ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ١١٦ - لغت
بيان آيه ٦٧
قرائت
ابن عامر و ابو بكر- بنقل از عاصم- «رسالاته» به صيغه جمع و ديگران «رسالته» به صيغه مفرد، قرائت كردهاند.
دليل قرائت اول اين است كه وظيفه رسول، انجام رسالتهايى از قبيل بيان توحيد و بيان احكام دين است. و از آنجا كه اين رسالتها با هم فرق دارند، مىتوان آنها را به لفظ جمع آورد. مثل «نظرت فى علوم كثيرة» يعنى: در دانشهاى بسيارى نظر كردم.
دليل قرائت دوم اين است كه اينگونه كلمات هر گاه مفرد هم باشند، معناى جمع و كثرت را مىرسانند. نظير(لا تَدْعُوا الْيَوْمَ ثُبُوراً واحِداً وَ ادْعُوا ثُبُوراً كَثِيراً) (فرقان ١٤: امروز يك هلاك مخواهيد بلكه هلاك بسيار بخواهيد) كلمه «ثبور» هم به يكى و هم به بيشتر از يكى اطلاق شده است.
لغت
رسالت: در اينجا به معناى ارسال است كه به فاعل اضافه و مفعول آن حذف شده است.
رسول: اين كلمه گاهى به معناى رسالت و گاهى به معناى مرسل به كار مىرود.
به معناى رسالت مثل اين شعر:
|
لقد كذب الواشون ما بحت عنهم |
بسرّ و لا ارسلتهم برسول |
|
يعنى: سخنچينان دروغ گفتند كه مطالبى را در نهان به آنها گفتهام و آنها را رسالتى ندادهام.
و به معناى «مرسل» مثل:(وَ ما مُحَمَّدٌ إِلَّا رَسُولٌ) (آل عمران ١٤٤: محمد