شهادت را در جامعه اسلامي زنده كرد ، جامعه أي كه بيست سال را به سكوت وتسليم گذرانده بود ، وبا آنكه در اين مدت نسبتا طولاني موجبات انقلاب فراوان بود ، كوچكترين انقلابى رخ نداده بود ، فاجعه كربلا وجدان دينى جامعه را بيدار كرد وتحول تازه أي بوجود آورد كه تحت تأثير شديد خود جامعه اسلامي را به كلى دگرگون ساخت .

وهمين كافى بود كه مردم را به دفاع از حريم شخصيت وشرافت و دين خود وادارد ، روح مبارزه را كه در جامعه به خاموشى گرائيده بود ، شعله أي تازه بخشد ، وبه دلهاى مردم وپيكرهاى افسرده حياتي تازه دميده آنها را به جنبش درآورد .

٣ - انقلاب وشورش مردم بر ضد حكومت انقلاب امام سرچشمه نهضتها وانقلابهاى متعددى در جامعه اسلامي گرديد ، شيعياني كه خود امام را دعوت نموده وسپس دست از يارى أو برتافتند ، كم كم به اشتباه خود پى برده ومتوجه مى شدند كه چه عمل ننگينى را به انجام رسانده اند ، آنان احساس مى كردند كه ننگ اين گناهاز دامنشان شسته نخواهد شد ، مگر آنكه انتقام خون أو را از قاتلانش بگيرند ويا در اين راه كشته شوند .

از طرف ديگر گروه ديگرى نيز به آنان پيوستند ، كسانى كه مى خواستند از يوغ ظلم دستگاه حكومت اموى بوسيله انقلاب رهائى يابند .

اولين جنبشى كه پس از قيام كربلا پديد آمد ، قيام توابين به رهبرى سليمان بن صرد خزاعي ومسيب بن نجيه وعبد الله بن سعد وعبد الله بن وال تميمي ورفاعة بن شداد بود ، اين جنبش از سال شصت ويك هجري