رساله توضيح المسائل - ط امير العلم - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ٤٦٥ - احكام مالى كه انسان آن را پيدا مى كند

آن كوتاهى كرده، يا تعدى يعنى زياده روى كرده باشد بايد عوض آن را به صاحبش بدهد، و اگر كوتاهى نكرده و زياده روى هم ننموده چيزى بر او واجب نيست.

مسأله ٢٠٥٩: اگر مالى را كه نشانه دارد و قيمت آن به ٦/ ١٢ نخود نقره سكه‌دار مى‌رسد در جايى پيدا كند كه معلوم است بواسطه اعلان صاحب آن پيدا نمى‌شود مى‌تواند در روز اول آن را از طرف صاحبش صدقه بدهد و لازم نيست صبر كند تا سال تمام شود و چنانچه صاحبش پيدا شود و به صدقه دادن راضى نشود بايد عوض آن را به او بدهد و ثواب صدقه‌اى كه داده مالِ خود او است.

مسأله ٢٠٦٠: اگر چيزى را پيدا كند و به خيال اين كه مالِ خود او است بر دارد بعد بفهمد مال خودش نبوده، بايد تا يك سال اعلان نمايد. و همچنين است بنابر احتياط واجب اگر آن را با پاى خود حركت داده و جا بجا كند.

مسأله ٢٠٦١: بايد موقع اعلان جنس چيزى را كه پيدا كرده معين نمايد به طورى كه عرفا بگويند آن را تعريف كرده، مثل اينكه بگويد: «كتاب يا لباسى را پيدا كرده‌ام» و اگر بگويد: «چيزى پيدا كرده‌ام» كافى نيست.

مسأله ٢٠٦٢: اگر چيزى را پيدا كند و ديگرى بگويد مالِ من است، در صورتى بايد به او بدهد كه نشانه‌هاى آن را بگويد و يقين يا اطمينان پيدا كند كه مال او است.

مسأله ٢٠٦٣: اگر قيمت چيزى كه پيدا كرده به ٦/ ١٢ نخود نقره سكه‌دار برسد چنانچه اعلان نكند و در مسجد، يا جاى ديگرى كه محل اجتماع مردم است بگذارد و آن چيز از بين برود، يا ديگرى آن را بردارد كسى كه آن را پيدا كرده ضامن است.

مسأله ٢٠٦٤: اگر مالى را كه كمتر از ٦/ ١٢ نخود نقره سكه‌دار ارزش دارد پيدا كند و از آن صرف نظر نمايد و در مسجد يا جاى ديگر بگذارد چنانچه كسى آن را بردارد، براى او حلال است.

مسأله ٢٠٦٥: هرگاه چيزى پيدا كند كه اگر بماند فاسد مى‌شود بايد تا مقدارى كه ممكن است آن را نگهدارد بعد با اجازه مجتهد جامع الشرائط يا وكيل او قيمت آن را معيّن كند و بفروشد و پولش را نگهدارد و تا يك سال تعريف و اعلان كند چنانچه صاحب آن پيدا نشد از طرف او صدقه بدهد.