يازده رساله فارسي (فلسفي ، منطقي ، عرفاني ) - حسن زاده آملي، حسن - الصفحة ٦٠٠ - نياز فقيه به علوم رياضى

هو سلم و كأنما اشكاله *** درج الى العليا للطراق

ترقى به النفس الشريفة مرتقى *** اكرم بذاك المرتقى و الراقى

يعنى كتاب اصول اقليدس دانشى را در بردارد كه با فراگرفتن آن , بر آنچه در آسمان و آفاق زمين است , دست مى يابى .

هر اندازه انفاقش كنى بيشتر مى شود , به به چه نيكو است چيزى كه به انفاق , زياد مى شود .

اين كتاب براى بالاروندگان به مراتب و الاى علم , گويى نردبانى است كه اشكال هندسى آن پله هاى آن است نفس شريف به اين نردبان به مقامى بلند ارتقاء مى يابد , چه گرامى است آن مقام بلند , و چه گرامى است آنكه بسوى چنان مقامى ارتقاء مى يابد .

غياث الدين جمشيد كاشى رساله اى به نام( سلم السماء) يعنى نردبان آسمانى در استخراج ابعاد اجرام نوشته است .

نياز فقيه به علوم رياضى

فقهاى اسلام در اكثر ابواب فقه نيازمند به علوم رياضى اند . مثلا در مسأله كره به دانستن قواعد هندسى نياز دارند تا مساحت ظروف را براى معرفت مقدار كر كه بايد به حسب مساحت چهل و دو وجب و هفت هشتم وجب بوده باشد , تحصيل كنند چنان كه علامه شيخ بهائى در كتاب فقهى خود به نام( الحبل المتين) به تفصيل در به دست آوردن مساحت ظروف مطابق اصول هندسى بحث كرده است .

فقيه , در وقت و هلال و قبله نياز به دانستن علم هيأت و نجوم دارد چنان كه در ارث به معرفت موازين حساب , احتياج مبرم دارد . علامه حلى در تحقيق فجر اول و ثانى يعنى صبح صادق و كاذب در تذكره فقه , چنان ماهرانه و محققانه به مبانى قويم علم هيأت و مثلثات كروى بحث كرده است كه شيخ بهائى با اين كه خود عالم متضلع در اين فنون است در ابتداى كتاب مفتاح الفلاح در تحقيق مطلب مذكور , به نقل عبارت موجز تذكره ,