رساله توضيح المسائل - ط امير العلم - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ١٧٨ - سجود
خم شود و مهر يا چيز ديگرى را كه سجده بر آن صحيح است روى چيز بلندى گذاشته و پيشانى را طورى بر آن بگذارد كه بگويند سجده كرده است ولى اگر مُهر را بالا بياورد و به پيشانى بچسباند سجده صحيح نيست. اما كف دستها و زانوها و انگشتان پا را به طور معمول بايد به زمين بگذارد.
مسأله ٤٤٧: كسى كه هيچ نمىتواند خم شود بايد براى سجده بنشيند و با سر اشاره كند و اگر نتواند بايد با چشمها اشاره نمايد، و در هر دو صورت احتياط آن است كه اگر مىتواند مهر را بلند كند و بر پيشانى بگذارد، و اگر با سر يا چشمها هم نمىتواند اشاره كند بايد در قلب نيّت سجده كند و بنابر احتياط واجب با دست و مانند آن براى سجده اشاره نمايد.
مسأله ٤٤٨: كسى كه نمىتواند بنشيند، بايد ايستاده نيّت سجده كند و چنانچه مىتواند براى سجده با سر اشاره كند و اگر نمىتواند با چشمها اشاره نمايد (يعنى آن را به قصد سجده مىبندد و به نيّت سر برداشتن باز مىكند)، و اگر اين را هم نمىتواند در قلب نيّت سجده كند، و بنابر احتياط واجب با دست و مانند آن براى سجده اشاره نمايد.
مسأله ٤٤٩: اگر پيشانى بىاختيار از جاى سجده بلند شود، چنانچه ممكن باشد نبايد بگذارد دوباره به جاى سجده برسد و اين يك سجده حساب مىشود چه ذكر سجده را گفته باشد يا نه و اگر نتواند سر را نگهدارد و بىاختيار دوباره به جاى سجده برسد روى هم يك سجده حساب مىشود و اگر ذكر نگفته باشد بايد بگويد.
مسأله ٤٥٠: جائى كه انسان بايد تقيّه كند مىتواند بر فرش و مانند آن سجده كند و لازم نيست براى نماز به جاى ديگر برود ولى اگر در آن مكان حصير يا سنگ يا چيزى كه سجده بر آن صحيح است وجود دارد و بتواند طورى بر آن سجده كند كه خلاف تقيه نباشد بايد بر آن سجده نمايد.
مسأله ٤٥١: اگر روى چيزى كه بدن روى آن آرام نمىگيرد سجده كند باطل است ولى روى تشك پر يا چيز ديگرى كه بعد از سر گذاشتن و مقدارى پائين رفتن آرام مىگيرد سجده كند اشكال ندارد.
مسأله ٤٥٢: اگر انسان ناچار شود كه در زمين گِل نماز بخواند چنانچه آلوده شدن بدن