يازده رساله فارسي (فلسفي ، منطقي ، عرفاني ) - حسن زاده آملي، حسن - الصفحة ٥١٧ - برهان هندسى بر اينكه ميل كلى , اعظم ميول است

چهارم قانون مسعودى كه مجسطى اسلامى است عنوان كرده است ( ص ٣٦٦ج ١ ) .

برهان هندسى بر اينكه ميل كلى , اعظم ميول است

ابتداى ميل منطقه از معدل , نقطه اعتدال است , و سپس تا نقطه انقلاب رو به تزايد ميرود و آنجا غايت ميل است . و چنان كه در قبل گفته ايم , اين قوس ميل كلى , قوسى از دائره ماره باقطاب اربعه است . در اصطلاح فن هيئت نقطه تقاطع ماره باقطاب اربعه و منطقة البروج را نقطه انقلاب , و نقطه تقاطع آن را با معدل نظيره انقلاب گويند . يكى نظيره انقلاب صيفى و ديگر نظيره انقلاب شتوى .

در مثلث ا ب ج , ا نقطه اعتدال است و اج منطقه بروج وج نقطه انقلاب و ب نظيره آن و ب ج قوسى از ماره باقطاب اربعه كه ميل اعظم است و هر يك از ا ب , اج , ربع دور . و هر يك از دو زاويه ا ب ج , اج ب زاويه قائمه است . چه در مثلث كروى زواياى سه گانه مثلث بيش از ١٨٠ درجه ( دو قائمه ) است , آن مثلث مستوى است كه مجموع زواياى ثلاث آن معادل دو قائمه است . در شكل سى و دوم مقاله اولى اصول اقليدس مبرهن شده است كه مثلث مستوى زواياى ثلث آن مساوى دو قائمه است , و در شكل يازدهم