استاد : این موضوع، همین که الان من عرض کردم و شما هم توضیح دادید، برای خود من هم خیلی قابل تأمل است، یعنی عقیده‌ام این است که باید روی آن زیادتر مطالعه کنیم که مفهوم حکومت ـ که در زبان روایات همان اندازه‌ای که ما در اختیار داشتیم هست ـ آیا همان ولایت و سرپرستی است؟ ولایت و سرپرستی معنایش این است: همان طور که قبلا در ولایت خاص عرض کردیم (ولایت خاص مثل سرپرستی قیم برای اطفال، وصی برای اطفال) یا نباید شخصی را به عنوان ولی اطفال معین کرد یا اگر معین کردند مادام که عزل نشده اختیارات او مطلق است و مولّیعلیه باید تسلیم او باشد؛ نظیر حق حکومتی که ما الان برای امام ]معصوم[ قائل هستیم. این حق حکومت با حکومتهایی که امروز می‌گویند فرق می‌کند یعنی ما او را به عنوان یک سرپرست قبول می‌کنیم، سرپرست به همین مفهوم خاصش، یعنی کسی که اصلا عقل او مافوق این عقل، و فکر او مافوق این فکر است، کسی که هرچه که او بکند ما باید آن را مصلحت بدانیم؛ قیم به اصطلاح. اگر مفهوم ]حکومت[ این باشد آنوقت با مسائل روز خیلی فرق می‌کند. آنچه که امروز هست این نیست.

به هرحال روی این موضوع باز باید فکر کنیم، بیشتر از این باید فکر کنیم چون کسی در جایی اینها را بحث نکرده و بحث نمی‌کند، بیشتر احتیاج دارد که انسان روی آن فکر کند.

سؤال : سؤالاتی دارم که قبلا نوشته‌ام، لطفا بعدا پاسخ بفرمایید:

١. آیا وضع قوانینی به منظور کنترل اجرای صحیح روح قوانین شرع چه صورت دارد؟ مثال :

الف. اسلام صریحا عدالت را در تعدد زوجات شرط کرده است و در صورت عدم امکان اجرای آن، تعدد زوجات را صحیح ندانسته