مناسك حج - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٢٢ - مسائل متفرقه استطاعت
٣٧- س- شخصى كه حج به جا آورده، لكن چون امرار معاش او از وجوه و امثال آن بوده و آن زمان نيز متذكر مسأله مربوط به عدم استطاعت چنين شخصى نشده و گمان كرده كه حج واجب خود را انجام داده است، پس از آن و در حال استطاعت قطعى، نيابتاً حج به جا آورده است، آيا حج نيابتى وى صحيح است يا بايد پس از انجام حج واجب مستقر خودش، نيابت را تكرار كند؟
ج- چنانچه در وقت انجام حج اولى مستطيع نبوده، با فرض حصول استطاعت در زمان حج ثانى، حج نيابتى باطل است و حج خود را بايد انجام دهد، و حج نيابتى را اگر وقت آن موسع بوده بعد از حج خودش انجام دهد، و در غير اين صورت به صاحب پول مراجعه كند.
٣٨- س- كسى كه واجب الحج بود از پاكستان عازم حج شد و در مدينه منوره بيمار گرديد و در حال بيمارى به طرف مكه رهسپار شد و در بيمارستان مكه قبل از حج وفات نمود، تمام دارايىاش در وقت فوت، مقدارى پول و قطعه زمينى در پاكستان بوده است، با توجه به اينكه پول موجودش براى نيابت حج او كفايت نمىكند، آيا ورثهاش بايد زمين را بفروشند و برايش نايب بگيرند، و يا اينكه با فوت او حج ساقط مىشود؟
اجركم على اللَّه.
ج- اگر با احرام عمره تمتع داخل مكه شده و پيش از انجام يا اكمال اعمال عمره يا بعد از انجام آن فوت نموده، همان مقدار عمل او مُجزى و حج از او ساقط است؛ ولى اگر بدون احرام عمره وارد مكه شد و در آنجا فوت نمود در صورتى كه حج بر او قبلًا مستقر بوده، بايد از اصل تركه او برايش نايب بگيرند، و حج ميقاتى كفايت مىكند.