رساله توضيح المسائل - ط امير العلم - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ٣١٢ - زكات گندم و جو و خرما و كشمش
موتور و پمپ از چاههاى عميق و نيمه عميق كه فعلًا متداول است آبيارى شود زكات آن بيست يك (١٢٠) است. و اگر مقدارى از باران يا نهر يا رطوبت زمين استفاده كند و بهمان مقدار از آبيارى با دلو و موتور و پمپ استفاده نمايد، زكات نصف آن ده يك (١١٠) و زكات نصف ديگر آن بيست يك (١٢٠) مىباشد يعنى از چهل قسمت سه قسمت آن را بابت زكات بپردازد.
مسأله ١٢٨٥: اگر گندم و جو و خرما و انگور، هم از آب باران و نهر مشروب شود و هم از آب دلو و موتور و پمپ استفاده كند، چنانچه طورى باشد كه عرفاً بگويند با دلو و موتور مثلًا آبيارى شده نه باران، زكات آن بيست يك است (١٢٠) و اگر عرفاً بگويند با آب باران مثلًا آبيارى شده نه دلو، زكات آن ده يك (١١٠) است.
مسأله ١٢٨٦: اگر شك كند كه با آب باران يا با دلو و موتور و پمپ آبيارى شده، بيست يك (١٢٠) بر او واجب مىشود و احتياط مستحب آن است كه ده يك (١١٠) بدهد.
مسأله ١٢٨٧: اگر گندم و جو و خرما و انگور با آب باران يا نهر مشروب شود و به آب دلو و موتور و پمپ محتاج نباشد ولى با آب دلو و موتور هم آبيارى شود ليكن آب دلو و موتور تأثيرى در زياد شدن محصول نداشته باشد، زكات آن ده يك (١١٠) است، و اگر با دلو و موتور آبيارى شود و به آب نهر يا باران محتاج نباشد ولى با آب نهر يا باران هم مشروب شود ليكن در زياد شدن محصول تأثيرى نگذارد، زكات آن بيست يك (١٢٠) است.
مسأله ١٢٨٨: اگر زراعتى را با دلو و يا موتور يا پمپ آبيارى كند و در زمينى كه پهلوى آن است زراعتى كنند، كه از رطوبت آن زمين استفاده نمايد و محتاج به آبيارى نشود، زكات زراعتى كه با دلو آبيارى شده بيست يك (١٢٠) و زكات زراعتى كه پهلوى آن است ده يك (١١٠) مىباشد.
مسأله ١٢٨٩: مخارجى را كه براى گندم و جو و خرما و انگور كرده است حتى مقدارى از قيمت اسباب و لباس را كه بوسيله زراعت كم شده، ميتواند از حاصل كسر كند، و چنانچه پيش از كم كردن اينها وزن محصول به ٢٨٨ من، ٤٥ مثقال كم برسد،، بنابر احتياط واجب بايد زكات باقيمانده آن را بدهد.
مسأله ١٢٩٠: قيمت بذرى كه زكات به آن تعلّق نگرفته يا زكاتش را پرداخته است