ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ١٣٠ - مقصود

بيان آيه ٧٢- ٧٣- ٧٤

لغت‌

شرك: اين كلمه در اصل همان شركت در ملك است. «يشرك»: شريك قرار دهد.

مس عذاب: عذابى كه به بدن برسد و احساس شود. فرق آن با لمس اين است كه در لمس، ممكن است احساس نباشد. گاهى اين دو كلمه بيك معنى بكار مى‌روند.

اعراب‌

(ثالِثُ ثَلاثَةٍ): فراء گويد: اين دو كلمه را بايد بطور حتم بصورت مضاف و مضاف اليه خواند. نظير(ثانِيَ اثْنَيْنِ إِذْ هُما فِي الْغارِ) (توبه ٤٠) به معناى يكى از سه و يكى از دو.

(وَ إِنْ لَمْ يَنْتَهُوا عَمَّا يَقُولُونَ لَيَمَسَّنَ‌): اين جمله دلالت دارد بر اينكه در مثل:(وَ لَئِنْ جِئْتَهُمْ بِآيَةٍ لَيَقُولَنَّ) (روم ٥٨) اعتماد قسم بر فعل دوم است، زيرا اگر بر فعل اول بود، در اينجا حذف نمى‌شد. در حقيقت لام اول بمنزله «ان» در اين جمله است: «و اللَّه ان لو فعلت لفعلت» شاعر گويد:

يعنى: سوگند ياد مى‌كنم كه اگر ما و شما بهم برخورد كرده بوديم، براى شما روزى كه از شر، تاريك بود، فرا مى‌رسيد.

حذف «ان» هم جايز است. مثل «اقسمت لو جئت جئت».

مقصود

اكنون خداوند بوصف مسيحيان پرداخته، مى‌فرمايد:

(- لَقَدْ كَفَرَ الَّذِينَ قالُوا إِنَّ اللَّهَ هُوَ الْمَسِيحُ ابْنُ مَرْيَمَ‌): مذهب مسيحيان «يعقوبية» اين است كه: ذات خداوند با ذات مسيح اتحاد يافتند، در نتيجه كالبد عيسى لاهوتى شد.