يازده رساله فارسي (فلسفي ، منطقي ، عرفاني ) - حسن زاده آملي، حسن - الصفحة ٥٧٦ - تفاوت سنه شمسى و قمرى در بيان آيه كهف قرآن
و جمع اين كسور در سيصد سال چنين خواهد بود :
روزهاx ١٠ ٣٠٠٠ ٣٠٠
ساعاتx ٢١ ٦٣٠٠ ٣٠٠
روز با كسر ١٢ ساعت ٢٦٢ ٢٤ : ٣٠٠
جميع ايام ٣٢٦٢ ٢٦٢ ٣٠٠٠
نه سال با كسر ٧٦ روز تقريبا ٩ ٣٥٤ : ٣٢٦٢
علامه شيخ بهائى در آخر مقدمه دوم باب دوم خلاصة الحساب كه در تحصيل مخرج كسور است , گويد : از اميرالمؤمنين ( ع ) از مخرج كسور تسعه سؤال شد , در جواب فرمود : ايام هفته ات را در ايام سنه ات ضرب كن . [١]
سنه اى كه در اين نقل آمده است , سيصد و شصت روز است كه چون در ٧ ضرب گردد ٢٥٢٠ گردد كه همه مخارج كسور تسعه را داراست و به چستان گويند سرارنب را بكن و ده مرتبه بزمين زن , ارنب خرگوش است چون سر او كه الف است كنده شود رنب ٢٥٢ است و ده مرتبه آن ٢٥٢٠ , و لكن چنانچه از زيج بهادرى در عبارت فوق ذكر كرده ايم هم مقدار سال شمسى بيش از اين اندازه است و هم قمرى . جواد بن سعد بن جواد معروف بكاظمى كه از اعاظم تلامذه شيخ بهائى است در شرح خلاصة الحساب استادش در اين مقام گويد : سال در اين نقل به حسب آنچه كه در عرف مشهور است يعنى ٣٦٠ روز مى باشد نه سنه شمسى واقعى و نه قمرى .
هر چند در صدر اسلام كتب رياضى دانشمندان يونانى چون مجسطى بطلميوس و اصول اقليدس و مخروطات ابلونيوس و اكرمانالاؤس و غيرها از يونانى به عربى ترجمه شد و منشأ و سرمايه پيشرفت علوم رياضى مسلمانان گرديده است , ولى انصافا دانشمندان اسلامى قديما و حديثا در تعالى و تكامل همه فنون رياضى مثل ديگر شعب علوم خدمت شايان به عالم علم
[١]سئل اميرالمؤمنين عليه الصلوة والسلام عن ذلك فقال : اضرب ايام اسبوعك فى ايام سنتك .