پرسش و پاسخ
(١)
آيا زيارت جامعه كبيره به لحاظ سندي مورد پذيرش است ؟
٤ ص
(٢)
آيا تشيع جعفري با تشيع علوي متفاوت است؟
٥ ص
(٣)
آيا بر اساس روايت کتاب کافي، امام عصر ارواحنا فداه متولد نشده است؟
٦ ص
(٤)
آيا اهل بيت امام حسين سلام الله عليه در اولين اربعين به کربلا رسيدند؟
٧ ص
(٥)
آيا پياده روي برای زیارت امام حسين عليه السلام مستند ديني دارد؟
٨ ص
(٦)
آيا بر اساس روايت «إن الله يغضب لغضبك ويرضى لرضاك » خداوند تابع حضرت زهرا سلام الله عليها مي باشد؟
٩ ص
(٧)
آیا بر اساس خطبه 92 نهج البلاغه که حضرت فرمودند ولَعَلِّي أَسْمَعُكُمْ وَأَطْوَعُكُمْ لِمَنْ وَلَّيْتُمُوهُ أَمْرَكُمْ، به اعتقاد ایشان مبنای خلافت مردمی است یا الهی؟
١٠ ص
(٨)
آيا امير مؤمنان حضرت علی علیه السلام در محراب عبادت به شهادت رسید؟
١١ ص
(٩)
آیا مسلمان و شيعه شدن ايرانيان در زمان عمر بن خطاب بوده است؟
١٢ ص
(١٠)
آيا زنان برخي از انبياء مرتكب عمل شنيع فحشا شدند؟
١٣ ص
(١١)
آیا زائر امام حسین علیه السلام امکان شفاعت گناهکاران را در روز قیامت دارد؟
١٤ ص
(١٢)
آيا روايت نام گذاري فرزند امير مؤمنان (عليه السلام) به اسم عثمان، صحيح است؟
١٥ ص
(١٣)
آيا علماي اهل سنت بر جواز جشن ولادت پيامبر اسلام (صلي الله عليه وآله) فتوا داده اند؟
١٦ ص
(١٤)
رسول خدا صل الله علیه و آله قبل از رسيدن به مقام نبوت ، از چه ديني پيروي مي كردند ؟
١٧ ص
(١٥)
آيا صحت دارد كه با ميلاد پيامبر اكرم صل الله علیه و آله، طاق كسري ريخت، آتشكده زرتشت خاموش شد و ؟
١٨ ص
(١٦)
روايات صحيح السند «مهدويت» از طريق اهل البيت عليهم السلام
١٩ ص
(١٧)
آيا حجت بودن امام زمان علیه السلام مخالف آيه «رسلا مبشرين و منذرين لئلا يكون للنّاس علي الله حجّة بعْد الرسلِ» نيست؟
٢٠ ص
(١٨)
آيا روايتي در مدح مردم آخر الزمان از معصومين عليهم السلام وارد شده است ؟
٢١ ص
(١٩)
حديث « هر كه بميرد و امام زمانش را نشناسد ، همانند مردن زمان جاهليت مرده است » از كيست ؟
٢٢ ص
(٢٠)
وظيفه ما شيعيان در زمان غيبت امام زمان چيست ؟
٢٣ ص
(٢١)
آيا در روايات اهل سنت، پاداشي براي گريه در عزاي اهل بيت عليهم السلام بيان شده است؟
٢٤ ص
(٢٢)
آيا بر اساس منابع اهل سنت دشنام دادن به شيعيان دشنام به پيامبر صلي الله عليه و آله محسوب مي شود؟
٢٥ ص
(٢٣)
آيا بر اساس منابع شيعه و اهل سنت پيامبر صلي الله عليه وآله براي امام حسين عليه السلام روضه خواني كرده اند؟
٢٦ ص
(٢٤)
پاسخ چند پرسش در باره مختار
٢٧ ص
(٢٥)
آيا واقعيت دارد كه هفتاد هزار نفر بدون حساب از زمين كربلا وارد بهشت مي شوند؟
٢٨ ص
(٢٦)
آيا يزيد شخصيت قابل دفاعي داشته است؟
٢٩ ص
(٢٧)
نظر اهل بيت عليهم السّلام راجع به روزه گرفتن در روز عاشورا چيست؟
٣٠ ص
(٢٨)
آيا مدارك معتبري دال بر قرآن خواندن سر بريده امام حسين علیه السلام بر سر نيزه وجود دارد؟
٣١ ص
(٢٩)
چرا شيعيان نام فرزندان خود را «عبد العلي، عبد الحسين و » مي گذارند؟
٣٢ ص
(٣٠)
نخستين كسي كه براي امام حسين علیه السلام گريه كرد ، چه كسي بود؟
٣٣ ص
(٣١)
آيا عزاداري مداوم در روحيه مردم تأثير منفي نمي گذارد؟
٣٤ ص
(٣٢)
آيا روايت « نحن قريش ، وشيعتنا العرب ، و عدونا العجم » از قول امام حسين عليه السلام صحت دارد ؟
٣٥ ص
(٣٣)
آيا در باره امام حسين علیه السلام آياتي از قرآن نازل گرديده است؟
٣٦ ص
(٣٤)
آيا روايت «حسين مني و انا من حسين» در كتب اهل سنت با سند صحيح نقل شده است؟
٣٧ ص
(٣٥)
اگر تربت كربلا شفا مي دهد، چرا شيعيان به پزشك مراجعه مي كنند و بيمارستان مي سازند؟
٣٨ ص
(٣٦)
آيا عزاداري براي امام حسين عليه السلام بدعت است؟
٣٩ ص
(٣٧)
آيا ازدواج امام حسين علیه السلام با ارينب، در پيش آمد قضيه كربلا نقش داشته است؟
٤٠ ص
(٣٨)
آيا گريبان چاك زدن بانوان حرم در عزاي امام حسين علیه السلام صحت دارد؟
٤١ ص
(٣٩)
چرا در باب زيارت امام حسين عليه السلام آمده است كه به جاي قبله رو به قبر نماز بخوان ؟
٤٢ ص
(٤٠)
چرا امام حسين عليه السلام در روز عاشورا دعا نفرمودند تا باران ببارد ؟
٤٣ ص
(٤١)
آيا كسي از مفسرين اهل سنت مولي را به معني اولي تفسير كرده است؟
٤٤ ص
(٤٢)
آيا كسي از علماي نحوي اهل سنت مولي را به معني اولي بكار برده است؟
٤٥ ص
(٤٣)
آيا در تاريخ از نقل احاديث مربوط به امام علي عليه السلام توسط حكام جلوگيري مي شده است؟
٤٦ ص
(٤٤)
آيا كسي از علماي اهل سنت نسبت به صحت حديث غدير اعتراف كرده است؟
٤٧ ص
(٤٥)
روايت غدير از چند طريق نقل شده است؟
٤٨ ص
(٤٦)
آيا آيه ابلاغ قبل از غدير نازل شده است؟
٤٩ ص
(٤٧)
چرا پيامبر علي را در مكه و يا عرفات به مردم معرفي نكرد؟
٥٠ ص
(٤٨)
چطور ممكن است كه روزه روز غدير معادل شصت ماه روزه باشد؟ چون اين صحيح نيست پس تمام حديث غدير، بخاطر وجود چنين مطلبي در آن، باطل است!
٥١ ص
(٤٩)
چرا حضرت رسول صلي الله عليه و آله بجاي سخنراني در غدير، بر ولايت امام علي عليه السلام به صورت كتبي تاكيد نكردند تا بتوان بعداً بر آن استناد كرد؟
٥٢ ص
(٥٠)
چه نامها و صفاتي در روايات براي روز غدير ذكر شده است؟
٥٣ ص
(٥١)
آيا حضرت علي عليه السلام در نهج البلاغه خلافت را حق خود نمي دانند؟
٥٤ ص
(٥٢)
اكمال و اتمام دين در روز غدير به چه معناست؟
٥٥ ص
(٥٣)
خطبه غدير را با سند صحيح بيان فرماييد؟
٥٦ ص
(٥٤)
ماجراي غدير را به طور اختصار بيان فرماييد؟
٥٧ ص
(٥٥)
آيا نخستين مسلمان بودن حضرت علي (عليه السلام) فضيلت محسوب ميشود؟
٥٨ ص
(٥٦)
آيا اسلام ابوبكر ابتداي بعثت بوده يا بعد از دعوت علني؟
٥٩ ص
(٥٧)
پرسش و پاسخ ويژه برنامه غديري (حديث غدير و امامت و خلافت حضرت علي (ع) )
٦٠ ص
(٥٨)
آيا آيات ابلاغ و اكمال در غدير خم و امامت حضرت علي (ع) نازل شده است؟
٦١ ص
(٥٩)
آيا جمله « اللّهم وال من والاه » در حديث غدير از نظر سندي صحيح است؟
٦٢ ص
(٦٠)
آيا امير المؤمنين عليه السلام به حديث غدير احتجاج كرده است؟
٦٣ ص
(٦١)
آيا عمر در غدير خم با اميرمؤمنان (ع) بيعت كرده است؟
٦٤ ص
(٦٢)
اگر منظور رسول خدا (ص) از حديث غدير، امامت امير مؤمنان (ع) بود، چرا صحابه دچار اختلاف شدند؟
٦٥ ص
(٦٣)
آيا علماي اهل سنّت كلمه «مولي» در حديث غدير را به معناي امام و خليفه معني كرده اند؟
٦٦ ص
(٦٤)
اعتراف غزالي به بيعت عمر بن خطاب با اميرمؤمنان عليه السلام در غدير خم و نقض پيمان توسط او به خاطر مال و رياست دنيا + تصاوير كتاب
٦٧ ص
(٦٥)
آيا رسول خدا (ص) در غدير خم حديث ثقلين را بيان كرده است؟
٦٨ ص
(٦٦)
اگر در غدير خم چندين هزار نفر حضور داشتند ، چرا بعد رسول خدا (ص) با ابوبكر بيعت كردند ؟
٦٩ ص
(٦٧)
آيا امام باقر (عليه السلام) دستور دادند براي شان عزاداري شود؟
٧٠ ص
(٦٨)
آيا اعمال امت بر پيامبر و امامان (عليهم السلام) عرضه مي شود؟
٧١ ص
(٦٩)
آيا روايت معتبر از طريق عايشه بر اولين مسلمان بودن حضرت علي (ع) نقل شده است؟
٧٢ ص
(٧٠)
از نظر اكثر علماي اهل سنت نخستين مسلمان چه كسي مي باشد؟
٧٣ ص
(٧١)
آيا اجماعي بر اولين مسلمان بودن امير المؤمنين (عليه السلام) در بين علماي اهل سنت وجود دارد؟
٧٤ ص
(٧٢)
آيا امير مؤمنان (عليه السلام) پيشگام اولين و آخرين است؟
٧٥ ص
(٧٣)
آيا قرآن روي سر گرفتن و دعا كردن بدعت است + تصوير كتاب
٧٦ ص
(٧٤)
آيا روايت علي «امام المتقين وسيد المسلمين» با سند معتبر وارد شده؟ (+ تصوير)
٧٧ ص
(٧٥)
آيا عائشه بعد از شنيدن خبر شهادت اميرمؤمنان (ع) سجده كرده است؟
٧٨ ص
(٧٦)
آيا جبرئيل و ميكائيل، خادمان اميرمؤمنان عليه السلام بوده اند؟ (+ تصوير)
٧٩ ص
(٧٧)
آيا روايت «نگاه كردن به چهره علي (ع) عبادت است» با سند معتبر در منابع اهل سنت نقل شده است؟
٨٠ ص
(٧٨)
آيا در قبر و قيامت از ولايت حضرت علي و ائمه عليهم السلام سؤال مي شود؟
٨١ ص
(٧٩)
آيا عمر بن خطاب، آرزوي فضائل اميرمؤمنان عليه السلام را داشته است؟
٨٢ ص
(٨٠)
آيا آيه اي در قرآن كريم در باره جواز توسل به مردگان وجود دارد؟
٨٣ ص
(٨١)
آيا روايت توسل بلال بن حارث به قبر پيامبر (ص) با تأييد عمر، معتبر است؟ (+ تصوير)
٨٤ ص
(٨٢)
آيا روايت توسل ابو أيوب انصاري به قبر رسول خدا (ص) توسط علماي اهل سنت تصحيح شده؟ (+ تصاويركتابها)
٨٥ ص
(٨٣)
آيا طبق منابع شيعه و اهل سنت، در ميان313 نفر از ياران امام زمان (عج) زن نيز وجود دارد؟ (ويرايش جديد)
٨٦ ص
(٨٤)
آيا غايب شدن امام زمان (عليه السلام) در روايات صحيح شيعه پيش بيني شده است؟
٨٧ ص
(٨٥)
آيا ولادت حضرت مهدي (ع) فقط از طريق حكيمه، نقل شده است؟
٨٨ ص
(٨٦)
آيا نام هاي متعدد حضرت نرجس (س) دليل بر عدم تولد حضرت مهدي (عج) است؟
٨٩ ص
(٨٧)
اعتراف علماي اهل سنت به تولد حضرت مهدي (عج) + تصاوير كتاب ها
٩٠ ص
(٨٨)
چگونه امكان دارد امام زمان علیه السلام عمر طولانی داشته باشد؟
٩١ ص
(٨٩)
آيا نام پدر حضرت مهدي (عج)، عبد الله بوده است؟
٩٢ ص
(٩٠)
آيا ميراث امام عسكري (ع) بين برادر و مادر آن حضرت تقسيم شد؟
٩٣ ص
(٩١)
آيا حضرت مهدي (عج) از نسل امام حسن مجتبي (ع) است؟
٩٤ ص
(٩٢)
آيا امام عسكري (ع) بدون فرزند از دنيا رفته است؟
٩٥ ص
(٩٣)
حضرت مهدي (عج) چه شباهت هاي با ذوالقرنين دارد ؟
٩٦ ص
(٩٤)
آيا روايت معتبري مبني بر عدم جواز تعيين زمان ظهور، وجود دارد؟
٩٧ ص
(٩٥)
آيا امام زمان عليه السلام در هنگام ظهور، مسجد الحرام و مسجد النبي را خراب خواهد كرد؟
٩٨ ص
(٩٦)
آيا آيه «بقية الله خير لكم ان كنتم مؤمنين» در باره امام زمان (عج) نازل شده است؟
٩٩ ص
(٩٧)
با توجه به روايت « فمن ادعي المشاهدة فهو كذاب مفتر » ادعاهاي كساني كه مي گويند امام زمان را ديده اند ، چگونه قابل توجيه است ؟
١٠٠ ص
(٩٨)
آيا حديث «خلفائي إثنا عشر»، بر وجود و حيات حضرت مهدي دلالت مي كند؟
١٠١ ص
(٩٩)
آيا حضرت مهدي (عج) در سرداب غائب شده و از سرداب ظهور مي كند؟
١٠٢ ص
(١٠٠)
آيا حديث ثقلين بر وجود حضرت مهدي (ع) دلالت مي كند؟
١٠٣ ص
(١٠١)
آيا مهدي شيعه ، همان دجال است ؟
١٠٤ ص
(١٠٢)
آيا كسي از مسلمانان، منكر عقيده مهدويت شده است؟
١٠٥ ص
(١٠٣)
با اينكه در زمان امام صادق (علیه السلام)، امام زمان (عج) متولد نشده بودند ، چطور ايشان فرموده اند به امام زمان (عج) سلام كنيد ؟
١٠٦ ص
(١٠٤)
چه كار كنيم تا امام زمان ( عج ) از ما راضي باشد ؟
١٠٧ ص
(١٠٥)
آيا وهابيت اعتقادي به منجي دارند ؟
١٠٨ ص
(١٠٦)
آيا نور حضرت زهرا (سلام الله عليها) از طريق ميوه بهشتي به صلب رسول خدا (صلی الله علیه و آله) منتقل شد؟
١٠٩ ص
(١٠٧)
حضرت زهرا سلام الله عليها در چه تاريخي به دنيا آمده است؟
١١٠ ص
(١٠٨)
آيا حديث «فاطمه بضعه مني» با سند صحيح در كتب شيعه آمده است؟
١١١ ص
(١٠٩)
چرا اميرمؤمنان (عليه السلام) از همسرش دفاع نكرد؟
١١٢ ص
(١١٠)
آيا حديث «لولا فاطمه لما خلقتكما» دلالت مي كند كه مقام حضرت فاطمه از مقام حضرت رسول و حضرت علي عليهما السلام بالاتر بوده است؟
١١٣ ص
(١١١)
چرا حضرت زهرا (سلام الله علیها) شبانه دفن شد؟
١١٤ ص
(١١٢)
آيا تا قبل از سال 71 ، تقويم ها در باره حضرت زهرا (سلام الله علیها) از كلمه «وفات» استفاده مي كرده اند؟
١١٥ ص
(١١٣)
«مصحف فاطمه» چيست ؟
١١٦ ص
(١١٤)
آيا در صحيح بخاري ، حديثي در بارهء حرمت آزار و اذيت فاطمهء زهرا س وجود دارد؟
١١٧ ص
(١١٥)
چرا با وجود حضرت علي(علیه السلام)، فاطمه زهرا (سلام الله علیها) پشت در رفت؟
١١٨ ص
(١١٦)
چرا، بني هاشم و انصار، از حضرت زهرا (سلام الله علیها) دفاع نكردند؟
١١٩ ص
(١١٧)
آيا عمر بن الخطاب ، به حضرت زهرا سلام الله عليها جسارت كرده است ؟
١٢٠ ص
(١١٨)
حضرت زهرا سلام الله عليها حتي بعد از وفاتش نيز از ناراحت شدن فرزندانش ناراحت مي شود+ تصوير كتاب
١٢١ ص
(١١٩)
آيا زنان ناقص العقل هستند؟
١٢٢ ص
(١٢٠)
آيا خطبه شقشقيه، تنها از طريق عكرمه خارجي نقل شده است؟
١٢٣ ص
(١٢١)
آيا خروج عليه حاكم از ديدگاه اهل سنت و وهابيت مشروعيت دارد؟
١٢٤ ص
(١٢٢)
سؤالات و پاسخ هاي ويژه برنامه طوفان كربلا
١٢٥ ص
(١٢٣)
آيا امام حسين عليه السلام را شيعيان به شهادت رسانده اند؟!!
١٢٦ ص
(١٢٤)
چرا امام حسين (عليه السلام) با اين كه مي دانست شهيد مي شود ، اقدام به قيام كرد ؟
١٢٧ ص
(١٢٥)
اثبات امامت در پنج دقيقه
١٢٨ ص
(١٢٦)
بدعت تراويح، به اعتراف بزرگان اهل سنت + تصاوير كتاب
١٢٩ ص
(١٢٧)
اعتراف علماي اهل سنت به طهارت بول و غائط رسول خدا (ص) و استشفاء صحابه به آن + تصاوير كتب
١٣٠ ص
(١٢٨)
ديدگاه اميرمؤمنان عليه السلام در باره ابوبكر و عمر+ تصوير كتاب ها
١٣١ ص
(١٢٩)
امام شافعي خوردن گربه كوهي ، موش خرما ، جوجه تيغي ، راسو ، بزمجه و جايز است + تصاوير كتاب
١٣٢ ص
(١٣٠)
تبرك پيروان ابن تيميه به ريسمان شپش و آب غسل او + تصوير كتاب ها
١٣٣ ص
(١٣١)
سريال گاف هاي عبدالله حيدري – قسمت دوم بررسي انتساب صحيح بخاري + تصوير كتاب ها
١٣٤ ص
(١٣٢)
امام مالك بن أنس خوردن گوشت سگ ، سوسك ، كرم ، مار و عقرب و حلال است + تصاوير كتاب
١٣٥ ص
(١٣٣)
عائشه خوردن موش حلال است + تصاوير كتاب
١٣٦ ص
(١٣٤)
آیا بر اساس منابع شیعه و اهل سنت اميرمؤمنان عليه السلام در كعبه به دنیا آمده اند؟ + تصاوير كتاب ها (ویرایش جدید)
١٣٧ ص
(١٣٥)
روايت «من سب عليا فقد سبني» با سند معتبر + تصوير كتاب
١٣٨ ص
(١٣٦)
نبش قبور شهدا و صحابه از سنت هاي معاويه + تصوير كتاب
١٣٩ ص
(١٣٧)
نبش قبر معاويه و يزيد توسط خلفاي بني العباس + تصوير كتاب
١٤٠ ص
(١٣٨)
شعاع نور چهره فاطمه (س) به روايت عائشه
١٤١ ص
(١٣٩)
روايت فاطمه « اصدق لهجة» از عائشه با سند معتبر + تصوير كتاب
١٤٢ ص
(١٤٠)
چرا صحابه با خلفاي سه گانه مخالفت نكردند + تصوير كتاب
١٤٣ ص
(١٤١)
روايت «علِي مع القرانِ، والقرآن مع علِي» با سند معتبر + تصوير كتاب
١٤٤ ص
(١٤٢)
روايت «وأنت خلِيفتِي فِی كل مؤمِنٍ مِن بعدِی» با سند معتبر + تصوير كتاب
١٤٥ ص
(١٤٣)
آيا روايت «باب حطه بني اسرائيل» با سند معتبر در منابع اهل سنت نقل شده است؟
١٤٦ ص
(١٤٤)
اگر مراد رسول خدا (ص) از حديث غدير ، ولايت امير مؤمنان (ع) بود ، چرا در سقيفه به آن احتجاج نشد؟
١٤٧ ص
(١٤٥)
آيا آيه «ومن عنده علم الكتاب» در باره امام علي (ع) نازل شده ؟
١٤٨ ص
(١٤٦)
فلسفه عزاداري براي امام حسين عليه السلام چيست ؟
١٤٩ ص
(١٤٧)
چرا عزاداري براي امام حسين (ع) وياران با وفايشان از اول محرم آغاز مي شود با اين كه ايشان در دهم محرم به شهادت رسيدند ؟
١٥٠ ص
(١٤٨)
آيا لعن يزيد بن معاويه ، جايز است ؟
١٥١ ص
(١٤٩)
اگر شركت در عزاي امام حسين براي خدا نباشد چطور خداوند به آن پاداش مي دهد؟
١٥٢ ص
(١٥٠)
چهل روايت صحيح در اثبات امامت از كتاب هاي شيعه و سني
١٥٣ ص
(١٥١)
آيا دعاي رسول خدا (ص) در غدير خم «اللهم انصر من نصره» مستجاب شد؟
١٥٤ ص
(١٥٢)
آيا آيه «بلاغ» شامل تمام آنچه بر پيامبر (ص) نازل شده، مي شود يا اختصاص به تبليغ ولايت امير مؤمنان (ع) دارد؟
١٥٥ ص
(١٥٣)
آيا تهمت يكي از سايت هاي اهل سنت در بت پرستيدن امام علي (ع) قبل از اسلام ، صحت دارد؟
١٥٦ ص
(١٥٤)
آيا روايت «وأنت خليفتي من بعدي» با سند معتبر در منابع اهل سنت نقل شده است؟ (ويرايش جديد)
١٥٧ ص
(١٥٥)
آيا روايت «علي كنفسي» با سند معتبر در منابع اهل سنت نقل شده است؟
١٥٨ ص
(١٥٦)
آيا روايت «امامان دوازده گانه» به صورت متواتر در منابع شيعه و سني نقل شده است؟
١٥٩ ص
(١٥٧)
آيا روايت «علي أولي الناس بعدي» با سند معتبر در منابع اهل سنت نقل شده است؟
١٦٠ ص
(١٥٨)
آيا روايت «طير مشوي» با سند معتبر در منابع اهل سنت نقل شده است؟
١٦١ ص
(١٥٩)
آيا روايت «من أطاع عليا فقد أطاعني» با سند معتبر در منابع اهل سنت نقل شده است؟
١٦٢ ص
(١٦٠)
آيا روايت «من فارق عليا فقد فارقني» با سند معتبر در منابع اهل سنت نقل شده است؟
١٦٣ ص
(١٦١)
آيا روايت «علي مع الحق» با سند معتبر در منابع اهل سنت نقل شده است؟
١٦٤ ص
(١٦٢)
مقصود از روايت «حب علي حسنة، لا يضر معها سيئة» چيست؟
١٦٥ ص
(١٦٣)
آيا امير مؤمنان عليه السلام از انبياء افضل است ؟
١٦٦ ص
(١٦٤)
چرا به حضرت علي (عليه السلام) «قسيم النار والجنة» مي گويند؟
١٦٧ ص
(١٦٥)
مذهب شيعه در چه زماني پايه گذاري شده است ؟
١٦٨ ص
(١٦٦)
آيا در قرآن آيه اي در خصوص امامت امامان بعد از حضرت پيامبر آمده است ؟
١٦٩ ص
(١٦٧)
آيا روايت حسن مثني در انكار دلالت حديث غدير ، صحت دارد ؟
١٧٠ ص
(١٦٨)
آيا روايت «من سبّ عليا فقد سبني» با سند معتبر در منابع اهل سنت نقل شده است؟
١٧١ ص
(١٦٩)
دوازده سؤال عبد الله حيدري از شيعيان و دوازده سؤال ما از او
١٧٢ ص
(١٧٠)
آيا امام زمان داراي زن و فرزند هستند ؟
١٧٣ ص
(١٧١)
آيا واقعيت دارد كه امام زمان (عج) از هر هزار نفر 999 نفر را خواهد كشت؟
١٧٤ ص
(١٧٢)
هنگام رحلت امام زمان (عج) چه كسي او را غسل داده و كفن مي كند؟
١٧٥ ص
(١٧٣)
آيا عائشه براي اصلاح امت، جنگ جمل را به راه انداخت ؟ چرا بعد از جنگ جمل مجازات نشد؟
١٧٦ ص
(١٧٤)
آيا اهميت دادن به عيد نوروز بدعت نيست؟
١٧٧ ص
(١٧٥)
آيا عبدالله ابي، در بيعت رضوان حضور داشته و با رسول خدا(ص) بيعت كرده است؟
١٧٨ ص
(١٧٦)
آيا به كار بردن تعبير «اعيذ بيا آهيا شراهيا» ، مصداق شرك به خداوند مي باشد؟
١٧٩ ص
(١٧٧)
آيا حقيقت دارد كه عمر بن خطاب، دختران خود را در جاهليت زنده به گور كرده است؟
١٨٠ ص
(١٧٨)
آيا كسي از علماي اهل سنت، امامت را جزء اصول دين دانسته است؟
١٨١ ص
(١٧٩)
آيا روايت «المرأة شر كلها» صحيح است و شامل همه زنان مي شود؟
١٨٢ ص
(١٨٠)
آيا روايت «أنصحهم لله ولرسوله الخليفة الصديق وخليفه الخليفه الفاروق» با سند معتبر در منابع شيعه و سني نقل شده است؟
١٨٣ ص
(١٨١)
آيا واقعيت دارد كه رسول خدا (صلي الله عليه وآله) از عمر بن خطاب مي ترسيد؟
١٨٤ ص
(١٨٢)
آيا واقعيت دارد كه بخاري، از ابوطفيل صحابي به خاطر شيعه بودنش روايت نقل نكرده است؟
١٨٥ ص
(١٨٣)
آيا پيامبر اسلام (ص) مسموم از دنيا رفت ؟
١٨٦ ص
(١٨٤)
آيا مسموم كردن امام حسن عليه السلام به دستور معاويه بود ؟
١٨٧ ص
(١٨٥)
آيا روايت معتبري در منابع اهل سنت وجود دارد كه ثابت كند، اميرمؤمنان عليه السلام، تمام اتفاقات آينده را تا قيامت مي دانست؟
١٨٨ ص
(١٨٦)
آيا روايت «من آذي عليا فقد آذاني» با سند معتبر در منابع اهل سنت نقل شده است؟
١٨٩ ص
(١٨٧)
آيا محمد بن اسماعيل بخاري، فتوا داده است كه از طريق خوردن شير حيوانات نيز محرميت ثابت مي شود؟
١٩٠ ص
(١٨٨)
آيا روايت «إني تارك فيكم خليفتين» با سند معتبر در منابع اهل سنت نقل شده است؟
١٩١ ص
(١٨٩)
آيا واقعيت دارد كه عمر بن خطاب، سوره بقره را در مدت دوازده سال ياد گرفته است؟
١٩٢ ص
(١٩٠)
چرا شيعيان مي گويند كه حضرت علي (ع)، سه روز جنازه عثمان را بدون دفن رها كرد؟
١٩٣ ص
(١٩١)
چه كساني از اصحاب در جنگ صفين به شهادت رسيده اند؟
١٩٤ ص
(١٩٢)
آيا اميرمؤمنان و حسنين عليهم السلام از عثمان طرفداري كرده اند؟
١٩٥ ص
(١٩٣)
آيا رسول خدا (ص) ، جنگ هاي جمل، صفين و نهروان را پيش بيني كرده بود؟
١٩٦ ص
(١٩٤)
چرا شيعيان، حضرت علي (عليه السلام) را از خليفه دوم زاهد تر مي دانند؟
١٩٧ ص
(١٩٥)
آيا حديث قرطاس، تنها از طريق ابن عباس نقل شده است؟
١٩٨ ص
(١٩٦)
آيا اميرمؤمنان (ع) در صلح حديبيه، با دستور رسول خدا (ص) مخالفت كرده است؟
١٩٩ ص
(١٩٧)
آيا روايت معتبري مبني بر دادن مأموريت «اعلام برائت از مشركان» به اميرمؤمنان (ع) و عزل ابوبكر از اين مأموريت، در منابع اهل سنت وجود دارد؟
٢٠٠ ص
(١٩٨)
آيا روايت معتبري مبني بر ولادت امير مؤمنان (ع) در كعبه وجود دارد ؟
٢٠١ ص
(١٩٩)
آيا روايت «علي وليكم بعدي» با سند معتبر در منابع اهل سنت نقل شده است؟
٢٠٢ ص
(٢٠٠)
آيا روايت «أنا مدينة العلم» با سند معتبر در منابع اهل سنت نقل شده است؟
٢٠٣ ص
(٢٠١)
آيا برخي از راويان «صحاح سته» شرابخوار بوده اند ؟
٢٠٤ ص
(٢٠٢)
آيا فاطمه (سلام الله عليها) از شيخين راضي شد؟
٢٠٥ ص
(٢٠٣)
آيا خانه هاي مدينه دَرِ چوبي داشت؟
٢٠٦ ص
(٢٠٤)
آيا أبو المجامع جويني «حاطب ليل» بوده است؟
٢٠٧ ص
(٢٠٥)
آيا عمر بن خطاب، فقط تهديد كرده است؟
٢٠٨ ص
(٢٠٦)
آيا مرحوم كاشف الغطاء (ره) و آيت الله خوئي (ره)، منكر شهادت حضرت زهرا (سلام الله علیها) بودند؟
٢٠٩ ص
(٢٠٧)
آيا نخستين پيروان هر ديني، بهترين افراد آن امت هستند؟
٢١٠ ص
(٢٠٨)
چه كسي خطبه عقد حضرت خديجه و رسول خدا (عليهما السلام) را خواند؟
٢١١ ص
(٢٠٩)
آيا شهادت حضرت محسن (علیه السلام) با اين سخن پيامبر (صلی الله علیه و آله) كه خطاب به حضرت زهرا (سلام الله علیها) فرمود تو نخستين كس از اهل بيتم هستي كه به من ملحق مي شوي، در تعارض نيست ؟
٢١٢ ص
(٢١٠)
آيا واقعيت دارد كه ابوحنيفه، سخن عمر را سخن شيطان خوانده است؟
٢١٣ ص
(٢١١)
آيا روايت «فاطمة بضعة مني» فقط از طريق مسور بن مخرمة نقل شده است؟
٢١٤ ص
(٢١٢)
آيا عائشه، از دفن جنازه امام مجتبي (ع) در خانه رسول خدا (ص) جلوگيري كرده است؟
٢١٥ ص
(٢١٣)
آيا رسول خدا (ص) آياتي از قرآن كريم را فراموش مي كرد؟
٢١٦ ص
(٢١٤)
شخصيت و عملكرد عبد الله بن زبير در منابع اهل سنت ، چگونه آمده است؟
٢١٧ ص
(٢١٥)
مراد از «ام المؤمنين» در آيه « وازواجه أمهاتهم» چيست؟(ويرايش جديد)
٢١٨ ص
(٢١٦)
آيا تهمت فحشاء به عائشه، صحت دارد؟
٢١٩ ص
(٢١٧)
آيا حضرت خديجه (س) قبل از پيامبر(ص) با فرد ديگري ازدواج كرده بود؟
٢٢٠ ص
(٢١٨)
چرا حضرت خضر (علیه السلام) جواني را قبل از ارتكاب جرم كشت؟
٢٢١ ص
(٢١٩)
آيا اميرمؤمنان (ع) به دستور رسول خدا (ص) با ناكثين و قاسطين و مارقين جنگيده است؟
٢٢٢ ص
(٢٢٠)
آيا روايت «فنظر امير المؤمنين(ع) بين فخذيها» با عصمت آن حضرت در تعارض نيست؟
٢٢٣ ص
(٢٢١)
آيا حديث «حمار يعفور» صحت دارد؟
٢٢٤ ص
(٢٢٢)
چرا رسول خدا (ص) پس از «رزية الخميس» وصيت نامه اش را ننوشت؟
٢٢٥ ص
(٢٢٣)
آيا روايت «رسول الله (ص) ينام بين علي وعائشة» صحت دارد؟
٢٢٦ ص
(٢٢٤)
آيا سجده بر نجاسات، جايز است؟
٢٢٧ ص
(٢٢٥)
آيا اميرمؤمنان عليه السلام در قضيه قرطاس حضور داشت؟ اگر حضور داشت، چرا جواب اهانت كنندگان را نداد؟
٢٢٨ ص
(٢٢٦)
آيا امام حسن (ع) كسي از اصحاب را لعن كرده است؟
٢٢٩ ص
(٢٢٧)
آيا عمر ، ابوبكر و عثمان و در ترور نافرجام رسول خدا (ص) دست داشته اند ؟
٢٣٠ ص
(٢٢٨)
آيا عائشه، صحابه را لعن و سبّ كرده است؟
٢٣١ ص
(٢٢٩)
آيا صحابه به عائشه ناسزا گفته اند؟
٢٣٢ ص
(٢٣٠)
آيا عائشه، نسبت به همسران ديگر رسول خدا (ص) حسادت داشته است؟
٢٣٣ ص
(٢٣١)
چرا پيامبر اسلام (ص) با عايشه و حفصه ازدواج كردند ؟
٢٣٤ ص
(٢٣٢)
آيا عائشه، با رسول خدا (ص) برخورد تندي داشته است؟
٢٣٥ ص
(٢٣٣)
آيا آيه اي در شأن عائشه و حفصه نازل شده است؟
٢٣٦ ص
(٢٣٤)
عائشه، در چند سالگي با رسول خدا (ص) ازدواج كرده است؟
٢٣٧ ص
(٢٣٥)
آیا جریان پایین آوردن ابوبکر و عمر از منبر ، توسط امام حسن و امام حسین (ع) صحت دارد؟
٢٣٨ ص
(٢٣٦)
آيا شيعيان، ديگر فرقه هاي اسلامي را كافر مي دانند؟
٢٣٩ ص
(٢٣٧)
آيا معاويه كاتب وحي بود ؟
٢٤٠ ص
(٢٣٨)
آيا شيعيان ، مخالفان خود را «حرام زاده» مي دانند؟
٢٤١ ص
(٢٣٩)
شيعيان ، در رد اتهام شراب خواري به امير مؤمنان (ع) كه توسط اهل سنت مطرح شده است ، چه پاسخي دارند ؟
٢٤٢ ص
(٢٤٠)
آيا ابوبكر ، عمر را با مراجعه به همه پرسي و آراي عمومي ، به جانشيني خود برگزيد ؟
٢٤٣ ص
(٢٤١)
نحوه اسلام آوردن عمر بن خطاب در منابع اهل تسنن چگونه آمده است ؟
٢٤٤ ص
(٢٤٢)
آيا ازدواج دو دختر پيامبر (ص) با عثمان صحت دارد ؟
٢٤٥ ص
(٢٤٣)
چه كسي به ابوبكر لقب «صديق» و به عمر لقب «فاروق» را داد ؟
٢٤٦ ص
(٢٤٤)
چرا حضرت علي (ع) نام سه فرزند خود را عمر ، ابوبكر و عثمان گذاشت؟
٢٤٧ ص
(٢٤٥)
آياروايت «ولدني ابوبكر مرتين» ازقول امام صادق عليه السلام صحت دارد؟
٢٤٨ ص
(٢٤٦)
نظر علماي اهل سنت در باره كيفيّت نماز چگونه است؟
٢٤٩ ص
(٢٤٧)
چرا شما نيز همانند علي (عليه السلام) كوتاه نمي آييد؟
٢٥٠ ص
(٢٤٨)
چرا اميرمؤمنان (ع) با قيام ابوسفيان بر ضد ابوبكر مخالفت كرد؟
٢٥١ ص
(٢٤٩)
آيا حضرت زهرا به حضرت علي عليهما السلام اعتراض كرد؟
٢٥٢ ص
(٢٥٠)
آيا كتاب الامامه و السياسه براي ابن قتيبه دينوري است ؟
٢٥٣ ص
(٢٥١)
آيا نسبت خوف به پيامبر، اهانت به آن حضرت است؟
٢٥٤ ص
(٢٥٢)
چرا رسول خدا (ص) خالد بن وليد را به خاطر كشتن قبيله «بني جذيمه» قصاص نكرد؟
٢٥٥ ص
(٢٥٣)
اگر پيامبر(صلی الله علیه و آله وسلم) علي(علیه السلام) را به خلافت منصوب نمود، چرا ابوبكر را براي نماز فرستاد؟
٢٥٦ ص
(٢٥٤)
آيا كلمه «أولي» در آيه « النبِي اولی بِالمؤمِنِين » به معناي محبت است؟!
٢٥٧ ص
(٢٥٥)
اگر ابوبكر و عمر، غاصب خلافت بودند ، چرا امام علي (ع) با خلفا همكاري مي كرد؟
٢٥٨ ص
(٢٥٦)
چگونه ثابت مي شود كه ابراهيم عليه السلام هنگام نزول آيه «اني جاعلك للناسِ اماما» رسول بوده و امامت ذكر شده در آيه، منصبي بالاتر و غير از رسالت است؟
٢٥٩ ص
(٢٥٧)
حديث «سلمان منّا اهل البيت» با انحصار «اهل البيت» در پنج تن آل عبا در آيه تطهير چگونه قابل جمع است؟
٢٦٠ ص
(٢٥٨)
آيا حديث قرطاس در منابع شيعه نيز آمده است ؟
٢٦١ ص
(٢٥٩)
آيا سوره الانسان در شأن اهل البيت عليهم السلام نازل شده است ؟
٢٦٢ ص
(٢٦٠)
آيا روايت صحيح السندي مبني بر نيابت و وكالت عثمان بن سعيد از امام زمان عج ، وجود دارد؟
٢٦٣ ص
(٢٦١)
روايت « لو لا علي (ع) لهلك عمر » در چه منابعي آمده است؟
٢٦٤ ص
(٢٦٢)
چرا با وجود اين همه دليل مبني بر خلافت امير المؤمنين عليه السلام ، خلافت به آن حضرت نرسيد؟
٢٦٥ ص
(٢٦٣)
آيا سه بار «الله اكبر» گفتن بعد از سلام نماز ، شيوه نماز خلفاء بوده است؟
٢٦٦ ص
(٢٦٤)
آيا عثمان قاتل دو دختر پيامبر (ص) بوده ؟
٢٦٧ ص
(٢٦٥)
آيا در قضيه يوم الدار ، فرزندان عبد المطلب از 17 نفر تجاوز مي كرد ؟
٢٦٨ ص
(٢٦٦)
آيا هر حاجتي را از هر نقطه از جهان از اهل بيت (ع ) درخواست كنيم ، همان موقع مي شنوند ؟
٢٦٩ ص
(٢٦٧)
آيا روايت « فإن لم تجديني فأتي أبابكر» از قول رسول خدا (ص) صحت دارد؟
٢٧٠ ص
(٢٦٨)
آيا روايت « لا اوتي بمن يفضلني علي ابي بكر و عمر الاّ جلدته حدّ المفتري» از قول امير مؤمنان (ع) صحت دارد ؟
٢٧١ ص
(٢٦٩)
آيا رسول خدا (ص) در اتاق عائشه دفن شده است ؟
٢٧٢ ص
(٢٧٠)
آيا صحيح است كه عزرائيل براي قبض روح رسول خدا (ص) اجازه گرفتند؟
٢٧٣ ص
(٢٧١)
آيا حديث «اصحابي كالنجوم بايهم اقتديتم اهتديتم» صحّت دارد ؟
٢٧٤ ص
(٢٧٢)
آيا امام علي عليه السلام پشت سر خلفاء نماز خوانده است؟
٢٧٥ ص
(٢٧٣)
آيا آيه 54 سوره مائده « يايها الذِين امنوا من يرتد مِنكم » در مورد ابوبكر است ؟
٢٧٦ ص
(٢٧٤)
گفتن «آمين» بعد از ولا الضالين چه اشكالي دارد؟
٢٧٧ ص
(٢٧٥)
آيا روايت «انما اكلت يوم اكل الأبيض» از قول امير المؤمنين عليه السلام صحت دارد؟
٢٧٨ ص
(٢٧٦)
آيا امير المؤمنين عليه السلام ، از خلفا تمجيد كرده است ؟
٢٧٩ ص
(٢٧٧)
آيا آيه 28 سوره غافر « ا تقتلون رجلا ان يقول ربی اللَّه » در شأن ابوبكر نازل شده است ؟
٢٨٠ ص
(٢٧٨)
قرآن كريم در چه زماني و توسط چه كسي جمع آوري شده است ؟
٢٨١ ص
(٢٧٩)
بداء ، در عقيده شيعي به چه معنايي است ؟ و آيا دليلي بر اثبات اين اعتقاد ، در كتب اهل سنت يافت مي شود ؟
٢٨٢ ص
(٢٨٠)
آيا آيه « والذِی جاء بِالصدقِ وصدق بِهِ » در شأن أبوبكر نازل شده است ؟
٢٨٣ ص
(٢٨١)
آيا روايت اهل سنت از امير مؤمنان عليه السلام در وجوب خراب كردن سنگ قبرها ، صحت دارد ؟
٢٨٤ ص
(٢٨٢)
چرا شيعيان در اذان و اقامه خود جمله «اشهد ان علي ولي الله » را ميگويند؟
٢٨٥ ص
(٢٨٣)
آيا روايت «فاقتدوا باللذين بعدي أبوبكر وعمر» از قول رسول خدا (ص) صحت دارد ؟
٢٨٦ ص
(٢٨٤)
چرا بعضي از اهل سنت بر خلاف شيعيان خون ، مني و شراب را نجس نمي دانند؟
٢٨٧ ص
(٢٨٥)
آيا ابن عباس به امام حسن (ع) خيانت كرد؟
٢٨٨ ص
(٢٨٦)
اگر ابوبكر و عمر با خلافت امير المؤمنين مخالفت نمي كردند ، چه مي شد؟
٢٨٩ ص
(٢٨٧)
آيا در جنگ بني قريظه دستور به كشتن يهودي ها صادر شد؟
٢٩٠ ص
(٢٨٨)
نظر وهابيت در باره نذر چيست ؟
٢٩١ ص
(٢٨٩)
چرا حضرت علي (ع) در زمان حكومتش بخشنامه اي جهت از بين بردن بدعت هاي خلفا صادر نكرد؟
٢٩٢ ص
(٢٩٠)
آيه افك در باره كداميك از زنان رسول خدا (ص) نازل شده است ؟
٢٩٣ ص
(٢٩١)
حديث قدسي «لولاك لما خلقت الأفلاك» در كدام يك از مصادر شيعه و سني آ مده است؟
٢٩٤ ص
(٢٩٢)
آيا در هيچ يك از مذاهب و فرقه هاي اهل سنت فتوايي بر حلال بودن لواط داده شده است؟
٢٩٥ ص
(٢٩٣)
آيا آيه 55 سوره نور « وعد اللّه الذِين امنوا مِنكم» در باره ابوبكر و عمر نازل شده است ؟
٢٩٦ ص
(٢٩٤)
آيا شيعيان ، سنت هاي پيامبر را اجرا مي كنند ؟
٢٩٧ ص
(٢٩٥)
آيا در نهج البلاغه اسم شيعه بيان شده يا به ان اشاره كرده؟
٢٩٨ ص
(٢٩٦)
آيا كتاب الأنوار النعمانية در نزد ما صحت دارد ؟
٢٩٩ ص
(٢٩٧)
آيا خلفا چهارگانه با يكديگر اختلاف داشته اند ؟
٣٠٠ ص
(٢٩٨)
چرا شيعيان با دست باز نماز ميخوانند؟
٣٠١ ص
(٢٩٩)
آيا روايت « أبوبكر وعمر سيدا كهول أهل الجنة» از قول رسول خدا (ص) صحت دارد ؟
٣٠٢ ص
(٣٠٠)
آيا شيعيان ، بعد از سلام نماز «خان الأمين» مي گويند ؟
٣٠٣ ص
(٣٠١)
آيا شيعه در قرن دوم ، سوم يا چهارم هجري تاريخ نويس دارد ؟
٣٠٤ ص
(٣٠٢)
آن چه كه در كتاب در محضر لاهوتيان از شيخ جعفر مجتهدي نقل شده صحت دارد؟
٣٠٥ ص
(٣٠٣)
آيا بعضي از روايات مفاتيح ، مخالف قران نيست ؟
٣٠٦ ص
(٣٠٤)
آيا رجعت را مي شود با آيات و روايات ثابت كرد ؟
٣٠٧ ص
(٣٠٥)
آيا امير مؤمنان عليه السلام با اختيار ، با ابوبكر بيعت كردند؟
٣٠٨ ص
(٣٠٦)
آيا آيه « إِذ يبايِعونك تحت الشجرةِ » عدالت تمامي صحابه را ثابت مي كند ؟
٣٠٩ ص
(٣٠٧)
آيا خطيب خوارزم كه كتابي در فضائل امام علي عليه السلام نوشته است ، سني بوده يا شيعه ؟
٣١٠ ص
(٣٠٨)
چرا امام حسن عليه السلام با معاويه صلح و امامت را به او واگذار كردند ؟
٣١١ ص
(٣٠٩)
آيا امام جعفر صادق (ع) اسماعيل را به امامت گماشت ؟
٣١٢ ص
(٣١٠)
چگونه مي توان با حديث منزلت امامت و خلافت حضرت علي عليه السلام را ثابت كرد ؟
٣١٣ ص
(٣١١)
منظور از ظالم اول ، ثاني و ثالث و رابع درفرازهاي آخر زيارت عاشورا چيست؟
٣١٤ ص
(٣١٢)
آيا شفاعت خواستن از انبياء و صالحين و توسل به آن ها شرك است ؟
٣١٥ ص
(٣١٣)
شرايط در حديث سلسله الذهب وعلت نام گذاري آن چيست؟
٣١٦ ص
(٣١٤)
آيا نظرات علمي جديد مي تواند رد كلمات ائمه (عليهم السلام) باشند ؟
٣١٧ ص
(٣١٥)
آيا اهل تسنن ، هنگام خواندن سوره در نماز ، بسم الله را مي گويند ؟
٣١٨ ص
(٣١٦)
آيا علماي شيعه همه روايات اصول كافي را صحيح ميدانند؟
٣١٩ ص
(٣١٧)
با توجه به اين كه خداوند فرموده " فقط مرا بخوانيد " گفتن «يا رسول الله، ياعلي، يا حسين و » سبب شرك نمي شود؟
٣٢٠ ص
(٣١٨)
چرا شيعيان ، همانند اهل تسنن نمازهايشان را در پنج وقت نمي خوانند ؟
٣٢١ ص
(٣١٩)
چرا خداوند انسان را آفريد؟
٣٢٢ ص
(٣٢٠)
چرا امامان با اين كه مي دانستند كه چگونه و كي به شهادت مي رسند ، باز به محل شهادت خود مي رفتند؟
٣٢٣ ص
(٣٢١)
آيا اويس قرني در جنگ صفين امير المومنين عليه السلام را ياري كرد ؟
٣٢٤ ص
(٣٢٢)
آيا ابن ابي الحديد ، شيعه بوده است يا سني معتزلي ؟
٣٢٥ ص
(٣٢٣)
آيا پيامبر (ص) ، ابوبكر را از ترس خبر دادن او به كفار با خود به غار برد ؟
٣٢٦ ص
(٣٢٤)
با اين كه تنها خداوند است كه هيچ خطا واشتباهي ندارد ، چه دليلي براي عصمت پيامبران وجود دارد ؟
٣٢٧ ص
(٣٢٥)
آيا امام علي عليه السلام از نحوه استقبال ايرانيان انتقاد كردند؟
٣٢٨ ص
(٣٢٦)
چرا ديه زن نصف ديه مرد است؟
٣٢٩ ص
(٣٢٧)
آيا زن بايد مطيع بي چون و چراي شوهر باشد؟
٣٣٠ ص
(٣٢٨)
با توجه به پيشرفت سريع علم بشر آيا احكام 1400 سال پيش اسلام نياز به بازنگري ندارد؟
٣٣١ ص
(٣٢٩)
آيا در كتاب كافي ، رواياتي دال بر تحريف وجود دارد ؟
٣٣٢ ص
(٣٣٠)
آيا آيه 100 سوره توبه " والسابِقون الاولون " شامل همه صحابه مي شود ؟
٣٣٣ ص
(٣٣١)
آيا آيه 29 سوره فتح "محمد رسول اللّهِ " شامل همه صحابه مي شود ؟
٣٣٤ ص
(٣٣٢)
مقصود از اهل بيت در آيه تطهير و اهل بيت در آيه حضرت ابراهيم عليه السلام چه كساني هستند ؟
٣٣٥ ص
(٣٣٣)
آيا مراد از « النجم الثاقِب » آقا ولي عصر ارواحنا له الفداه است ؟
٣٣٦ ص
(٣٣٤)
آيا روايت « العلم نقطة كثرها الجاهلون » از قول امام علي عليه السلام صحت دارد ؟
٣٣٧ ص
(٣٣٥)
آيا يك خانم شيعي مي تواند با يك فرد سني ازدواج كند ؟
٣٣٨ ص
(٣٣٦)
آيا امام علي عليه السلام ، معتقد به امامت خويش بودند ؟
٣٣٩ ص
(٣٣٧)
چرا اهل تسنن خمس را فقط موكول به زمان جنگ و غنائم آن ميدانند ؟
٣٤٠ ص
(٣٣٨)
چرا هنگام عرض ادب به ساحت مقدس ولي عصر (عج) دست بر سر خويش ميگذاريم ؟
٣٤١ ص
(٣٣٩)
آيا رسول الله (ص) مثل شيعيان امروزي بر مهر و امثال آن سجده مي كردند ؟
٣٤٢ ص
(٣٤٠)
آيا آيهء « قل لِلمخلفِين مِن الاعرابِ » در بارهء جنگ هاي ابوبكر با اهل رده نازل شده است ؟
٣٤٣ ص
(٣٤١)
آيا آيهء « غلبت الروم » در بارهء عمر بن الخطاب و عثمان نازل شده است ؟
٣٤٤ ص
(٣٤٢)
چرا نام ائمه عليهم السلام مستقيماً در قرآن نيامده است ؟
٣٤٥ ص
(٣٤٣)
آيا آيه اي در خصوص عصمت امامان عليهم السلام در قرآن آمده است ؟
٣٤٦ ص
(٣٤٤)
ابوتراب يعني چه وچرا به حضرت علي (ع) لقب ابوتراب داده شده؟
٣٤٧ ص
(٣٤٥)
آيا در كتب روايي شيعه احاديثي در رابطه با تحريف قرآن وجود دارد؟
٣٤٨ ص
(٣٤٦)
آيا در كتب اهل سنت روايتي مبني بر اين كه اهل كساء ، فقط اهل البيت هستند ، وجود دارد ؟
٣٤٩ ص
(٣٤٧)
مفاد قرارداد صلح نامه امام حسن(عليه السلام) چيست ؟
٣٥٠ ص
(٣٤٨)
آيا شايعه همسران متعدّد براي امام مجتبي(عليه السلام) درست است ؟
٣٥١ ص
(٣٤٩)
آيا امام حسن(عليه السلام) مي دانست كه ظرف شير يا آب زهرآلود است؟
٣٥٢ ص
(٣٥٠)
چرا امامت در فرزندان امام حسين(عليه السلام) ادامه يافت و از فرزندان امام حسن مجتبي(عليه السلام) كسي به اين مقام نرسيد ؟
٣٥٣ ص
(٣٥١)
آيا لعن كردن خلفاء و اصحاب جايز است ؟
٣٥٤ ص
(٣٥٢)
آيا ائمه عليهم السلام فقط بيانگر احكام هستند و وظيفه ما مطرح كردن مرجعيت علمي اهل بيت عليهم السلام است؟
٣٥٥ ص
(٣٥٣)
نمونه اي بياوريد كه اهل سنت به جنازه يا قبر بزرگانشان تبرك جسته باشند
٣٥٦ ص
(٣٥٤)
اولين بار چه كسي از زيارت قبر پيامبر ( ص ) جلوگيري كرد ؟
٣٥٧ ص
(٣٥٥)
آيا روايت « قد حلي أبوبكر الصديق سيفه » از قول امام باقر عليه السلام صحت دارد ؟
٣٥٨ ص
(٣٥٦)
نظر شهيد مطهري در باره انتقاد علي عليه السلام از خلافت چيست؟
٣٥٩ ص
(٣٥٧)
آيا علماي مذاهب چهارگانه ، درباره تبرّك و يا مس منبر و قبر پيامبر ( ص ) و يا قبور صالحين ، نظر مثبت دارند؟
٣٦٠ ص
(٣٥٨)
آيا امام علي عليه السلام براي جانشيني بعد از خودش وصيت كرده است ؟
٣٦١ ص
(٣٥٩)
آيا شفاعت خواستن از غير خداوند شرك است ؟
٣٦٢ ص
(٣٦٠)
آيا روايت « ما أقول فيهما إلا خيراً » از قول زيد بن علي ، در حق ابوبكر و عمر صحت دارد ؟
٣٦٣ ص
(٣٦١)
آيا اسلام با خريد و فروش انسان ها به صورت كنيز و غلام موافق بوده است ؟
٣٦٤ ص
(٣٦٢)
آيا پيامبر اسلام صلي الله عليه و آله وسلم بي سواد بودند ؟
٣٦٥ ص
(٣٦٣)
آيا تمامي روايات كتاب كافي ، صحيح السند هستند ؟
٣٦٦ ص
(٣٦٤)
آيا روايت « أنصحهم لله و لرسوله الخليفة الصديق » از قول امير المؤمنين عليه السلام صحت دارد ؟
٣٦٧ ص
(٣٦٥)
آيا روايت « ما أوصي رسول الله ( ص ) » از قول امير المؤمنين عليه السلام صحت دارد ؟
٣٦٨ ص
(٣٦٦)
آيا روايت « لست بمنكر فضل أبي بكر » از قول امام جواد صحت دارد ؟
٣٦٩ ص
(٣٦٧)
آيا روايت « لولا أنا رأينا أبابكر لها أهلا لما تركناه » از قول امام علي عليه السلام صحت دارد ؟
٣٧٠ ص
(٣٦٨)
آيا عصمت پيامبر و اهل بيت عليهم السلام خدادادي محض است يا اين كه اكتسابي و بر اساس لياقت و امتحان مي باشد ؟
٣٧١ ص
(٣٦٩)
آيا روايت « و إنا نري أبا بكر أحق الناس بها » از قول امام علي عليه السلام صحت دارد ؟
٣٧٢ ص
(٣٧٠)
آيا روايت « إمامان عادلان قاسطان » از قول امام صادق عليه السلام در باره عمر و ابو بكر صحت دارد ؟
٣٧٣ ص
(٣٧١)
آيا پيامبر اسلام صلي الله عليه و آله و سلم بر خلافت ابوبكر و عمر بشارت داده است ؟
٣٧٤ ص
(٣٧٢)
چرا حضرت علي بعد از به دست گرفتن حكومت فدك را بر نگرداند ؟
٣٧٥ ص
(٣٧٣)
آيا امام علي عليه السلام خلافت خلفاء را مشروع مي دانست ؟
٣٧٦ ص
(٣٧٤)
آيا از علماي اهل سنت هم شخصيت عبد الله سبا را موهوم مي دانند؟ آيا در رابطه با مهدي موعود(ع) در منابع سني روايتي هست؟
٣٧٧ ص
(٣٧٥)
آيا برگزاري جشنهاي خاص در نهم ربيع الاول اشكال دارد؟
٣٧٨ ص
(٣٧٦)
آيا آيه تطهير شامل زنان پيامبر هم مي شود؟
٣٧٩ ص
(٣٧٧)
بعد از شهادت امام حسين (علیه السلام) در روز عاشورا ، چه اتفاقاتي در عالم رخ داد؟
٣٨٠ ص
(٣٧٨)
هواي غدير خم گرم بوده است يا سرد؟ + تصاوير
٣٨١ ص
(٣٧٩)
آيا ائمه طاهرين علیهم السلام به پيامبر صل الله علیه و آله توسل كرده اند؟
٣٨٢ ص
(٣٨٠)
آیا امیرمؤمنان علیه السلام، بر ابوبکر رحمت فرستاده و او را اولین و مخلصترین مسلمان دانسته است؟
٣٨٣ ص
(٣٨١)
آيا حضرت مهدي عليه السلام قرآن جديد ، سنت جديد و دين جديد ميآورد؟
٣٨٤ ص
(٣٨٢)
آيا سند روايت نفرين حضرت زهرا سلام الله عليها بر شيخين صحيح است؟ (ویرایش جدید)
٣٨٥ ص
(٣٨٣)
آيا ابوبكر بر پيكر حضرت زهرا (سلام الله عليها) نماز خوانده است؟
٣٨٦ ص
(٣٨٤)
آيا درخواست حضرت يوسف (عليه السلام) از هم زنداني خود توسل محسوب ميشود؟
٣٨٧ ص
(٣٨٥)
وظيفه ما نسبت به حضرت زهرا (سلام الله عليها) چيست؟
٣٨٨ ص
(٣٨٦)
آيا حديث «ضربة علي يوم الخندق افضل من عبادة الثقلين» سنديت دارد؟
٣٨٩ ص
(٣٨٧)
آيا در خصوص امامت امام كاظم (عليه السلام) روايت صحيح وجود دارد؟
٣٩٠ ص
(٣٨٨)
آيا در شهادت حضرت علي (ع) فرزندانش لباس سياه پوشيده اند؟
٣٩١ ص
(٣٨٩)
آيا روايات معتبر درباره امامت امام صادق (عليه السلام) در منابع شيعه وجود دارد؟
٣٩٢ ص
(٣٩٠)
آیا شیعیان کوفه امام حسین علیه اسلام را شهید کردند؟
٣٩٣ ص
(٣٩١)
آيا اولياء خدا بعد از مرگ هم قدرتي دارند؟
٣٩٤ ص
(٣٩٢)
آیا در تفسیر آیهی نور، فضائلی برای اهل بیت علیهم السلام نقل شده است؟
٣٩٥ ص
(٣٩٣)
آيا در ميان شهداي كربلا، افراد غير شيعه هم وجود داشتند؟
٣٩٦ ص
(٣٩٤)
آيا در واقعه عاشورا سرهاي همه 72 تن را بريدند يا نه؟
٣٩٧ ص
(٣٩٥)
آيا خون حضرت علي اصغر عليه السلام به زمين باز نگشت؟
٣٩٨ ص
(٣٩٦)
آيا عزاداري و گريه تنها براي امام حسين عليه السلام ثواب دارد يا شامل عزاداري اهل بيت غير معصوم ايشان نيز ميشود
٣٩٩ ص
(٣٩٧)
آيا رسول خدا صلي الله عليه وآله در مجالس رقص و آواز شركت ميكردند؟
٤٠٠ ص
(٣٩٨)
آيا عمر سند و قبالهي فدك را از دست حضرت زهرا (س) گرفت و پاره كرد؟
٤٠١ ص
(٣٩٩)
آيا متعه (ازدواج موقت) در خيبر تحريم شده است؟
٤٠٢ ص
(٤٠٠)
آيا در كتابهاي شيعه به حضرت زهرا سلام الله عليها توهين شده است؟ (ويرايش جديد)
٤٠٣ ص
(٤٠١)
آيا در منابع شيعه روايت معتبري درباره معجزات پيامبر (ص) نقل شده است؟
٤٠٤ ص
(٤٠٢)
آيا منظور از آيه 122 سوره انعام، ولايت و امامت ائمه عليهم السلام است؟
٤٠٥ ص
(٤٠٣)
آيا كرامات و معجزات ائمه عليهم السلام در کتب اهل سنت نقل شده است؟
٤٠٦ ص
(٤٠٤)
آيا طبق روايات شيعه، هنگام وضو پاها شسته ميشود يا مسح ميگردد؟
٤٠٧ ص
(٤٠٥)
اسناد تاريخي در فرمان قتل امام حسين عليه السلام
٤٠٨ ص
(٤٠٦)
آيا روايت امام رضا (عليه السلام) که در آن قرآن را تنها راه هدایت می داند، با حديث ثقلين تعارض دارد؟
٤٠٩ ص
(٤٠٧)
ديدگاه عالمان امامی درباره مصائب حضرت فاطمه عليها السلام در طول تاريخ چگونه بوده است؟
٤١٠ ص
(٤٠٨)
حضرت زهرا سلام الله عليها «فدك» را چند مرتبه مطالبه كردند؟
٤١١ ص
(٤٠٩)
آيا ابو بكر مشاور نظامي پيامبر صلي الله عليه وآله بوده است؟
٤١٢ ص
(٤١٠)
آيا پيامبر و امير مؤمنان (عليهما السلام) همانند شيعيان در وضو مسح مي کشيدند؟
٤١٣ ص
(٤١١)
آیا اتهام مستشرقان به تأثیر پذیری پیامبر صلي الله عليه وآله از یهودیان و مسیحیان ریشه در کتاب های اهل سنت دارد؟
٤١٤ ص
(٤١٢)
آيا بر اساس اين باب كتاب اصول كافي « انه ليس شي من الحق في يد الناس الا ماخرج من عند الائمه» اهل بيت عليهم السلام علوم روز را باطل مي دانند؟
٤١٥ ص
(٤١٣)
آيا امام حسن عليه السلام بسيار طلاق مي داد (مطلاق بود)؟
٤١٦ ص
(٤١٤)
آيا امام علي عليه السلام از شهادت خود خبر داشت؟ اگر مي دانست، چرا به مسجد رفت؟
٤١٧ ص
(٤١٥)
آيا «ليلة المبيت» براي اميرمؤمنان (علیه السلام) فضيلت است؟
٤١٨ ص
(٤١٦)
آيا معاويه غير مسلمان از دنيا رفت؟ آيا معاويه در تابوتي از آتش جهنم است؟
٤١٩ ص
(٤١٧)
آيا امامان اهل سنت شاگردان امام صادق سلام الله عليه بوده اند؟
٤٢٠ ص
 
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص
٣٧٧ ص
٣٧٨ ص
٣٧٩ ص
٣٨٠ ص
٣٨١ ص
٣٨٢ ص
٣٨٣ ص
٣٨٤ ص
٣٨٥ ص
٣٨٦ ص
٣٨٧ ص
٣٨٨ ص
٣٨٩ ص
٣٩٠ ص
٣٩١ ص
٣٩٢ ص
٣٩٣ ص
٣٩٤ ص
٣٩٥ ص
٣٩٦ ص
٣٩٧ ص
٣٩٨ ص
٣٩٩ ص
٤٠٠ ص
٤٠١ ص
٤٠٢ ص
٤٠٣ ص
٤٠٤ ص
٤٠٥ ص
٤٠٦ ص
٤٠٧ ص
٤٠٨ ص
٤٠٩ ص
٤١٠ ص
٤١١ ص
٤١٢ ص
٤١٣ ص
٤١٤ ص
٤١٥ ص
٤١٦ ص
٤١٧ ص
٤١٨ ص
٤١٩ ص
٤٢٠ ص

پرسش و پاسخ - پرسش و پاسخ - الصفحة ١٦ - آيا علماي اهل سنت بر جواز جشن ولادت پيامبر اسلام (صلي الله عليه وآله) فتوا داده اند؟

آيا علماي اهل سنت بر جواز جشن ولادت پيامبر اسلام (صلي الله عليه وآله) فتوا داده اند؟

کد مطلب: ٤٩٠٤ تاریخ انتشار: ١٨ دي ١٣٩٣ تعداد بازدید: ٣٧٦٨ پرسش و پاسخ » نبوت آيا علماي اهل سنت بر جواز جشن ولادت پيامبر اسلام (صلي الله عليه وآله) فتوا داده اند؟

توضح سؤال:

در هفته وحدت مسلمانان جهان ؛ شيعه و اهل سنت وفرق اسلامي، روز ولادت پيامبر اسلام (صلي الله عليه وآله) را همه ساله جشن مي گيرند. ولادت فرزندش امام صادق (عليه السلام) نيز مقارن با اين روز مبارك است. به افتخار اين دو مولود مبارك، مسلمانان مراسم مولودي، مداحي و سخنراني وجشن بر پا مي كنند و به همديگر تبريك مي گويند و برنامه اطعام دارند.

برگزاري مراسم جشن مولودي از سوي وهابيت ممنوع، بدعت و حرام و در مقابل آن از نظر علماي شيعه جائز است، اين مسأله براي ما روشن است، مي خواستم براي اطيمنان بيشتر سؤال كنم كه آيا علماي اهل سنت هم آن را جايز مي دانند يانه؟ در اين مورد از آنها اقوال و فتاوايي هم نقل شده يا خير؟

با تشكر يا علي مدد

مقدمه:

همانگونه كه در سؤال ذكر شد، همه مسلمانان و فرق اسلامي روز ولادت سيد الانبياء، حضرت محمد مصطفي (صلي الله عليه وآله) را عيد و جشن مي گيرند و به شكرانه نعمت وجود با بركت آن حضرت و فرزندش امام صادق عليه السلام، اين روز را گرامي مي دارند.

سران وهابيت و پيروان آ نها، با اين كه ادعاي پيروي از پيامبر نور رحمت حضرت محمد بن عبد الله (صلي الله عليه وآله) و دينش را دارند، اما عملاً ابزار محبت مسلمانان را به محضر آن حضرت به سخريه گرفته و به حرمت جشن و عيد گرفتن در روز ولادت آن بزرگواران فتوا داده اند!

براي توضيح بيشتر و اطلاع رساني به خوانندگان اين نوشتار، ابتدا برخي از سخنان وفتاواي سران وهابيت را در خصوص بدعت دانستن اين جشن، ذكر مي نماييم آنگاه به صورت مفصل به پاسخ آن خواهيم پرداخت.

سخنان و فتاواي وهابيت در بدعت جشن ولادت

فتاوا و سخنان توهين آميز آنان در اين باب فراوان است، و تنها از باب نمومه دو مورد آن ذكر مي نماييم:

١. سخن ابن تيميه :

ابن تيميه از زمينه سازان فكري جريان وهابيت در اين باره مي گويد :

إن اتخاذ هذا اليوم عيداً ،محدثٌ لا أصل له ، فلم يكن في السلف لا من أهل البيت ولا غيرهم من اتخذ ذلك عيداً ، حتي يحدث فيه اعمالا إذ الأعياد شريعة من الشرائع فيجب فيها الاتباع لا الابتداعوللنبي خطب وعهود ووقائع في أيام متعددة مثل يوم بدر وحنين والخندق وفتح مكة ووقت هجرته ودخوله المدينة وخطب له متعددة يذكر فيها قواعد الدينثم لم يوجب ذلك أن يتخذ مثال تلك الأيام أعياداوانّما يفعل مثل هذا: النصاريالذين يتّخذون أمثال أيام حوادث عيسي(عليه السلام) أعياداًأو اليهود ، وإنما العيد شريعة فما شرعه الله اتبع وإلا لم يحدث في الدين ما ليس منه.

وكذلك ما يحدثه بعض الناس اما مضاهاةً للنصاري في ميلاد المسيح ، وامّا محبّة للنبي(صلي الله عليه وآله) وتعظيماً له . . فإن هذا لم يفعله السلف ، ولو كان خيراً محضاً أو راجحاً لكان السلف أحقَّ به مِنّا»

عيد گرفتن روز ولادت پيامبر (صلي الله عليه وآله) را يك امر جديد و اساس ندارد. در ميان گذشتگان و نيز اهل بيت و غير آنها كسي نبوده است كه اين روز را عيد بگيرند و اعمالي را انجام داده با شند؛زيرا عيد گرفتن، شريعتي از شريعت هاي اسلام است؛ پس بايد در اين موارد از شرع متابعت كرد نه اين كه از نزد خود بدعت گذاري كنيم. رسول خدا در وقايع متعددي همانند: روز بدر، حنين، خندق، فتح مكه، موقع هجرت، هنگام ورود به مدينه خطبه هاي و عهد نامه هاي متعددي دارد كه اصول و پايه هاي دين را بيان كرده اما عيد گرفتن در امثال اين روزها را واجب نكرده است.

شبيه اين كارها را نصاري (مسيحيت) انجام مي دهند و ايامي را كه براي حضرت عيسي عليه السلام اتفاق افتاده، جشن و عيد مي گيرند. و نيز يهود.

عيد، شريعتي است كه خداوند آن را تشريع كرده، پس آنچه را خدا تشريع كرده پيروي كرد و گرنه نبايد در دين چيزي كه از داخل دين نيست بر آن افزود.

و نيز برخي از مردم كاري جديدي انجام مي دهند يا به خاطر تشبه به نصارا در ولادت عيسي يا به خاطر محبت و تعظيم پيامبر اسلام صلي الله عليه و آله ...

عيد گرفتن را گذشتگان انجام نداده اند، اگر اينها كار خير محض و يا راجح بود، بايد گذشتگان انجام مي دادند و نسبت به آن سزاوارتر از ما بودند.

ابن تيميه الحراني الحنبلي، ابوالعباس أحمد عبد الحليم (متوفاي ٧٢٨ هـ)، اقتضاء الصراط المستقيم مخالفة أصحاب الجحيم، ج ١، ص ٢٩٤، تحقيق: محمد حامد الفقي، دار النشر: مطبعة السنة المحمدية - القاهرة، الطبعة: الثانية١٣٦٩

٢. بن باز (مفتي وهابيت)

«بن باز» از مفتيان فقيد وهابيت است. درباره حكم جشن ولادت پيامبر اسلام (صلي الله عليه وآله) از وي سؤال شده كه در پاسخ، اين جشن را بدعت شمرده است. متن استفتاء و پاسخ اين او به نقل عبد الرحمان بن اسماعيل ابو شامه در كتاب «الباعث علي انكار البدع» اين است:

السؤال الأول

الحمد لله والصلاة والسلام علي رسول الله وعلي آله وصحبه ومن اهتدي بهداه أما بعد فقد تكرر السؤال من كثير عن حكم الاحتفال بمولد النبي صلي الله عليه وسلم والقيام له في أثناء ذلك وإلقاء السلام وغير ذلك مما يفعل في المولد.

والجواب أن يقال لا يجوز الاحتفال بمولد الرسول صلي الله عليه وسلم ولا غيره لأن ذلك من البدع المحدثة في الدينلأن الرسول صلي الله عليه وسلم لم يفعله ولا خلفاؤه الراشدون ولا غيرهم من الصحابة رضوان الله علي الجميع ولا التابعون لهم بإحسان في القرون المفضلة وهم أعلم الناس بالسنة وأكمل حبا لرسول الله صلي الله عليه وسلم ومتابعة لشرعة ممن بعدهم

وقد ثبت عن النبي صلي الله عليه وسلم أنه قال من أحدث في أمرنا هذا ما ليس منه فهو رد أي مردود عليه وقال في حديث آخر عليكم بسنتي وسنة الخلفاء الراشدين المهديين من بعدي تمسكوا بها وعضوا عليها بالنواجذ وإياكم ومحدثات الأمور فإن كل محدثة بدعة وكل بدعة ضلالة.

سؤال نخست: حمد مخصوص خداست و سلام و درود بر رسول خدا ، اهل بيت واصحابش و كساني كه به هدايت آنان اقتدا كرده اند. اما بعد: بسياري از افراد در باره جشن ولادت پيامبر صلي الله عليه وآله و برخاستن براي تعظيم آن حضرت در اين جشن و سلام كردن به آن حضرت و غير آن، كه در اين جشن انجام مي دهند، مكررا سؤال مي كنند.

پاسخ: بايد گفت: جشن تولد گرفتن و غير آن، براي آن حضرت جايز نيست؛ زيرا اين كار از بدعت هاي جديد در دين است. زيرا رسول خدا صلي الله عليه وآله ، خلفاي راشدين و غير آنها از صحابه و تابعان در قرنهاي كه برترين قرن بودند، اين كارها را انجام نداده اند در حالي كه آنها داناتر به سنت بودند و محبت و اطاعت شان به رسول خدا كامل تر بودند.

از رسول خدا صلي الله عليه وآله ثابت شده است كه فرمود: كسي كه در دين آنچه را كه از دين نست وارد سازد، مردود است. و در روايت ديگر فرمود: بر شما است كه سنت من و سنت خلفاي راشدين را بگيريد و به آ نها تمسك كنيد، و با دندان از آن محافظت كنيد و از بدعت بپرهيزيد؛ زيرا هر چيز جديد بدعت است و هر بدعتي گمراهي است.

عبد الرحمن بن إسماعيل أبو شامة (متوفاي ٦٦٥ هـ)، الباعث علي إنكار البدع والحوادث ، ج ١، ص ١٠٧، تحقيق : عثمان أحمد عنبر، ، دار النشر : دار الهدي - القاهرة ، الطبعة : الأولي ، ١٣٩٨ - ١٩٧٨

خلاصه:

از سخنان ابن تيميه و بن باز (مفتي وهابي) استفاده مي شود كه جشن ولادت پيامبر اسلام صلي الله عليه وآله و برگزاري مراسم بدعت است؛ زيرا:

اولا: خود رسول خدا اين كار را انجام نداده و در خطبه ها و سخنانش نيز به آن نپرداخته است؛

ثانيا: خلفاء، صحابه و تابعان نيز براي كسي جشن تولد نگرفته اند؛

ثالثا: نصارا و يهود چنين مراسمي را برگزار مي كنند، و اگر مسلمانان چنين جشني داشته باشند، شبيه يهود و نصارا شده و كارشان بدعت و حرام است.

پاسخ شبهه

تا اينجا اصل شبهه از زبان ابن تيميه و فتواي بن باز و دلائل بدعت بودن جشن مولودي روشن گرديد. اكنون پاسخ اين سؤال و مسائل فرعي آن را بيان مي كنيم:

پاسخاول؛ رسول خدا (صلي الله عليه وآله) در سالگرد ولادتش قرباني كرد

فتواي بن باز در حرمت جشن ولادت رسول خاتم (صلي الله عليه وآله) به اين دليل استوار است كه جشن سالگرد ولادت، از سوي آن حضرت و صحابه انجام نشده است:لأن الرسول صلي الله عليه وسلم لم يفعله ولا خلفاؤه الراشدون ولا غيرهم من الصحابة.

اين معيار در بدعت دانستن بسياري از افعال و اعمال، از سوي وهابيت مطرح مي شود و يكي از مصاديقش، موضوع مورد بحث است.

در پاسخ اين شبهه بايد گفت:

اتفاقاً خود رسول خدا (صلي الله عليه وآله) نيز در سالگرد ولادتش، دوباره جشن عقيقه خودش را (كه شكر گزاري محسوب مي شود) تكرار كرده است و اين مطلب در روايت معتبر اهل سنت آمده و جالب اين است كه جلال الدين سيوطي يكي از علماي شناخته شده اهل سنت به اين روايت بر استحباب جشن مولودي پيامبر اسلام (صلي الله عليه وآله) استدلال كرده است.

سيوطي بعد از اين كه فتواي ابن حجر عسقلاني (كه بعدا آن را بيان خواهيم كرد) و استناد وي را به روزه داري يهوديان در روز عاشورا به شكرانه نجات حضرت موسي عليه السلام، بيان كرده، خودش نيز بر استحباب جشن مولودي پيامبر به اين روايت استناد كرده و مي گويد:

قلت : وقد ظهر لي تخريجه علي أصل آخر وهو ما أخرجه البيهقي عن أنس أن النبي صلي الله عليه وسلّمعق عن نفسه بعد النبوةمع أنه قد ورد أن جده عبد المطلب عق عنه في سابع ولادته والعقيقة لا تعاد مرة ثانية ،فيجعل ذلك علي أن الذي فعله النبي صلي الله عليه وسلّم إظهار للشكر علي إيجاد الله إياه رحمة للعالمين وتشريع لأمتهكما كان يصلي علي نفسه لذلكفيستحب لنا أيضاً إظهار الشكر بمولدهبالاجتماع وإطعام الطعام ونحو ذلك من وجوه القربات وإظهار المسرات.

مي گويم: براي من جشن مولودي پيامبر بر اصل ديگري آشكار شده است و آن روايتي است كه بيهقي از انس روايت كرده كه رسول خدا صلي الله عليه وآله بعد از رسيدن به مقام نبوت از جانب خودش عقيقه (قرباني) نمود با آنكه طبق روايات، عبدالمطلب براي رسول خدا صلي الله عليه و آله در روز سوم تولد ايشان عقيقه كرده بود، با اين كه عقيقه دوباره انجام نمي شود؛ پس ايشان اين كار را به خاطر شكر و حمد خدا بر اين كه او را رحمت اللعالمين قرار داده انجام داد و خواسته است اين كار را براي امت خود تشريع كند؛ چنانكه بر خودش درود مي فرستاد.

پس براي ما هم مستحب است شكر خدا را به خاطر تولد ايشان با اجتماعات مان به جا آوريم و به فقيران اطعام نماييم و كارهاي ديگري را كه موجبات خوشحالي است انجام دهيم.

الحاوي للفتاوي، ج ١، ص ١٨٨

نكته مهم در كلام سيوطي است كه مي گويد: رسول خدا جشن عقيقه را به دو جهت انجام داد؛ اظهار شكر و تشريع اين كار براي امت:إظهار للشكر علي إيجاد الله إياه رحمة للعالمين وتشريع لأمته.آنگاه نتيجه مي گيرد كه جشن مولودي هم با اين معيار مستحب است:فيستحب لنا أيضاً إظهار الشكر بمولده.

حلبي نيز بعد از نقل روايت تصريح نموده كه سيوطي اين روايت را به عنوان يك اصل و اساس براي برگزاري جشن مولود پيامبر قرار داده است:

والحافظ السيوطي ...وجعله أصلا لعمل المولدقال لأن العقيقة لا تعاد مرة ثانية فيحمل ذلك علي أن هذا الذي فعله النبي صلي الله عليه وسلم إظهارا للشكر علي إيجاد الله تعالي إياه رحمة للعالمين وتشريعا لأمته ...

الحلبي، علي بن برهان الدين (متوفاي١٠٤٤هـ)، السيرة الحلبية في سيرة الأمين المأمون، ج ١، ص ١٣٠،ناشر: دار المعرفة - بيروت - ١٤٠٠.

روايت عقيقه رسول خدا (صلي الله عليه و آله) در منابع اهل سنت نقل شده و در اين قسمت، سخناني چند تن آنان را در صحت اين روايت ذكر مي نماييم:

مقدسي بعد از نقل روايت، به صحت سند آن تصريح كرده است:

أخبرنا محمد بن أحمد بن نصر بأصبهان أن الحسن بن أحمد الحداد أخبرهم وهو حاضر ابنا أبو نعيم ابنا سليمان بن أحمد الطبراني ثنا أحمد بن مسعود هو المقدسي قثنا الهيثم بن جميل قثنا عبد الله بن المثني عن ثمامة بن عبد الله بن أنس عن أنس أن النبي صلي الله عليه وسلم عق عن نفسه بعدما بعث نبياإسناده صحيح.

المقدسي الحنبلي، ابوعبد الله محمد بن عبد الواحد بن أحمد (متوفاي٦٤٣هـ)، الأحاديث المختارة، ج ٥ ، ص ٢٠٤، تحقيق عبد الملك بن عبد الله بن دهيش، ناشر: مكتبة النهضة الحديثة - مكة المكرمة، الطبعة: الأولي، ١٤١٠هـ.

ابو بكر هيثمي نيز مي گويد:

وعن أنس أن النبي صلي الله عليه وسلم عق عن نفسه بعد ما بعث نبيا رواه البزار والطبراني في الأوسطورجال الطبراني رجال الصحيحخلا الهيثم بن جميل وهو ثقة.

از انس روايت شده كه رسول خدا صلي الله عليه وآله بعد از بعثت از جانب خودش عقيقه كرد. اين روايت را بزار و طبراني در اوسط نقل كرده و رجال طبراني رجال صحيح هستند، جز هيثم بن جميل كه آنهم ثقه است.

الهيثمي، ابوالحسن علي بن أبي بكر (متوفاي٨٠٧ هـ)، مجمع الزوائد ومنبع الفوائد،ج ٤، ص ٥٩،ناشر: دار الريان للتراث/ دار الكتاب العربي - القاهرة، بيروت - ١٤٠٧هـ.

دمياطي نيز سند اين روايت را حسن مي داند و مي گويد:

وحسن أن يعق عن نفسه كما مر لخبر أنه صلي الله عليه وسلم عق عن نفسه بعد النبوة قال في فتح الجواد وادعاء النووي بطلانه مردود بل هوحديث حسن.

نيكواست كه از جانب خود عقيقه نمايد؛ چنانچه درروايتي كه گذشت رسول خدا از جانب خودش بعد از بعثت عقيقه انجام داد. در كتاب «فتح الجواد» گفته است: ادعاي نبوي بر باطل بودن اين روايت مردود است بلكه اين روايت حديث حسن است.

الدمياطي ، أبي بكر ابن السيد محمد شطا (معاصر) حاشية إعانة الطالبين علي حل ألفاظ فتح المعين لشرح قرة العين بمهمات الدين ،ج ٢، ص ٣٣٦،ناشر : دار الفكر للطباعة والنشر والتوزيع - بيروت.

پاسخ دوم ؛ صحابه به شكرانه ولادت و بعثت پيامبر (صلي الله عليه وآله) هر هفته دو شنبه را روزه مي گرفتند.

صحابه رسول خدا صلي الله عليه و آله نيز به شكرانه ولادت رسول خدا صلي الله عليه و آله روزهاي دو شنبه را روزه مي گرفتند. اين مطلب در روايت صحيح مسلم آمده كه از رسول خدا در باره روزه گرفتن روز هاي دوشنه سؤال كردند، حضرت فرمودند:

اين روز زوي است كه من به دنيا آمده ام و به پيامبري مبعوث شده ام:

١١٦٢ حدثنا محمد بن الْمُثَنَّي وَمُحَمَّدُ بن بَشَّارٍ واللفظ لابن الْمُثَنَّي قالا حدثنا محمد بن جَعْفَرٍ حدثنا شُعْبَةُ عن غَيْلَانَ بن جَرِيرٍ سمع عَبْدَ اللَّهِ بن مَعْبَدٍ الزِّمَّانِيَّ عن أبي قَتَادَةَ الْأَنْصَارِيِّ رضي الله عنه أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلي الله عليه وسلم سُئِلَ عن صَوْمِهِ قال فَغَضِبَ رسول اللَّهِ صلي الله عليه وسلم فقال عُمَرُ رضي الله عنه رَضِينَا بِاللَّهِ رَبًّا وَبِالْإِسْلَامِ دِينًا وَبِمُحَمَّدٍ رَسُولًا وَبِبَيْعَتِنَا بَيْعَةً ... قال وَسُئِلَ عن صَوْمِ يَوْمٍ وَإِفْطَارِ يَوْمٍ قال ذَاكَ صَوْمُ أَخِي دَاوُدَ عليه السَّلَام قالوَسُئِلَ عن صَوْمِ يَوْمِ الإثنين قال ذَاكَ يَوْمٌ وُلِدْتُ فيه وَيَوْمٌ بُعِثْتُ أو أُنْزِلَ عَلَيَّ فيه...

ابو قتاده انصاري مي گويد: از رسول خدا صلي الله عليه وآله در باره روزه گرفتنش سؤال شد، آن حضرت خشم كرد . عمر گفت: ما راضي هستيم كه خداوند پروردگار ما، اسلام دين ما و محمد پيامبر ما و بيعت ما بيعت ما است. ...

راوي مي گويد: از رسول خدا سؤال شد، اگر يك روز روزه بگيريم و يك روز افطار كنيم، فرمود: اين روزه برادرم داود عليه السلام است. از روزه گرفتن روز دوشنبه سؤال شد، حضرت فرمود: اين روزي است كه من به دنيا آمده ام و مبعوث به رسالت شده ام يا وحي بر من نازل شده است...

صحيح مسلم، ج ٢، ص ٨١٩

اين روايت صراحت دارد كه از روزه روز دوشنبه سؤال كردند و حضرت روزه گرفتن در اين روزه به اين دو مناسبت تأييد كردند.

عبدري مالكي بعد از اين كه به قسمتي از اين روايت اشاره دارد، بزرگداشت اين روز را بزرگداشت ماه ربيع الاول مي داند و مي گويد:

فتشريف هذا اليوم متضمن لتشريف هذا الشهرالذي ولد فيه فينبغي أن نحترمه حق الاحترام ونفضله بما فضل الله به الأشهر الفاضلة.

بزرگداشت اين روز، به منزله بزرگداشت اين ماه است كه رسول خدا صلي الله عليه وآله در آن متولد شده است. پس سزاوار است كه آن را محترم بشماريم و حق احترام را اداء كنيم و آن را بر ساير ماه ها برتري دهيم به سبب آنچه خداوند آن را برتري داده است.

المدخل ج ٢،ص ٣، أبو عبد الله محمد بن محمد بن محمد العبدري الفاسي المالكي الشهير بابن الحاج الوفاة: ٧٣٧هـ ، دار النشر : دار الفكر - ١٤٠١هـ - ١٩٨١م

بنابراين ، سخن افرادي كه بزرگداشت اين روز را به بهانه اي اين كه صحابه در اين روز كاري انجام نداده اند، زير سؤال مي برند و عيد و جشن را بدعت مي دانند، باطل است.

پاسخ سوم: جشن ولادت، جشن شكر اعطاي نعمت وجود پيامبر (صلي الله عليه وآله) است

نعمت هايي را كه خداوند متعال براي افراد بشر ارزاني داشته، بي حد و بي شمار است. يكي از نعمت هاي الهي، وجود مبارك رسول خدا صلي الله عليه وآله است كه به واسطه ايشان جهان انسانيت از گمراهي و جهل جاهليت نجات يافت.

با اين توضيح، از نظر مسلمانان، جشن ولادت، جشن شكر گذاري و سپاس از اعطاء وجود پيامبر (صلي الله عليه وآله) است.

و از طرفي، شكر نعمت نيز واجب و امر پسنديده و عقلائي است و هيچگونه منع شرعي نيز در اين باره وجود ندارد. حال سؤال اين است كه آيا شكر نعمت نيز از نظر وهابيت بدعت است؟

ابن حجر عسقلاني از علماي مشهور اهل سنت، ولادت پيامبر اكرم صلي الله عليه وآله را از نعمت هاي بزرگ الهي دانسته و در عبارت صريح و روشن، جشن ولادت آن حضرت را از مصاديق شكر نعمت محسوب مي نمايد.

نكته مهم در سخنان وي اين كه فتواي خود را در جواز جشن مولودي، مستند به روايت صحيح نموده كه در آن رسول خدا صلي الله عليه وآ ْله عمل جشن يهوديان را براي شكر گذاري غرق شدن فرعون و نجات حضرت موسي تقرير كرده است. ابن حجر از اين روايت صحيح نتيجه مي گيرد كه اگر به قصد شكر گذاري، اين گونه مراسم برگزار شود، جايز است.

متن فتواي ايشان به نقل سيوطي اين است:

وقد سئل شيخ الإسلام حافظ العصر أبو الفضل أحمد بن حجر عن عمل المولد فأجاب بما نصه : أصل عمل المولد بدعة لم تنقل عن أحد من السلف الصالح من القرون الثلاثة ولكنها مع ذلك قد اشتملت علي محاسن وضدها ،فمن تحري في عملها المحاسن وتجنب ضدها كان بدعة حسنةوإلا فلا .

از شيخ الاسلام حافظ زمان، ابو الفضل احمد بن حجر در باره جشن ولادت پيامبر سؤال شد و پاسخ ايشان اين است:

اصل جشن ولادت، امر جديدي است كه از گذشتگان صالح در قرن سوم نقل نشده است؛ اما در عين حال، مشتمل بر خوبي و بديها است؛ پس اگر كسي كار خوبش را انجام دهد و از كار بدش دوري كند، عملش بدعت نيكوست.

ايشان بعد از اين فتوا، سخنان خود را مستند به روايت صحيح مي نمايد و مي گويد:

قال :وقد ظهر لي تخريجها علي أصل ثابت وهو ما ثبت في الصحيحينمن أن النبي صلي الله عليه وسلّم قدم المدينة فوجد اليهود يصومون يوم عاشوراء فسألهم فقالوا هو يوم أغرق الله فيه فرعون ونجي موسي فنحن نصومه شكراً لله تعالي.

فيستفاد منه فعل الشكر لله علي ما من به في يوم معينمن إسداء نعمة أو دفع نقمة ، ويعاد ذلك في نظير ذلك اليوم من كل سنة ، والشكر لله يحصل بأنواع العبادة كالسجود والصيام والصدقة والتلاوة ،وأي نعمة أعظم من النعمة ببروز هذا النبي نبي الرحمة في ذلك اليوم ،وعلي هذا فينبغي أن يتحري اليوم بعينه حتي يطابق قصة موسي في يوم عاشوراء ، ...

وأما ما يعمل فيه فينبغي أن يقتصر فيه علي ما يفهم الشكر لله تعالي من نحو ما تقدم ذكره من التلاوة والإطعام والصدقة وإنشاد شيء من المدائح النبوية والزهدية المحركة للقلوب إلي فعل الخير والعمل للآخرة...

براي من روشن شده است كه جشن مولود، ريشه در اصل ثابتي دارد كه در صحيحين ثابت شده و آن اين كه رسول خدا صلي الله عليه وآله در مدينه تشريف آورند، يهوديان در روز عاشورا روزه مي گرفتند، حضرت دليل آن را از آنان سؤال نمود. آنها گفتند: اين روزي است كه خداوند فرعون را غرق نمود و موسي را نجات داد، ما براي انجام شكر خدا اين روز را روزه مي گيريم.

ابن حجر مي گويد: از اين روايت استفاده مي شود كه انجام شكر خدا بر آنچه كه خداوند در يك روز معين بر انسان منت نهاد، همانند: اعطاء نعمت و يا دفع عقوبت، لازم است. اين شكر بر نعمت الهي در هر سال و در اين روز معين بر مي گردد. و شكر گذاري براي خدا با انواع عبادت همانند: سجده كردن، روزه گرفتن، صدقه دادن، تلاوت قرآن حاصل مي شود. و چه نعمتي بزرگتر از نعمت وجود پيامبر رحمت در اين روز است؟ بنابراين، اين روز سزاوار شكر گذاري است تا با داستان نجات حضرت موسي در روز عاشورا مطابقت كند.

اما اعمالي كه در اين روز انجام مي شود بايد مصداق شكر خداوند باشد. همانند: تلاوت قرآن، اطعام كردن، صدقه دادن، مديح سرايي در مقام نبوت، و چيزي كه دلهاي انسان را به سوي انجام خير و عمل آخرت سوق مي دهد. ...

السيوطي، جلال الدين أبو الفضل عبد الرحمن بن أبي بكر (متوفاي٩١١هـ)، الحاوي للفتاوي في الفقه وعلوم التفسير والحديث والاصول والنحو والاعراب وسائر الفنون،ج١، ص ١٨٨،تحقيق: عبد اللطيف حسن عبد الرحمن، ناشر: دار الكتب العلمية - بيروت، الطبعة: الأولي، ١٤٢١هـ - ٢٠٠٠م.

پاسخ چهارم: علماي اهل سنت جشن ولادت پيامبر (ص) را جايز مي دانند

با جستجو و دقت در كلمات و فتاواي علماي اهل سنت روشن مي شود كه آنها جشن ولادت آن حضرت را جايز دانسته و از دائره بدعتي كه مورد نظر وهابيان مي باشد خارج مي دانند و براي آن ثواب و پاداشهايي را ذكر كرده اند كه با بدعت نمي سازد.

سخنان آنها در اين موضوع فراوان است. ما جهت رعايت اختصار پاره از سخنان و فتاواي آنها را در اين جا ذكر مي كنيم و همه آ نها دليل برگزاري مراسم جشن را ، بزرگداشت مقام پيامبر، عرض ارادت و انجام شكر نعمت وجود آن حضرت مي دانند.

١. ابن حجر عسقلاني (متوفاي٨٥٢ هـ):

ابن حجر عسقلاني از بزرگان اهل سنت شافعي در قرن نهم در پاسخ به سؤالي كه از ايشان شده، جشن مولود پيامبر را كار خوب مي داند. متن سؤال و فتواي ايشان را جناب سيوطي چنين نقل مي كند:

وقد سئل شيخ الإسلام حافظ العصر أبو الفضل أحمد بن حجر عن عمل المولد فأجاب بما نصه : أصل عمل المولد بدعة لم تنقل عن أحد من السلف الصالح من القرون الثلاثة ولكنها مع ذلك قد اشتملت علي محاسن وضدها ،فمن تحري في عملها المحاسن وتجنب ضدها كان بدعة حسنةوإلا فلا .

از شيخ الاسلام حافظ زمان، ابو الفضل احمد بن حجر از جشن ولادت پيامبر سؤال شد و پاسخ ايشان اين است: اصل جشن ولادت يك امر جديدي است كه از هيچ يكي صالحان گذشته در قرن سوم نقل نشده است. ولي در عين حال خوبي ها و بديهاي دارد؛ پس اگر كسي كار خوبش را انجام دهد و از كار بدش دوري كرد، عملش بدعت نيكوست.

السيوطي، جلال الدين أبو الفضل عبد الرحمن بن أبي بكر (متوفاي٩١١هـ)، الحاوي للفتاوي في الفقه وعلوم التفسير والحديث والاصول والنحو والاعراب وسائر الفنون،ج١، ص ١٨٨،تحقيق: عبد اللطيف حسن عبد الرحمن، ناشر: دار الكتب العلمية - بيروت، الطبعة: الأولي، ١٤٢١هـ - ٢٠٠٠م.

٢. جلال الدين سيوطي (متوفاي ٩١١هـ)

سيوطي از علماي فقه و تفسير اهل سنت نيز جشن ميلاد رسول خدا صلي الله عليه وآ له را بدعت حسنه و داراي پاداش و ثواب مي داند:

فقد وقع السؤال عن عمل المولد النبوي في شهر ربيع الأول ما حكمه من حيث الشرع ؟ وهل هو محمود أو مذموم ؟ وهل يثاب فاعله أولا ؟ .

والجواب :عندي أن أصل عمل المولد الذيهو اجتماع الناس وقراءة ما تيسر من القرآن ورواية الأخبار الواردة في مبدأ أمر النبي صلي الله عليه وسلّم وما وقع في مولده من الآيات ثم يمد لهم سماط يأكلونه وينصرفون من غير زيادة علي ذلك هومن البدع الحسنةالتي يثاب عليها صاحبها لمافيه من تعظيم قدر النبي صلي الله عليه وسلّم وإظهار الفرح والاستبشار بمولده الشريف.

در مورد اعمالي كه در ميلاد پيامبر در ماه ربيع الاول انجام مي شود سؤال شده كه آن از نظر شرع چيست و آيا امر پسنديده است يا ناپسند؟ وآيا كساني كه آن را انجام دهد پاداش دارد يا خير؟

پاسخ: اصل كارهايي كه در مولودي انجام مي شود (همانند: جمع شدن مردم، قرائت قرآن، روايت اخبار در باره آن حضرت، وجريان ولادت ومعجزات ايشان و صرف طعام و برگشت آنها به خانه بدون اين كه چيزي بر اين موارد افزوده شود) از بدعت هاي حسنه است، هركه آن را انجام دهد، ثواب داده مي شود؛ زيرا اين كارها بزرگداشت پيامبر صلي الله عليه وآله و اظهار شادماني وبشارت به ولادت آن حضرت است.

الحاوي للفتاوي، ج ١، ص ١٨١

٣. صالحي شامي (متوفاي ٩٤٧هـ)

ايشان در نقد كلام يكي از كساني كه جشن ولادت را صحيح نمي داند مي گويد:

ولا نية هنا إلا الشكر لله تعالي علي ولادة هذا النبي الكريم صلي الله عليه وسلم في هذا الشهر الشريف ، وهذا معني نية المولد فهي نية مستحسنة بلا شك .

برگزاري جشن ولادت نبي مكرم اسلام صلي الله عليه وآله، جز به قصد شكر در اين ماه شريف برگزار نمي شود، اين معناي نيت جشن مولودي است، پس اين نيت، بدون شك خوب و قابل ستايش است.

سبل الهدي والرشاد، ج ١، ص ٣٧٣

٤. ابنجزري(متوفاي٨٣٣هـ):

شمس الدين محمد بن محمد جزري شافعي از علماي قرن نهم اهل سنت در كتاب «التعريف بالمولد الشريف» روايت تخفيف عذاب ابو لهب را (كه به خاطر خبر تولد پيامبر كنيزش را در راه خدا آزاد كرد) در جنهم ذكر كرده و پس از آن تصريح مي كند اگر كار ابو لهب كافر باعث تخفيف عذاب وي شود، پاداش آن مسلمان موحدي كه در ايام ولادت حضرت خوشحال مي شود، بهشت خواهد بود و بر اين نكته سوگند ياد مي كند.

اين سخن وي را سيوطي در كتاب «الحاوي للفتاوي» نقل كرده است:

ثم رأيت إمام القراء الحافظ شمس الدين بن الجزري قال في كتابه المسمي عرف التعريف بالمولد الشريف ما نصه : قد رؤي أبو لهب بعد موته في النوم فقيل له ما حالك ؟ فقال : في النار إلا أنه يخفف عني كل ليلة اثنين وأمص من بين أصبعي ماء بقدر هذا وأشار لرأس أصبعه وإن ذلك باعتاقي لثويبة عند ما بشرتني بولادة النبي صلي الله عليه وسلّم وبإرضاعها له.

فإذا كان أبو لهب الكافر الذي نزل القرآن بذمة جوزي في النار بفرحه ليلة مولد النبي صلي الله عليه وسلّم به فما حال المسلم الموحد من أمة النبي صلي الله عليه وسلّم يسر بمولدهويبذل ما تصل إليه قدرته في محبته صلي الله عليه وسلّم ؟لعمري إنما يكون جزاؤه من الله الكريم أن يدخله بفضله جنات النعيم.

پيشواي قراء، حافظ شمس الدين بن جزري را ديدم كه در كتاب «عرف التعريف بالمولد الشريف» مي گويد: ابولهب را بعد از مرگش در خواب ديدند و از حالش سوال كردند گفت: در آتش هستم، فقط در شبهاي دوشنبه بر من تخفيف مي دهند و از بين انگشتانم كمي آب جاري مي شود (اشاره كرد به سر انگشتانش) و اين به خاطر اين است كه من هنگامي كه تولد رسول خدا را از ثويبه كنيز خود شنيدم وي را آزاد كردم و چون او به ايشان شير داد. اگر ابولهب كافر (همان كسي كه قرآن در مذمتش وارد شده) به خاطر خوشحالي در تولد ايشان در جهنم پاداش داده مي شود، پس حال مسلمان يگانه پرست از امت پيامبر كه در تولد ايشان خوشحالي كند و آنچه را در توان دارد در راه محبت آن حضرت خرج نمايد، چه خواهد بود. به خانم سوگند، همانا پاداش اين شخص از خداوند اين است كه او را به فضل خودش به بهشت نعمت واردسازد.

الحاوي للفتاوي في الفقه وعلوم التفسير ، ج ١، ص ١٨٨

٥. ابو الخير سخاوي (متوفاي ٩٠٢هـ)

سخاوي شافعي نيز تصريح نموده بر اين كه مسلمانان در سراسر عالم و شهرهاي بزرگ جشن ميلاد آن حضرت را با انجام كارهاي خير برگزار مي كنند. سخن وي را صالحي شامي اين گونه نقل كرده است:

قال الحافظ أبو الخير السخاوي - رحمه الله تعالي - في فتاويه : عمل المولد الشريف لم ينقل عن أحد من السلف الصالح في القرون الثلاثة الفاضلة ، وإنما حدث بعد ،ثم لا زال أهل الإسلام في سائر الأقطار والمدن الكبار يحتفلون في شهر مولده صلي الله عليه وسلم بعمل الولائم البديعةالمشتملة علي الأمور البهجة الرفيعة ويتصدقون في لياليه بأنواع الصدقات ويظهرون السرور ويزيدون في المبرات ويعتنون بقراءة مولده الكريم ويظهر عليهم من بركاته كل فضل عميم . انتهي .

حافظ ابو الخير سخاوي در فتاوايش گفته است: جشن ميلاد پيامبر (صلي الله عليه وآ له) از هيچ يكي از گذشتگان صالح در سه قرن برتر نقل نشده بلكه بعد از آن به وجود آمده و سپس مسلمانان در سراسر عالم و شهرهاي بزرگ در ماه ميلاد آن حضرت وليمه و اطعام مي دهند و اموري كه باعث خوشحالي مي شوند انجام مي دهند. همانند: صدقه دادن در شب ميلاد، خيران و اطعام به فقراء و قرائت مولودي . با اين كار خداي متعال بر آنها بركات خودش را ظاهر مي سازد.

سبل الهدي والرشاد، ج ١، ص ٣٦٢

سخاوي از علماي شافعي مذهب است. صاحب كتاب «الكواكب» ايشان را اين گونه معرفي كرده است:

محمدبن السخاوي: محمد بن عبد الرحمن بن محمد بن أبي بكر بن عثمان بن محمد، الشيخ الإمام، العالم العلامة المسند، الحافظ المتقن شمس الدين أبو الخير السخاوي الأصل القاهري المولد، الشافعي المذهب، ... توفي بمكة، ...سنة اثنتين وتسعمائة،

الكواكب السائرة بأعيان المئة العاشرة ج ١، ص ٢٨، نجم الدين محمد بن محمد الغزي (المتوفي : ١٠٦١هـ) الوفاة: ١٠٦١ ، دار النشر :

٦. عبد الرحمن ابو شامه (متوفاي٦٦٥هـ)

ابو شامه يكي از علماي شافعي مذهب، در ابتدا تصريح مي كند كه جشن ميلاد پيامبر خدا (صلي الله عليه وآله) از كارهاي خوبي است كه جديدا اتفاق افتاده و اين كارها نيز به خاطر تعظيم پيامبر و شكر گزاري از خداوند است كه وجود آن حضرت را براي ما ارزاني داشته است:

ومن أحسن ما ابتدع في زماننامن هذا القبيل ما كان يفعل بمدينة اربل جبرها الله تعالي كل عام في اليوم الموافق ليوم مولد النبي صلي الله عليه وسلم من الصدقات والمعروف واظهار الزينة والسرورفان ذلك مع ما فيه من الاحسان إلي الفقراء مشعر بمحبة النبي صلي الله عليه وسلم وتعظيمه وجلالته في قلب فاعله وشكرا للهتعالي علي ما من به من ايجاد رسوله الذي أرسله رحمة للعالمين وعلي جميع المرسلين.

از نيكوترين بدعت ها در زمان ما آن اعمالي است كه در شهر اربل(كه خداوند آنجا را آباد كند) هر سال در روزي كه مصادف با ولادت پيامبر اسلام صلي الله عليه وآله مي باشد، انجام مي دهند. مثل صدقه دادن، نيكي كردن، آزين بندي و اظهار شادماني. اين كارها علاوه بر اين كه احسان به فقراء است، محبت به رسول خدا صلي الله عليه وآله ، تعظيم و بزرگداشت ايشان است در دلهاي كساني كه اين كارها را انجام مي دهند و انجام شكر خداست بر آنچه كه خدا بر آنها منت نهاده از اين كه رسول رحمت را برايشان فرستاده است.

در پايان تصريح مي كند كه اولين مجلس بزرگداشت و جشن مولودي در موصل توسط يكي از صالحان بر گزار شده است:

وكان أول من فعل ذلك بالموصل الشيخ عمر بن محمد الملا أحد الصالحين المشهورين وبه اقتدي في ذلك صاحب أربل وغيره رحمهم الله تعالي.

نخستين كسي كه اين كار را در موصل انجام داد، شيخ عمر بن محمد ملا، يكي از صالحين مشهور بود و به اين كار او صاحب اربل و غير وي كه خداوند آنان را مورد رحمتش قرار دهد، اقتدا كردند.

الباعث علي إنكار البدع والحوادث، ج١ ، ص ٢٣، عبد الرحمن بن إسماعيل أبو شامة الوفاة: ٦٦٥ ، دار النشر : دار الهدي - القاهرة - ١٣٩٨ - ١٩٧٨ ، الطبعة : الأولي ، تحقيق : عثمان أحمد عنبر

ابو شامه، يكي از علماي شافعي كه محمد بن شاكر وي را به عنوان «امام، علامه ذوالفنون» ياد كرده است:

أبو شامة عبد الرحمن بن إسماعيل بن إبراهيم بن عثمانالإمام العلامة ذو الفنونشهاب الدين أبو شامة المقدسي الأصل الدمشقي الشافعي.

الكتبي، محمد بن شاكر بن أحمد (متوفاي٧٦٤هـ) فوات الوفيات،ج ١، ص ٦١٧،تحقيق: علي محمد بن يعوض الله/عادل أحمد عبد الموجود، دار النشر: دار الكتب العلمية - بيروت، الطبعة: الأولي٢٠٠٠م

سبكي نيز از وي به «احد الائمه؛ يكي از پيشوايان» تعبير كرده است:

وأبو شامة لقب عليهكان أحد الأئمة.

السبكي الشافعي، ابونصر تاج الدين عبد الوهاب بن علي بن عبد الكافي (متوفاي ٧٧١هـ)، طبقات الشافعية الكبري،ج ٨، ص ١٦٥،تحقيق: د. محمود محمد الطناحي د.عبد الفتاح محمد الحلو، ناشر: هجر للطباعة والنشر والتوزيع، الطبعة: الثانية، ١٤١٣هـ.

٧. نصير الدين مبارك بن يحيي شافعي (متوفاي٦٦٩هـ)

شيخ نصير الدين مبارك بن يحيي شافعي نيز برگزاري مراسم جشن و سرور ولادت پيامبر اسلام صلي الله عليه وآله را جايز و داراي ثواب و پاداش مي داند. سخن ايشان را صالحي شامي در كتابش اين گونه نقل كرده است:

وقال الشيخ الإمام العلامة نصير الدين المبارك الشهير بابن الطباخ في فتوي بخطه :إذا أنفق المنفق تلك الليلة وجمع جمعا أطعمهم ما يجوز إطعامه وأسمعهم ما يجوز سماعه ودفع للمسمع المشوق للآخرة ملبوسا ، كل ذلك سرورا بمولده صلي الله عليه وسلم فجميع ذلك جائز ويثاب.

شيخ، پيشوا، علامه نصير الدين مبارك ، مشهور به ابن طباخ در فتوايي به خط خودش گفته است: هرگاه شخصي در اين شب (شب تولد پيامبر) انفاق كند، و گروهي را كه احتياج به طعام دارد، اطعام نمايد، و براي آنها چيزي كه شيندن آن جايز است بشنواند، و براي مستمعيني كه شوق آخرت را دارند، لباسي هديه بدهد، همه اينها سرور و خوشحالي در ولادت پيامبر صلي الله عليه وآله است و تمام اين كارها جايز و پاداش دارد.

الصالحي الشامي، محمد بن يوسف (متوفاي٩٤٢هـ)، سبل الهدي والرشاد في سيرة خير العباد، ج١، ص٣٦٣ ، تحقيق: عادل أحمد عبد الموجود وعلي محمد معوض، ناشر: دار الكتب العلمية - بيروت، الطبعة: الأولي، ١٤١٤هـ.

ابن كثير دمشقي ايشان را اين گونه معرفي كرده است:

الشيخ نصير الدين المبارك بن يحيي بن أبي الحسن أبي البركات بن الصباغ الشافعيالعلامة في الفقه والحديث.

شيخ نصير الدين، مبارك بن يحيي بن ابي الحسن، ابو البركات بن صباغ شافعي، علامه در فقه و حديث است.

ابن كثير الدمشقي، ابوالفداء إسماعيل بن عمر القرشي (متوفاي٧٧٤هـ)، البداية والنهاية، ج ١٣، ص ٢٥٦، ناشر: مكتبة المعارف - بيروت.

٨. ابن عباد الرندي (متوفاي٧٩٢هـ):

ابن عباد مالكي نيز از جمله افرادي است كه جشن ميلاد رسول خدا صلي الله عليه وآله را از اعياد مسلمين دانسته و بدعت بودن آن را رد نموده است. سخن وي را محمد بن عبد الرحمن مغربي اين گونه نقل كرده است:

قال في رسائله الكبري ما نصهوأما المولد فالذي يظهر لي أنه عيد من أعياد المسلمين وموسم من مواسمهموكل ما يفعل فيه ما يقتضيه وجود الفرح والسرور بذلك المولد المبارك من إيقاد الشمع وإمتاع البصر والسمع والتزين بلبس فاخر الثياب وركوب فاره الدواب أمر مباح لا ينكر علي أحد قياسا علي غيره من أوقات الفرح، والحكم بكون هذه الأشياء بدعة في هذا الوقت الذي ظهر فيه سر الوجود وارتفع فيه علم الشهود وانقشع فيه ظلام الكفر والجحود وادعاء أن هذا الزمان ليس من المواسم المشروعة لأهل الإيمان ومقارنة ذلك بالنيروز والمهرجان أمر مستثقل تشمئز منه القلوب السليمة وتدفعه الآراء المستقيمة .

در كتاب «رسائل الكبري» نص كلام او اين است: آنچه براي من آشكار شده اين است كه روز ميلاد پيامبر (صلي الله عليه وآله) يكي از عيدها و مراسمي از مراسم مسلمانان است. تمام كارهايي را كه مسلمانان در آن انجام مي دهند به اقتضاي خوشحالي و سرور اين مولود مبارك است. همانند: روشن كردن شمع، بهره رساندن به چشم و گوش، (منظور مديحه سرايي و سخنراني در فضائل پيامبر است) لباس نو پوشيدن، سوار شدن اسب، كار مباح است كه براي هيچ فردي زشت نيست؛ همانگونه كه در غير اين زمان اين موارد جايز است.

اما حكم نمودن به بدعت اين موارد در هنگام ولادت آن حضرت (در آن هنگامي كه سر عالم وجود به دنيا مي آيد، نشانه هاي شهود بلند مي شود و تاريكي هاي كفر و انكار كنار مي رود) و نيز اين ادعا كه روز ولادت از مراسم شرعي براي اهل ايمان نيست و آن را با نوروز و همايش مقايسه مي كنند، يك امر سنگين است كه قلب هاي سالم از آن ناراحت و انديشه هاي درست آن را قبول نمي كنند.

المغربي، محمد بن عبد الرحمن ابوعبد الله (متوفاي: ٩٥٤هـ)، مواهب الجليل لشرح مختصر خليل، ج ٢ ص ٤٠٧، ناشر: دار الفكر - بيروت، الطبعة: الثانية، ١٣٩٨هـ.

اسماعيل بغدادي، ابن عباد را اين گونه معرفي كرده است:

ابن عباد الرندي: محمد بن إبراهيم بن أبي بكر عبد الله ابن مالك بن عباد التعزي نسبا والرندي بلداأبو عبد الله المالكيالصوفي الشهير بابن عباد ولد سنة ٧٣٣ وتوفي سنة ٧٩٢ اثنتين وتسعين وسبعمائة من تصانيفه ...الرسائل الكبريفي دقائق علم التوحيد والتصوف ومتشابه الآيات والاحاديث.

ابن عبار رندي: محمد بن ابراهيم بن ابوبكر ، عبد الله بن مالك بن عباد از جهت نسب و رندي از جهت شهر است. كنيه او ابو عبد الله مالكي صوفي ومشهور به ابن عباد است كه در سال ٧٣٣ به دنيا آمده و در سال ٧٩٢ از دنيا رفته است. از جمله كتابهاي وي ... و رسائل الكبري است. ...

البغدادي، إسماعيل باشا (متوفاي ١٣٣٩هـ) ، هدية العارفين أسماء المؤلفين وآثار المصنفين ،ج ٦ ، ص١٧٤،دار النشر : دار الكتب العلمية - بيروت - ١٤١٣ - ١٩٩٢

٩. حسن بن عمر بن حبيب (متوفاي٧٧٩هـ ):

مورخ مشهور ، حسن بن عمر بن حبيب نيز تصريح نموده كه روز ولادت پيامبر اسلام را بايد عيد گرفت و آن را گرامي داشت:

فما أكرم أيام مولده الشريف عند من عرف قدرها وما أعظم بركتها عند من عرف سرها ونشرهاوحقيق بيوم كان فيه وجود النبي أن يتخذ عيداوخليق بوقت استقرت فيه غرته أن يعقد طالعا سعيدا إذ قد انبسق فيه عن جوهرة الكون بيض الشرف وفيه ظهرت الدرة المصونة من باطن الصدف وأبرز سابق السعد من كمون العدم وبمكة المشرفة أنجز صادق الوعد بمضمون الكرم

چه گرامي است ايام شريف ولادت پيامبر صلي الله عليه وآله در نزد كسي كه جايگاه آن حضرت را مي داند. و چه قدر با بركت است اين ايام در نزد كسي كه اسرار و نشر آن را مي داند. سزاوار است كه روز ولادت وجود پيامبر صلي الله عليه وآله را عيد گرفت، و سزاوار است در وقتي كه اين ماه ظهور مي كند، طالع خوبي منعقد شود زيرا در اين ماه از جوهره عالم و دائره شرف پرده برداشته شد و در اين ماه در پنهان از درون صدف بيرون آمد و آن كسي كه سعيد بود به عرصه وجود پا نهاد و در مكه مشرفه وعده راستين الهي محقق شد.

الحسن بن عمر بن حبيب (متوفاي٧٧٩هـ )، المقتفي من سيرة المصطفي صلي الله عليه وسلم، ج١، ص٣٢ ، تحقيق : د مصطفي محمد حسين الذهبي، دار النشر: دار الحديث - القاهرة - مصر، الطبعة : الأولي ١٤١٦هـ - ١٩٩٦م

١٠. محمد بن عمر حضرمي شافعي (٩٣٠هـ) :

حضرمي شافعي تصريح مي كند كه مردم مكه شب ولادت آن حضرت در محل ولادتش جمع مي شوند ذكر و دعا مي خوانند و به اين محل تبرك مي جويند. گروهي از متأخرين نيز بر نيكو بودن اين اعمال فتوا داده اند:

قال علماء السير : ولد النبي [ صلي الله عليه وسلم ] في ربيع الأول ، يوم الاثنين بلا خلاف . ... وذلك ب ( مكة ) المشرفة ، في شعب أبي طالب ، وهو المكان الذي يجتمع فيه أهل ( مكة ) ليلة المولد الشريف ، للذكر والدعاء والتبرك بمسقط رأسه [ صلي الله عليه وسلم ] .وأفتي جماعة من المتأخرين بأن عمل المولد علي هذا القصد حسن محمود.

سيره نويسان گفته اند: رسول خدا صلي الله عليه و آله در ماه ربيع الاول روز دوشنبه به دنيا آمد و در اين مسأله اختلافي نيست. ... تولد پيامبر در مكه مشرفه در شعب ابو طالب اتفاق افتاد. اين جا همان مكاني است كه اهل مكه شب ولادت آن حضرت جمع مي شود و ذكر و دعا مي خوانند و به محلي كه حضرت به دنيا آمده تبرك مي جويند. گروهي از متأخرين فتوا داده اند كه اعمال روز ولادت با اين هدف و قصد يك امر نيكو است.

الحضرمي الشافعي، محمد بن عمر بحرق (متوفاي٩٣٠هـ)، حدائق الأنوار ومطالع الأسرار في سيرة النبي المختار، ج١، ص١٠٥، تحقيق: محمد غسان نصوح عزقول، دار النشر: دار الحاوي - بيروت، الطبعة: الأولي١٩٩٨م

نتيجه:

جمع بندي سخنان علماي اهل سنت اين است كه جشن ميلاد پيامبر اسلام صلي الله عليه وآله، بزرگداشت و تعظيم مقام بلند آن حضرت، نشانه ارادت و محبت، شكر گذاري از نعمت وجود با بركت آن حضرت است. با اين بيان، جشن ميلاد با آن كارهاي خيري كه در آن انجام مي شود، از دائره بدعت مورد نظر وهابيان خارج است.

پاسخ پنجم؛ بر مبناي اهل سنت، جشن ميلاد بدعت حسنه است.

علماي اهل سنت، بدعت را بر دونوع بدعت حسن (نيكو) و بدعت قبيح تقسيم كرده اند. سمعاني در كتابش مي نويسد:

والبدعة علي وجهين بدعة قبيحة وبدعة حسنة.

الانتصار لأصحاب الحديث، ج ١، ص ٢٨، منصور بن محمد السمعاني أبو المظفر الوفاة: ٤٨٩هـ ، دار النشر : مكتبة أضواء المنار - السعودية - ١٤١٧هـ - ١٩٩٦م ، الطبعة : الأولي ، تحقيق : محمد بن حسين بن حسن الجيزاني

برخي از علمايي كه سخنانشان را نقل كرديم، اين موضوع را بدعت حسنه دانسته به اين مطلب تصريح كرده اند.

علاوه بر آنها، حلبي از ابن حجر هيتمي نقل كرده است كارهايي كه در مراسم ميلاد پيامبر صلي الله عليه وآله انجام مي شود، داخل در بدعت حسنه است:

وقد قال ابن حجر الهيتمي والحاصل أن البدعة الحسنة متفق علي ندبهاوعمل المولد وإجتماع الناس له كذلك أي بدعة حسنة.

ابن حجر هيتمي گفته است: خلاصه اين است كه بدعت حسنه با اتفاق امر مستحب است و كارهايي كه در ميلاد پيامبر (صلي الله عليه وآله) انجام مي شود و مردم براي جمع مي شوند نيز همچنين است؛ يعني بدعت حسنه است.

السيرة الحلبية ج ١، ص ١٣٧

حتي از نظر ابن تيميه با معياري كه ارائه داده، جشن ميلاد رسول خدا صلي الله عليه وآله در نوع بدعت حسنه داخل مي شود. او مي گويد:

إذا البدعة الحسنة عند من يقسم البدع إلي حسنة وسيئة لابد أن يستحبها أحد من أهل العلم الذين يقتدي بهم ويقوم دليل شرعي علي إستحبابها.

بدعت حسنه را در نزد كساني كه بدعت را به حسنه و سيئه تقسيم مي كنند، بايد يكي از اهل علم كه مورد اقتداي مردم باشد، مستحب بداند و دليل شرعي بر استحباب آن باشد.

كتب ورسائل وفتاوي ابن تيمية في الفقه ج ٢٧، ص ١٥٢

خلاصه سخن ابن تيميه اين است كه از نظر طرفداران بدعت حسنه، يك امري وقتي بدعت حسنه محسوب مي شود كه يكي از علماء، اين امر مستحب بداند، در حالي كه ابن حجر هيتمي به نقل حلبي صريحا مي گويد، اعمال جشن ميلاد و اجتماع مردم در آن، در بدعت حسنه داخل است و بدعت حسنه هم به اتفاق علماء، مستحب است.

نكته پاياني: آثار معنوي جشن ميلاد پيامبر (صلي الله عليه وآله) در كلام علماي اهل سنت

ممكن است در اذهان برخي اين سؤال مطرح شود كه آيا بزرگذاشت ولادت پيامبر صلي الله عليه وآله و جشن و عيد گرفتن اين روز، داراي ثواب و پاداش هم مي باشد يا خير؟

در پاسخ اين سؤال سخنان چند تن از علماي اهل سنت را ذكر مي كنيم كه تنها گوشه از ثواب هاي مجلس بزرگذاشت و جشن ولادت آن حضرت را بيان كرده اند.

١. جلال الدين سيوطي:

سيوطي از علماي مشهور اهل سنت در كتاب «الوسائل في شرح الشمائل» براي جشن مولودي فضائل و مناقبي را بيان كرده است كه آن را دمياطي در كتابش چنين نقل كرده است:

قال سلطان العارفين جلال الدين السيوطي في كتابه الوسائل في شرح الشمائل ما من بيت أو مسجد أو محلة قريء فيه مولد النبيالا حفت الملائكة بأهل ذلك المكان وعمهم الله بالرحمةوالمطوقون بالنور يعني جبريل وميكائل وإسرافيل وقربائيل وعينائيل والصافون والحافون والكروبيون فإنهم يصلون علي ما كان سببا لقراءة مولد النبي.

قال وما من مسلم قريء في بيته مولد النبي إلا رفع الله تعالي القحط والوباء والحرق والآفات والبليات والنكبات والبغض والحسد وعين السوء واللصوص عن أهل ذلك البيت فإذا مات هون الله تعالي عليه جواب منكر ونكير وكان في مقعد صدق عند مليك مقتدر

سلطان عارفان جلال الدين سيوطي در كتاب «الوسائل في شرح الشمائل» گفته است: در هر خانه ، مسجد ، يا محله اي كه در آن مولودي پيامبر خوانده شود، فرشتگان اهل آن مكان را همه در حيطه رحمت الهي ونور قرار مي دهد. مقصود از فرشتگان، جبرئيل، ميكائيل، اسرافيل، قربائيل، عينائيل، صافون و حافون و كربيون است؛ زيرا آنها درود مي فرستند بر كساني كه سبب مولودي خواني پيامبر مي شودند.

و نيز گفته است: در هر خانه مسلماني كه مولودي پيامبر خوانده شود، خداوند متعال گرسنگي، وبا، آتش سوزي، آفات وبليات ، كينه، حسادت، چشم بد، شر دزد را از اهل اين خانه بر مي داند. هنگامي كه بميرد، خداوند پاسخ منكر و نكير را بر وي آسان مي كند و او در جايگاه راست گويان در نزد خداوند خواهد بود.

إعانة الطالبين، ج ٣، ص ٣٦٥

٢. امام يافعي:

به نقل دمياطي، يافعي نيز تصريح مي كند، كسي كه در ميلاد پيامبر اطعام و احسان مي كند و مردم را براي اين مراسم دعوت مي كند، خداوند او را با صديقان، شهداء و صالحين محشور مي كند و جايش در بهشت است:

وقال الإمام اليافعي اليمنيمن جمع لمولد النبيإخوانا وهيأ طعاما وأخلي مكانا وعمل إحسانا وصار سببا لقراءة مولد الرسولبعثه الله يوم القيامة مع الصديقين والشهداء والصالحينويكون في جنات النعيم.

امام يافعي يمني گفته است: هر كسي براي مراسم مولودي پيامبر ، برادران ديني اش را جمع كند، براي آنها طعامي آماده نمايد، ومكاني را براي مراسم آماده سازد و اعمال نيك انجام دهد، و سبب مولودي خواني و مديحه سرايي شود، خداوند او را در روز قيامت با صديقان، شهدا و صالحين محشور مي كند و در بهشت از نعمات الهي بهرمند خواهد بود.

إعانة الطالبين، ج ٣، ص ٣٦٥

٣. جنيدي بغدادي:

ايشان صرف حضور در جشن ميلاد پيامبر صلي الله عليه وآله را رسيدن به ايمان مي داند. سخن وي را دمياطي چنين نقل كرده است:

قال الجنيدي البغدادي رحمه الله من حضر مولد الرسول وعظم قدرهفقد فاز بالإيمان.

جنيدي بغدادي گفته است: كسي كه به جشن مولودي پيامبر حاضر شود و جايگاهش را بزرگ بداند، به ايمان دست پيدا مي كند.

الدمياطي ، أبي بكر ابن السيد محمد شطا (معاصر) حاشية إعانة الطالبين علي حل ألفاظ فتح المعين لشرح قرة العين بمهمات الدين ،ج ٣، ص ٣٦٤،ناشر : دار الفكر للطباعة والنشر والتوزيع - بيروت.

٤. سري سقطي:

سري سقطي سخن نابي در اين زمينه دارد و آن اين كه هر كسي نيت داشته باشد در مجلس ميلاد پيامبر صلي الله عليه وآله شركت كند، او قصد باغي از باغهاي بهشت را كرده است:

وقال السري السقطيمن قصد موضعا يقرأ فيه مولد النبي صلي الله عليه وسلم فقد قصد روضة من رياض الجنةلأنه ما قصد ذلك الموضع إلا لمحبة الرسول وقد قال عليه السلام من أحبني كان معي في الجنة.

سري سقطي مي گويد: كسي كه تصميم بگيرد در جايي برود كه مولودي پيامبر قرائت مي شود، تصميم گرفته كه در باغي از باغهاي بهشت وارد شود؛ زيرا او به خاطر محبت پيامبر قصد اين مكان را نموده است، در حالي كه رسول خدا صلي الله عليه وآله فرمود: كسي كه مرا دوست بدارد همراه من در بهشت است.

إعانة الطالبين ج ٣، ص ٣٦٥

نتيجه كلي:

از پاسخ هاي كه بيان كرديم چند مطلب به دست مي آيد:

اولا: وهابيت ادعا دارند كه خود رسول خدا صلي الله عليه وآله جشن و سالگرد نگرفته است. در حالي كه دو تن از علماي اهل سنت همانند ابن حجر عسقلاني و جلال الدين سيوطي جشن ميلاد آن حضرت را بر اساس دو روايت صحيح مي دانند. و در يكي از اين روايات تصريح شده است كه رسول خدا در سالگرد تولدش بعد از چندين سال، جشن عقيقه گرفت و قرباني انجام داد.

ثانيا: گفته اند صحابه نيز در سالگرد ميلاد آن حضرت جشن نگرفته اند در حالي كه طبق روايت صحيح مسلم، صحابه هر هفته روز دوشبنه را به مناسبت اين كه رسول خدا صلي الله عليه وآله در آن روز به دنيا آمده و نيز مبعوث به رسالت شده، روزه مي گرفته اند.

ثالثا: برگزارش جشن ميلاد رسول خدا صلي الله عليه وآ له و فرزندش امام صادق عليه السلام، مراسم بزرگداشت و به شكرانه اعطاي وجود مبارك اين پيشوايان است و بدون شك از نظر هيچ مسلماني، شكر نعمت الهي قبيح و مذموم نيست.

رابعا: از نظر علماي اهل سنت، جشن ميلاد آن حضرت كار خوب و پسنديده است؛ زيرا اين كار نشانه تعظيم و بزرگداشت پيامبر، اظهار ارادت و شكر گزاري و سپاس از نعمت وجود با بركت آن حضرت است.

خامسا: بر مبناي اهل سنت كه بدعت را دو قسم مي داند، برگزاري اين گونه جشن ها، داخل در بدعت حسنه است. و به ادعاي ابن حجر هيتمي اموري در قسمت بدعت حسنه قرار مي گيرد، مستحب هستند.

موفق باشيد

گروه پاسخ به شبهات

مؤسسه تحقيقاتي حضرت ولي عصر (عجل الله تعالي فرجه الشريف)