از مجموع این آیات چنین برداشت می‌شود که نگارش امری رایج بوده و ابزارهای نگارش در بین مردم متداول بوده است. پس کتابت مسأله تازه‌ای نبوده که در زمان خلافت ابوبکر شیوع پیدا کند و چون سابقه‌ای در این زمینه وجود نداشته، افراد از انجام این امر واهمه داشته باشند یا حتی طبق متن روایات با کشته شدن قراء و حفاظ در جنگ یمامه به فکر جمع قرآن بیفتند. به این ترتیب، هر چند از این آیات، جمع و مدون بودن قرآن کریم استنباط نمی‌گردد، ولی همین قدر که قسمتی از روایات را _ که حاکی از عدم نگارش قرآن در زمان رسول‌اند _ مخدوش نمایند، حایز اهمیت هستند.

١. ذکر واژه «کتاب»

واژۀ کتاب از مادة «ک ت ب» بوده و بارها در قرآن کریم به‌کار رفته است. در معنای این ماده میان دانشمندان علم لغت دیدگاه‌های متفاوتی وجود دارد که می‌توان آنها را در دو دسته قرار داد:

الف. مادۀ «کتب» به معنای جمع و ضمیمه کردن چیزی به چیز دیگر است.[٤] اطلاق کتاب بر نوشتن و «کتیبه» بر نوشته از این باب است که در نوشتن و نوشته حروف با هم جمع می‌شوند و در کنار هم قرار می‌گیرند.

ب. مادۀ «کتب» در اصل به معنای نوشتن است و کتاب، صحیفه‌ای است که در آن نوشته می‌شود.[٥]

[١]. سوره الأنبیاء، آیه ١٠٤.

[٢]. لسان العرب، ج١٠، ص١٢٢.

[٣]. سوره الطور، آیه ٣.

[٤]. معجم المقاییس اللغه، ج٥، ص١٥٨.

[٥]. لسان العرب، ج١، ص٦٩٨؛ المفردات فی غریب القرآن، ج١، ص٦٩٩.