پرسش و پاسخ - پرسش و پاسخ - الصفحة ٣٢١ - چرا شيعيان ، همانند اهل تسنن نمازهايشان را در پنج وقت نمي خوانند ؟

چرا شيعيان ، همانند اهل تسنن نمازهايشان را در پنج وقت نمي خوانند ؟

سؤال كننده : علي اكبر سليمي

پاسخ :

خواندن نماز هم در پنج وقت جايز است و هم در سه وقت ؛ البته اگر مشكلي براي تحصيل و شغل شخص نداشته باشد ، بهتر است كه در پنج وقت خوانده شود . شيعيان بر اين مطلب اتفاق نظر دارند و براي اثبات اين مطلب دلايل محكم و قاطعي هم از كتاب هاي شيعه و هم از صحيح ترين كتب اهل سنت دارند . از آن جايي كه طرف ما در اين مسأله اهل تسنن هستند ، ما فقط به دلايلي از كتاب هاي آن ها مي پردازيم .

بخاري و مسلم هر دو در صحيح ترين كتاب هاي اهل سنت بعد از قرآن و نيز احمد حنبل رئيس حنابله و احمد الطيالسي در مسندشان نقل كرده اند :

عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّي اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّي بِالْمَدِينَةِ سَبْعًا وَثَمَانِيًا الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ وَالْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ .

ابن عباس مي گويد : رسول خدا صلي الله عليه وآله وسلمدر مدينه نماز ظهر و عصر و نيز مغرب و عشاء را ، هشت ركعتي و هفت ركعتي خواند .

يعني نماز ظهر و عصر را كه در مجموع هشت ركعت مي شوند و نيز نماز مغرب و عشاء را كه در مجموع هفت ركعت مي شوند ، يك جا خواند ؛ همان طوري كه امروزه شيعيان مي خوانند .

صحيح البخاري ، ج ١ ، ص١٨٢ ،باب مواقيت الصلاة و ج ١ ، ص ١٨٦ وصحيح مسلم ، ج ١ ، ص ٤٩١ ، باب صلاة المسافرين ، ومسند أحمد بن حنبل ، ج٣ ، ص ٢٨٠ ، ح ١٩١٨ و ج ٣ ، ص ٢٨٣ ، ح ١٩٢٩ و ج ٤ ، ص ١٥٤ ح ٢٤٦٥ و ص ٢٠١ ح ٢٥٨٢ و مسند أبي داود الطيالسي ، ص ٣٤١ ، ٣٤٢ ، ح ٢١٦٤ ، ٢٦٢٩ .

همچنين مسلم در صحيح خود ، مالك بن أنس ، رئيس مالكي ها در المؤطأ ، ابو داود ، نسائي و بيهقي در سننشان ، احمد بن حنبل و ابوعوانه در مسندشان اين روايت را نقل كرده اند :

عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ صَلَّي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّي اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ جَمِيعًا وَالْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ جَمِيعًا فِي غَيْرِ خَوْفٍ وَلَا سَفَرٍ .

ابن عباس مي گويد : رسول خدا صلي الله عليه وآله وسلم ، نماز ظهر و عصر را باهم و نيز نماز مغرب و عشاء را باهم خواندند ؛ در حالي نه ترسي وجود داشت و نه در سفر بودند .

صحيح مسلم ، ج١ ، ص ٤٨٩ ، باب صلاة المسافرين و الموطأ ، ص ٧٣ ، ح ٣٢٧ و سنن أبي داود ، ج ٢ ، ص ٦ ، ح ١٢١٠ ، ١٢١٤ وسنن النسائي ، ج ١ ، ص ٣١٥ ح ٦٠٠ ومسند أحمد بن حنبل ، ج ٣ ، ص ٢٩٢ ، ح ١٩٥٣ و ج ٤ ، ص ١٩١ ، ح ٢٥٥٧ و صحيح ابن خزيمة ،ج ٢ ، ص ٨٥ ، ح ٩٧١ و مسند أبي عوانة ، ج ٢ ، ص ٣٥٣ و السنن الكبري ، ج٣ ، ص ١٦٦ ، ١٦٧ .

و جالب اين است كه الباني وهابي كه بن باز مفتي اعظم عربستان از او با عنوان «بخاري دوران» ياد مي كرد ، در كتاب هاي صحيح سنن أبي داود ، ج ١ ، ص ٢٢٤ ، ح ١٠٦٨ و صحيح سنن النسائي ، ج ١ ، ص ١٣٠ ح ٥٨٥ اين روايت را تصحيح كرده است .

اما متأسفانه اهل سنت با اين كه اين همه روايت صحيح السند در اين باره در صحيح ترين كتاب هاي آن ها وجود دارد ، لجاجت به خرج مي دهند و اجازه با هم خواندن نماز را نمي دهند . و همين مسأله باعث شده است كه بسياري از جوانان اهل تسنن از نماز و عبادت دلسرد شوند ؛ چون نه مي توانند به تحصيل شان برسند و نه به كسب و كار . اما اگر نماز خواندن در سه وقت باشد ، هيچ مشكلي براي مردم پيش نخواهد آمد و هر كسي كه مسلمان است به راحتي مي تواند فرايض خود را انجام دهد . ظهر كه براي استراحت به منزل مي رود ، نماز ظهر و عصر را با هم مي خواند و براي كار و درس او هيچ مزاحمتي ندارد . همين در مغرب و عشاء .

و جالب تر اين كه روايات فراواني در صحيح ترين كتاب هاي اهل سنت آمده است كه همين نظر ما را تأييد مي كند . مسلم بن حجاج در صحيح خود ، ترمذي ، أبي داود ، نسائي و بيهقي در سننشان و نيز احمد حنبل و أبي عوانه در مسندشان نقل مي نويسند :

عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ جَمَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّي اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ الظُّهْرِ وَالْعَصْرِ وَالْمَغْرِبِ وَالْعِشَاءِ بِالْمَدِينَةِ فِي غَيْرِ خَوْفٍ وَلَا مَطَرٍ فِي حَدِيثِ وَكِيعٍ قَالَ قُلْتُ لِابْنِ عَبَّاسٍ لِمَ فَعَلَ ذَلِكَ قَالَ كَيْ لَا يُحْرِجَ أُمَّتَهُ .

ابن عباس مي گويد : رسول خدا صلي الله عليه وآله وسلمدر مدينه ميان ظهر و عصر و مغرب و عشاء جمع كرد ؛ در حالي كه نه ترسي بود و نه باراني وجود داشت . وكيع ( رواي روايت ) مي گويد از ابن عباس سؤال كردم ، پيامبر چرا اين كار را مي كرد ؟ گفت : به اين دليل كه امتش به سختي نيفتند .

صحيح مسلم ، ١ ، ص ٤٩٠ ، باب صلاة المسافرين و سنن الترمذي ، ج ١ ، ص ٣٥٤ ، ح ١٨٧ و سنن أبي داود ، ج ٢ ، ص ٦ ، ح ١٢١١ و سنن النسائي ، ج ١ ، ص ٣١٥ ، ح ٦٠١و مسند أحمد بن حنبل ، ج ٥ ، ص ٨١ ، ح ٣٢٣٥ و ص ١١٣ ، ح ٣٣٢٣ ومسند أبي عوانة ، ج ٢ ، ص ٣٥٣ و سنن البيهقي ، ج ٣ ، ص ١٦٧ .

ألباني اين روايت را نيز در صحيح سنن أبي داود ، ج ١ ، ٢٢٤ ، ح ١٠٧٠ و صحيح سنن النسائي ، ج ١ ، ص ١٣٠ ، ح ٥٨٦ و در إرواء الغليل ، ج ٣ ، ص ٣٤ ، ح ٥٧٩ تصحيح كرده است .

اين نشان مي دهد كه رسولگرامي اسلام صلي الله عليه وآله وسلم تمامي اين مسائل را پيش بيني كرده بوده و به فكر امت خود بوده است . وقتي بشود نماز را در سه وقت بخوانيم ، چه ضرورتي وجود دارد كه به مردم سخت بگيريم و با اين كار جوانان مسلمان را به هر چه نماز و عبادت است ، بدبين و دلسرد كنيم .

البته همان طور كه پيش از اين گفتيم ، اگر كسي بتواند در پنج وقت بخواند مشكلي ندارد و شايد ثواب بيشتري هم ببرد ؛ ولي خواندن در سه وقت نيز اشكالي ندارد .

چندين روايت ديگر نيز در صحيحمسلم و ديگر كتب اهل سنت وجود دارد كه نظر ما را تأييد مي كند كه به همين اندازه بسنده مي كنيم .

موفق باشيد

گروه پاسخ به شبهات

مؤسسه تحقيقاتي حضرت ولي عصر (عج)