رساله توضيح المسائل - ط امير العلم - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ٢٩٦ - ١- منفعت كسب
نموّ درختها و زيادى قيمت باغ جزء درآمد سال او است و اگر صرف مؤونه نشد بايد خمس آن را بدهد. ولى اگر قصدش اين باشد كه ميوه آن را بفروشد بايد خمس ميوه را اگر صرف مؤونه او نشود بدهد. و اصل باغ حكم سرمايه را دارد كه بايد طبق احكام خمس سرمايه تخميس شود.
مسأله ١١٨٣: اگر درخت بيد و چنار بكارد يا قالى بزند جزء درآمد سالى است كه وقت فروش آنها است لذا اگر در آن سال صرف مؤونه نشد و عين يا پول آن باقى ماند در آخر سال بايد تخميس شود. شاخهها يا منافعى كه معمولًا در هر سال از آن استفاده مىكنند جزء درآمد همان سال محسوب مىشود كه اگر تا آخر سال باقى ماند بايد تخميس شود.
مسأله ١١٨٤: كسى كه چند رشته كسب دارد مثلًا اجاره ملك مىگيرد و خريدوفروش و زراعت هم مىكند بايد خمس آنچه را در آخر سال از مخارج او زياد مىآيد بدهد، و چنانچه از يك رشته نفع ببرد و از رشته ديگر ضرر كند، مىتواند ضرر يكى را با نفع ديگرى جبران نمايد گرچه احتياط در ترك آن است و نيز اگر دو تجارت داشته باشد مىتواند ضرر يكى را با نفع ديگرى جبران نمايد.
مسأله ١١٨٥: اگر غير از سرمايه چيز ديگرى از مالهاى او از بين برود نمىتواند از منفعتى كه بدستش مىآيد آن چيز را تهيه كند، ولى اگر در همان سال به آن چيز احتياج داشته باشد مىتواند در بين سال از منافع كسب، آن چيز را تهيه نمايد.
مسأله ١١٨٦: خرجهائى را كه انسان براى بدست آوردن فايده مىكند مانند دلّالى و حمّالى مىتواند جزء مخارج ساليانه حساب نمايد.
مسأله ١١٨٧: آنچه از منافع كسب در بين سال به مصرف خوراك و پوشاك و اثاثيه و خريد منزل و عروسى و جهيزيّه دختر و زيارت و مانند اينها مىرساند در صورتى كه از شان او زياد نباشد و در وقتى تهيه شود كه معمولًا تهيّه آن مورد حاجت است و زياده روى نكرده باشد خمس ندارد.
مسأله ١١٨٨: مالى را كه انسان به مصرف نذر و كفاره مىرساند جزء مخارج ساليانه