يازده رساله فارسي (فلسفي ، منطقي ، عرفاني ) - حسن زاده آملي، حسن - الصفحة ٥٧٥ - تفاوت سنه شمسى و قمرى در بيان آيه كهف قرآن
تفاوت سنه شمسى و قمرى در بيان آيه كهف قرآن
و نيز قرآن كريم درباره اصحاب كهف فرموده است : و لبثوا فى كهفهم ثلاثمأئة سنين و ازدادوا تسعا ( سوره كهف ٢٥ ) يعنى اصحاب كهف , سيصد سال در كهفشان درنگ كردند , و نه سال افزودند .
امين الاسلام طبرسى در تفسير عظيم الشأن مجمع البيان آورده است كه : روايت شده است مردى يهودى از على بن ابى طالب عليه السلام مدت درنگ اصحاب كهف در كهف را پرسيد , امام مطابق قرآن ( سيصد و نه سال ) پاسخش داد . يهودى گفت : ما در كتاب خود سيصد سال يافته ايم , امام فرمود : آنچه من گفتم سال قمرى است و آنچه شما مى گوييد سال شمسى [١] است تفاوت سال شمسى و قمرى در سيصد سال نه سال و دو ماه و چند روز مى شود كه معمولا اگر ذكر كسور معتنى به نباشد اسقاط مى كنند . و اين محاسبه اى است صحيح , در مقدار تفاوت سنه شمسى و قمرى در سيصد سال .
عجب اينكه فخر رازى در تفسير كبير مفاتيح الغيب گويد : برخى سيصد سال را شمسى دانسته اند و سيصد و نه سال را قمرى و اين مشكل است چه بحساب درست در نمى آ يد . [٢]
تفاوت بين سال شمسى و قمرى قريب يازده روز است و از روى تحقيق به محاسبه زيج بهادرى چنين است : خامسه رابعه ثالثه ثانيه دقيقه ساعت روز
سنه شمسى ١٠ ٦ ٤٦ ٤٨ ٥ ٣٦٥
سنه قمرى ١٢ ٥٥ ٣٧ ٣٦ ٤٨ ٨ ٣٥٤
تفاوت سال شمسى و قمرى ٣٨ ١٤ ٢٨ ٩ ٢١ ١٠
[١]فى مجمع البيان روى ان يهوديا سئل على بن ابى طالب عليه السلام عن مدة لبثيم فاخبر بما فى القرآن , فقال : انا نجد فى كتابنا ثلاثمأئة , فقال عليه السلام : ذاك بسنى الشمس و ذاك بسنى القمر .
[٢]قال بعضهم : كانت المدة ثلاثمأئة و تسمع سنين مى القمرية و هذا مشكل لانه لايصح بالحساب هذا القول .