يازده رساله فارسي (فلسفي ، منطقي ، عرفاني ) - حسن زاده آملي، حسن - الصفحة ٥١٩ - تزايد ميل كلى بر سبيل تناقض است

١٥ درجه مى شود و آن قوس هاى ا د تاح ج است , سپس از نقاط پنجگانه د ه و ز ح قوسهاى صغار موازى دائره ماره به اقطاب اربعه ترسيم مى كنيم كه قطب همه اعنى نقطه اعتدال است و عمود بر معدل النهارند كه با آن بر زواياى قائمه تقاطع مى كنند .

قوس د ط ميل قوس ا د است كه معادل ن ب است زيرا دن تاح ص از مدارات يوميه اند كه دوائر صغار موازى معدل النهارند و قوس هاى موازى دائره ماره به اقطاب اربعه كه د ط تاخ م اند , آنچه كه در ميان هر دو مدارات يوميه يا معدل النهار و هر يك از آن مدارات يوميه قرار گرفته است , به حسب درجه با هم برابرند . يعنى د ط مثلا مساوى بان ب است و هى با س ب و هكذا . حال گوييم كه قوس ب ن بزرگتر از ن س است ون س بزرگتر از س ع و هكذا .

پس نتيجه اين شد كه ميل ا هكه هى است اعنى س ب است , بزرگتر از ميل ا د كه د ط اعنى ن ب است مى باشد و ميل زياد شده است , يعنى س ن بر ن ب افزوده شد ولى على سبيل تناقض كه ميل ١٥ درجه دوم كم تر از ميل ١٥ درجه اول است هر چند ميل دوم بر اول افزوده مى شود و ميل به تزايد مى رود .

برهان هندسى اين مطلب شكل پنجم و ششم مقاله سوم اكرثاوذوسيوس است : اذا فصلت من عظيمة مائلة عن عظيمة اخرى ( كدائره البروج المائلة