ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٤٣ - مقصود
بيان آيه ٤٢- ٤٣
قرائت
سحت: مكى و بصرى و كسايى و ابو جعفر بضم سين و حاء قرائت كردهاند و ديگران به سكون سين. ابو على گويد: هر دو صورت آن بيك معنى است كه به منظور تخفيف «حاء» را ساكن كنند. اين كلمه مثل ضرب كه به معناى مضروب و صيد كه بمعناى مصيد بكار رفتهاند به معناى مسحوت است.
لغت
سحت: اصل معناى اين كلمه استيصال است. چنان كه فرزدق گويد:
|
وعض زمان يا بن مروان لم يدع |
من المال الا مسحتاً او مجلّف |
|
يعنى: اى پسر مروان، سختى روزگار، جز افرادى مستاصل و تهيدست باقى نگذارده است.
در آيه شريفه، اين كلمه بمعناى مال حرام است، زيرا مال حرام، فاسد است و معناى سحت نيز فساد مال است.
حكم: فيصله دادن امرى از راه حكمت. گاهى حكم، فقط بيان و گاهى الزام هم با آن همراه است.
تولى از حق: ترك آن و تولى بسوى حق، توجه به آن و تولى براى حق، يارى و كمك آن است.
مقصود
مجدداً خداوند متعال، در اين آيه، به وصف آنان پرداخته، فرمود:
(سَمَّاعُونَ لِلْكَذِبِ): تفسير اين كلمه گذشت. بار ديگر خداوند آنها را باستماع دروغ يا قبول آن، مذمت مىكند، تا در سركوبى و ملامت آنان، مبالغه و تاكيدى باشد.