اسناد لانه جاسوسی آمریکا - دانشجویان مسلمان پیرو خط امام - الصفحة ٦٠١ - خاورمیانه
منتظر اجرا بود و دیگر پروژه ها نیز تنها به صورت طرح باقیمانده بود، این قراردادها و طرحها عبارتند از:
(الف) کارخانه های صنعتی در اصفهان و کرمان به ارزش یک میلیارد دلار طبق توافق سال ١٩٧٦؛ (ب)
یک نیروگاه ٤٥٠ میلیون دلاری در اصفهان؛ (ج) یک بخش ٢٥٠ میلیون دلاری از خط لوله ایگات - ٢؛
(د) یک رابط راه آهن با شوروی طبق توافق سال ١٩٧٦؛ (ه) یک کارخانه آلومینیوم سازی ٥٠٠ میلیون
دلاری که هنوز هم تحت بررسی می باشد؛ و (و) سه برابر کردن ظرفیت کارخانه ذوب آهن اصفهان. (خیلی
محرمانه).
اطلاعات مقدماتی حاکی از آن است که ایران برنامه ساختمان یک خط لوله براساس توافق سه جانبه
٢٠ ساله در سال ١٩٧٥ با شوروی و فروش گاز به اروپای شرقی را کنار گذاشته است. براساس این
توافقنامه مسکو می بایست بخشی از خط لوله ١٥٠٠ کیلومتری (ایگات - ٢) را بسازد تا سالانه ٤٧٥
میلیارد فوت مکعب گاز را به مرز شوروی در آستارا برساند. شوروی در ازای دریافت این گاز، می بایست
٣٩٠ میلیارد فوت مکعب گاز خود را به اطریش، آلمان غربی و فرانسه بدهد که ایران نیز در ازای آن ارز
معتبر دریافت کند. مسکو نیز ٨٥ میلیارد فوت مکعب گاز را به عنوان هزینه احداث خط لوله دریافت
می کرد. سالانه ١٣٠ میلیارد فوت مکعب دیگر از گاز ایران نیزبه چکسلواکی ارسال می گردید. گرچه
کشورهای ثالث کار را بر روی بخشی از خط لوله آغاز کرده اند، ولی ما در مورد وضع این خط لوله و میزان
مشارکت شوروی در آن اطلاعی نداریم. (طبقه بندی نشده).
رابطه بین ایران و شوروی که در نتیجه مرز مشترک تکامل یافته از طریق منافع اقتصادی دو جانبه نیز
مستحکم شده است. توافق سال ١٩٦٦ شوروی برای احداث یک خط لوله گاز طبیعی از حوزه های جنوب
غربی ایران تا آستارا در مرز شوروی، مبادلات بازرگانی این دو کشور را تا سال ١٩٧٨ به یک رابطه
میلیارد دلاری تبدیل کرد و سبب شد که تهران بتواند محصول بی مصرف پیشین خود را (یعنی گازی که
آتش زده می شد) سالانه منبع ٢٠٠ میلیون دلار درآمد ارزی بسازد. جریان سالانه ٣٥٠ میلیارد فوت
مکعب گاز ایران به شوروی از سال ١٩٧٠ توانسته است منبع بسیار عظیمی برای پرداخت قروض ٤/١
میلیارد دلاری تهران، بابت کمکهای نظامی و اقتصادی شوروی باشد. (طبقه بندی نشده).
انتقال گاز ارزان قیمت ایران به مناطق ماوراء قفقاز شوروی را از احداث یک خط لوله طویل از
حوزه های خود به این منطقه معاف ساخت. ارسال این گاز از ایران به شوروی سبب شده است که مقداری
از گاز شوروی به همپیمانان آن در اروپای شرقی و دیگر مشتریان دارای ارز معتبر صادر گردد. (طبقه
بندی نشده).
شوروی و ایران از روابط تجاری خود که مرهون برنامه کمک شوروی است نفع بسیار برده اند. فروش
تجهیزات مسکو به ایران پس از سال ١٩٧٣ و به دنبال راه یافتن به بازار خریدهای ایران به اوج خود رسید
و در سال ١٩٧٧ ایران به صورت بزرگترین بازار کالاهای روسی در جهان سوم درآمده بود. علاوه بر
فروشهای ٥٧٥ میلیون دلاری شوروی در آن سال مسکو از طریق خدمات فنی در پروژه های ایران نیز ٥٠
میلیون دلار به دست آورد. گرچه سهم شوروی از کل تجارت ایران (شامل صدور نفت) کمتر از ٥ درصد
بود، ولی ورود ماشین آلات از شوروی به ایران سهم عمده ای در عمران این کشور داشت. (طبقه بندی
نشده).
در اروپای شرقی، ناآرامیهای ایران مهمترین تأثیر را بر رومانی گذاشت، چون بخارست روابط