زن و مسایل قضایی و سیاسی ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٧ - زن و شهادت

زن و مسائل قضایی و سیاسی، ص: ٢٧

نیست. فرمود: خدا لعنت کند اینها را که در جایی که شاهد لازم است و خدا گفته است باید شاهد باشد می‌گویند شاهد نباشد.

در باب طلاق که فرموده است: «وَ اَشِهدوا ذَوی عَدْلٍ مِنْکمْ»[١] آنها آمدند گفتند: این شهادت در باب خود طلاق نیست، در باب رجوع است. حتی گفتند شاهد واحد هم لازم نیست باشد، با این که در باب طلاق حتما باید دو شاهد عادل باشد و در آن بحثی نیست. و اگر دو شاهدِ عادل نباشد اصلا طلاق واقع نمی‌شود ولی در باب نکاح چه شاهد باشد و چه شاهد نباشد نکاح واقع می‌شود اما اگر شاهد باشد، برای اثبات این حق مؤثر است که معلوم می‌شود این حق هست یا نیست.

به عبارت دیگر برای وجود خارجی طلاق، شاهد شرط است. اصلا شاهد باید باشد تا طلاق، صحیح واقع شود. اگر شاهد نباشد و ما یقین هم داشته باشیم که طلاق واقع شده است بدون حضور شاهد، آن طلاق درست نیست. به اصطلاح طلبه‌ها، شاهد در باب طلاق برای مقام اثبات نیست، برای جنبه قضایی نیست، بلکه اصلا وجود خارجی طلاق باید بدون شاهد نباشد و گفته‌اند فلسفه‌اش این است که خواسته‌اند وقوع طلاق را تضییق کنند و شرایطی برای وجود طلاق مقرر کنند که طلاق کمتر واقع شود. یعنی اگر بگویید شاهد شرط نیست، مردی که تصمیم گرفت طلاق بدهد ـ که این تصمیم‌ها اغلب روی عصبانیت است ـ همان جا صیغه طلاق را جاری می‌کند، ولی گفته‌اند: وجود دو عادل و استماع دو عادل شرط است، که تا این مرد برود دو عادل را پیدا کند ـ و آنها هم وظیفه دارند که او را نصیحت و موعظه کنند ـ خود این، سبب انصراف او از طلاق دادن می‌شود، البته نه انصراف صد درصد؛ شاید پنجاه درصد طلاقها به این جهت وقوع پیدا نکند.

[١] . طلاق/ ٢.