ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٨٩ - دلالت آيه

همانطورى كه گفتيم براى لفظ «ولى» بيشتر از دو معنى نيست. هر گاه يكى از دو معنى محال باشد، ديگرى محقق خواهد بود.

اينكه مى‌گوييم مصداق منحصر بفرد(الَّذِينَ آمَنُوا) على ع است، روايتى است كه از طريق اهل تشيع و تسنن، نقل شده است كه آيه شريفه، درباره على ع هنگامى نازل شد كه انگشترى خود را در حال ركوع به سائل بخشيد. همچنين بطور كلى كسانى كه مى‌گويند «ولى» به معناى شخص واجب الاطاعة و امام است، مى‌گويند: مقصود على ع است و تنها مصداق آيه، آن بزرگوار مى‌باشد.

ممكن است كسى بگويد: «الذين» جمع است و جايز نيست كه در معناى مفرد بكار رود.

لكن بايد توجه داشت كه اهل لغت گاهى از لفظ جمع، اراده مفرد مى‌كنند و اين كار را بمنظور تعظيم و تجليل انجام مى‌دهند. اين مطلب بقدرى مشهور است كه نيازى به استدلال ندارد.

ممكن است گفته شود:(وَ هُمْ راكِعُونَ) حال از دادن زكات نيست، بلكه مقصود اين است كه عادت آنها ركوع است.

در جواب گوييم:

- در جمله‌(يُقِيمُونَ الصَّلاةَ) ركوع نيز وجود دارد، زيرا نماز بدون ركوع نميشود. بنا بر اين اگر جمله‌(وَ هُمْ راكِعُونَ) را قيد براى عمل زكات دادن، نگيريم و بگوييم مقصود اين است كه صفت و عادت آنها ركوع است، مطلب را بدون داشتن فايده‌اى تكرار كرده‌ايم. بديهى است تفسيرى كه داراى فايده‌اى باشد از تفسيرى كه فائده‌اى ندارد، برتر است.

دليل ديگر اينكه: خداوند متعال در ابتداى آيه همه مؤمنان را مخاطب ساخته، گويد: «ولى شما خدا و ...» سپس «رسول» را از جمله مؤمنان خارج كرده، «ولى» معرفى مى‌كند. پس از آن «كسانى كه ايمان آورده‌اند» ياد مى‌كند و آنها را نيز ولى ميخواند. حال اگر مقصود از «كسانى كه ايمان آورده‌اند» عموم باشد،