اسناد لانه جاسوسی آمریکا - دانشجویان مسلمان پیرو خط امام - الصفحة ٤٢٣ - امتیازات مرسوم
مالی را به مدت ٥ سال مشخص کرده است و عدم درگیری آمریکا در این مسئله نیز تصوری محال است.
در ژانویه ١٩٧١ معاون وزیر ایروین با حکام ایران، عربستان سعودی و کویت ملاقات نمود و آنها به وی
اطمینان دادند که قراردادهای بین خود و شرکتهای نفتی را به طور کامل اجرا خواهند نمود. در صورتی که
هر سه آنها نیز به شدت از مسئله مشارکت پشتیبانی نمایند، باید توسط نمایندگان دیپلماتیک در سطوح
بالا اقدام نمود.
با وجود اینکه بسیاری از کمپانیها با خوش بینی معتقدند که در امور مالیاتی و در زمینه حق الامتیاز
مورد توافق در قرارداد تهران تریپولی بغداد تغییرات چندانی به وجود نخواهد آمد، در عین حال اکثر آنها
معتقدند که پس از سال ١٩٧٦ قیمتها به طور عمده ای افزایش خواهند یافت و قبل از آن جهان وارد بازار
فروشندگان نفتی شده است و در آن حال قیمت و موجودیت منابع جایگزین نفت در آمریکا به ٥/٤ دلار
در هر بشکه رسیده است (در حالی که قیمت کنونی آن ٥/٣ دلار است و قیمت هر بشکه نفت تحویلی از
حوزه خلیج حدود ٥/٢ دلار در هر بشکه است). با وجود اینکه در سال ١٩٧٦ قیمت نفت جهان ممکن
است معادل قیمت نفت در داخل امریکا نشده باشد، ولی نمی توان گفت که اختلاف بین آنها چندان فاحش
است. در صورتی که مقدار ٢٥ سنت جهت حمل و نقل هر بشکه نفت از حوزه به خلیج مکزیک و ٧٥ سنت
دیگر جهت حمل و نقل آن از خلیج مکزیک به خلیج فارس را از قیمت ٥/٤ دلار در تگزاس کم کنیم،
قیمت فروش احتمالی خلیج فارس برای هر بشکه ٥/٣ دلار خواهد بود. این محاسبه قابل دفاع است،
گرچه ممکن است قیمتها این قدر بالا نرود. به عبارت دیگر ساحل شمالی خلیج مکزیک همان گونه که تا
سال ١٩٥٠ این گونه بود، می تواند تعیین کننده قیمت نفت باشد.
همان گونه که در بخش پیشین اشاره شد هزینه تبدیل زغال سنگ یا شیل به نفت، عامل محدودکننده
قیمتهای نفتی در امریکا خواهد بود، ولی پیرامون رقم صحیح این قیمت اختلاف نظر وجود دارد: (طبق
ارزش کنونی دلار) آیا این قیمت به گفته بعضی از شرکتها ٤ دلار خواهد بود و یا به گفته دیگران ٥/٥ دلار،
ولی این قیمت هر چه باشد محدودکننده قیمت نفت قراردادی در آمریکا نیز خواهد بود. البته اگر ٥/٥ دلار
برای هر بشکه تعیین شود نفت قراردادی بیشتری نیز تولید خواهد گشت؛ ولی در مورد میزان واقعی نفتی
که از این طریق تولید خواهد شد نیز اختلاف نظرهای بسیاری وجود دارد. بعضی از کمپانیها معتقدند که
قیمت ٥/٥ دلار باعث خواهد شد که از طریق اکتشافات حاصله از حفاری مناطق حاشیه ای، حفاری
عمیق تر و راههای بازیافتی ثالث بتوان میزان زیادی از نفت داخلی را تولید نمود. در واقع، بعضی از آنها
معتقدند که این قیمت می تواند میزان منابع قابل بازیافت ما را به دو یا سه برابر افزایش دهد. دیگران درست
در نقطه عکس این نظریه قرار داشته، اظهار می دارند که ٥/٥ دلار قادر نیست نفت زیادی را در آمریکا به
وجود آورد. به هر حال اگر هزینه شیل را ٥/٥ دلار پذیرفته باشیم، قیمت نفت قراردادی نیز همان و یا
نزدیک به آن خواهد بود. به این ترتیب می توان انتظار داشت که قیمت نفت خلیج فارس به ٥/٤ دلار برسد.
پس از ژانویه ١٩٧٦ یعنی زمان خاتمه یافتن قراردادها وضع با امروز تفاوت بسیار خواهد داشت.
احتمالاً تنها راه ممکن برای جلوگیری از مشارکت این است که به کشورهای اوپک و بخصوص به
عربستان سعودی، کویت و ایران بفهمانیم که در همان حال که ما (دولت و شرکتها) مایل هستیم که
قراردادها زیر پا گذاشته نشود، خواهان آن هستیم که در خاتمه این قراردادها روابطی جدید را ایجاد
نماییم. این روش برخورد زمانی موفقیت به همراه خواهد داشت که شرکتها همین حالا و یا در آینده خیلی