مسأله ١٥٠٩: اگر چيزى را كه اضافه مى‌گيرد غير از جنسى باشد كه مى‌فروشد، مثلًا يك من گندم به يك من گندم و يك ريال پول بفروشد، ربا و حرام است بلكه اگر چيزى زيادتر نگيرد ولى شرط كند كه خريدار عملى براى او انجام دهد، ربا و حرام مى‌باشد.

مسأله ١٥١٠: اگر كسى كه مقدار كمتر را مى‌دهد چيزى علاوه كند مثلًا يك من گندم و يك دستمال را به يك من و نيم گندم بفروشد، اگر مقدار كمتر در قيمت مساوى با مقدار بيشتر همجنس آن باشد و كسى كه مقدار كمتر را مى‌دهد، براى خلاصى از فروش آن به زيادتر از همجنس، چيزى علاوه كند مثلًا يك من گندم اعلا و يك دستمال را به يك من و نيم گندم متوسط بفروشد اشكال ندارد، و همچنين است اگر از هر دو طرف چيزى زياد كنند مثلًا يك من گندم و يك دستمال را به يك من و نيم گندم و يك دستمال بفروشد.

مسأله ١٥١١: اگر چيزى را كه مثل پارچه مترى مى‌فروشند يا چيزى را كه مثل گردو و تخم‌مرغ عددى معامله مى‌كنند، بفروشد و زيادتر بگيرد مثلًا ده تا تخم مرغ بدهد و يازده تا بگيرد اشكال ندارد. و چنانچه ده عدد تخم مرغ را به يازده عدد در ذمّه بفروشد لازم نيست بين آنها امتياز باشد زيرا خريدوفروش محقق مى‌شود مثلًا مى‌تواند ده عدد تخم مرغ بزرگ را به ١١ عدد تخم مرغ متوسط به ذمّه بفروشد، و از اين قبيل است فروش اسكناس، يعنى مى‌تواند اسكناس نقد را به زيادتر از آن با مدّت بفروشد مثلًا هزار تومان نقد را به هزار و دويست تومان بفروشد كه بعد از شش ماه ديگر وصول كند، و همچنين خريدوفروش يا صرف كردن اسكناس به دلار يا ساير ارزهاى خارجى توسط بانكها يا صرافى‌ها و اشخاص اشكال ندارد ولى قرض ربوى حرام است.

مسأله ١٥١٢: جنسى را كه در بعضى از شهرها با وزن، يا پيمانه مى‌فروشند و در بعضى از شهرها با شماره معامله مى‌كنند اگر در شهرى كه آن را با وزن يا پيمانه مى‌فروشند زيادتر بگيرد ربا و حرام است و در شهر ديگر ربا نيست.

مسأله ١٥١٣: اگر چيزى را كه مى‌فروشد و عوضى را كه مى‌گيرد از يك جنس نباشد زيادى گرفتن اشكال ندارد، پس اگر يك من برنج بفروشد و دو من گندم بگيرد معامله صحيح است.