کامل اجتهادی _ که در قرن‌های پنجم و ششم هجری
نوشته شدند _ ذیل سوره یوسف، روایتی از این دست نقل نشده است؛ اما جایگاه روایات مورد بحث ما در تفاسیر روایی متأخر شیعه پررنگ‌تر است و مفسران روایی متأخر به
نقل این احادیث اقبال نشان داده‌اند.[٢] در تفاسیر غیر روایی متأخر، تنها تعداد
معدودی به نقل این روایات پرداخته‌اند و بدون این که توضیح خاصی در باره این روایات بدهند، از کنار آنها گذشته‌اند. بنا بر جست و جوی نگارنده، در میان تفاسیر معاصر
فقط در تفاسیر اثنی عشری، نمونه و کوثر به توضیح این روایات پرداخته شده است.[٣] شاید بتوان گفت که نگاه فقهی به این روایات باعث عدم پرداختن به این موضوع در تفاسیر شده است.

٢. مآخذ اهل سنت

آنچه در این باره در منابع روایی عامه نقل شده، مجموعه احادیثی است که در بردارندۀ موضوعات پس و پیش روایات نقل شده نزد شیعه است و در هیچ یک از آنها عبارتی
دالّ بر منع آموزش سورۀ یوسف به زنان وجود ندارد. این روایات در خصوص
آموزش ریسندگی به زنان، تعلیم سورۀ نور، منع از آموزش نوشتن و پرهیز از سکونت زنان
در طبقات فوقانی منازل است که در منابعی نظیر المستدرک حاکم نیشابوری،[٤]
المعجم الأوسط حاکم طبرانی،[٥]فیض القدیر مناوی[٦] و تاریخ بغداد خطیب بغدادی[٧] ذکر گردیده است.

[١]. مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج‌٧، ص١٩٤. متن روایت چنین است: «روی الحاکم أبوعبدالله فی الصحیح بالإسناد عن عائشة، قالت: قال رسول الله٦: لا تنزلوهن الغرف و لا تعلموهن الکتابة و علموهن المغزل و سورة النور یعنی النساء». این روایت در منابع اهل سنت، چه تفسیری و چه حدیثی، نقل شده است؛ از جمله: ثعلبی در الکشف و البیان (ج‌٧، ص٦٢)، میبدی در کشف الاسرار (ج٦، ص٤٨١) و گنابادی در بیان السعاده (ج٣، ص١٠٦) این روایت را نقل کرده‌اند.

[٢]. البرهان فی تفسیر القرآن، ج‌٣، ص١٥٣؛ تفسیر نور الثقلین، ج‌٢، ص٤٠٨؛ ج‌٣، ص٥٦٨؛ تفسیر الصافی، ج‌٣، ص٥٥.

[٣]. تفسیر نمونه، ج‌٩، ص٢٩٧؛ تفسیر اثنا عشری، ج‌٦، ص١٦٤؛ تفسیر کوثر، ج‌٥، ص٣٣٤- ٣٣٥.

[٤]. المستدرک للصحیحین، ج٢، ص٣٩٦.

[٥]. المعجم الأوسط، ج٦، ص٣٤.

[٦]. فیض القدیر، ج٣، ص٦٥١.

[٧]. تاریخ بغداد، ج١٤، ص٢٢٧.