زن و مسایل قضایی و سیاسی ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٣ - زن و شهادت

زن و مسائل قضایی و سیاسی، ص: ٣٣

خلاف اصول علمی نگفته است؛ چون در مسائل خشک نمی‌توان گفت معدّل استعداد فراگیری زن با مرد برابر است و در ابتکارات، چه در مسائل خشک ریاضی و فلسفی و چه در مسائل ذوقی، ابتکار مرد از زن بیشتر است. اما عمده این است که ببینیم این تفاوت، ملاک تفاوت در شهادت می‌تواند واقع شود یا نه؟ ما هرچه فکر کردیم ]دیدیم[ این تفاوت نمی‌تواند ملاک تفاوت در باب شهادت باشد.

سخن امیرالمؤمنین ٧

پس اگر ]اِسناد[ این جمله به امیرالمؤمنین صحیح باشد معنی آن چه می‌شود؟ این جمله را با یک قرائنی می‌شود معنی و توجیه کرد. نوشته‌اند : وَ مِنْ خُطْبَةٍ لَهُ عَلَیهِ السَّلامُ بَعْدَ حَرْبِ الْجَمَلِ فی ذَمِّ النِّساءِ[١] . خطبه‌ای است

که امیرالمؤمنین بعد از جنگ جمل ایراد کرده است در مذمّت زنان. می‌دانیم که جنگ جمل جنگی بود که عایشه آن را بپا کرد و در وقتی بود که حضرت از دست عایشه عصبانی بود و همه شُرّاح هم گفته‌اند که در این جمله‌ها تعریض به عایشه و کسانی است که از عایشه پیروی کردند. فرمود: مَعاشرَ النّاسِ اِنَّ النِّساءَ نَواقِصُ الایمانِ، نَواقِصُ الْحُظوظِ، نَواقِصُ الْعُقولِ. ایها الناس! زنها در سه جهت ناقص‌اند: در ایمان، در بهره، در عقل. بعد فرمود: فَاَمّا نُقْصانُ اِیمانِهِنَّ فَقُعودُهُنَّ عَنِ الصَّلاةِ وَ الصّیامِ فی اَیامِ حَیضِهِنَّ. اما نقصشان در ایمان این است که در ایامی که عادت ماهانه پیدا می‌کنند نماز و روزه از آنها ساقط است. وَ اَمّا نُقْصانُ عُقولِهِنَّ فَشَهادَةُ امْرَأَتَینِ کشَهادَةِ الرَّجُلِ الْواحِدِ. اما نقص آنها در عقل این است که شهادت دو زن برابر است با شهادت یک مرد. وَ اَمّا نُقْصانُ حُظوظِهِنَّ فَمَواریثُهُنَّ عَلَی الاِْنْصافِ مِنْ مَواریثِ الرِّجالِ. و اما نقص آنها در بهره این است که

[١] . نهج‌البلاغه خطبه ٧٨.