(يَحْكُمُ بِهَا النَّبِيُّونَ الَّذِينَ أَسْلَمُوا): تورات كتابى است كه پيامبران خدا كه به حكمش اذعان و اعتراف داشتند، بر طبق آن حكم مى‌كردند. پيامبر ما نيز داخل در آنهاست.

اين معنى از حسن، قتاده، عكرمه، سدى و زهرى است. اكثر مفسران گويند: پيامبر اسلام نيز مقصود است، زيرا حكم كرد كه بايد زناكار را سنگسار كرد. اين آيه، دلالت ندارد بر اينكه: پيامبر، تابع شريعت موسى است، زيرا خداوند، سنگسار را بوسيله وحى، واجب گردانيد و پيامبر اين مطلب را از وحى الهى آموخت نه از كتاب تورات، بنا بر اين حكم سنگسار، يكى از احكام اسلام است، اگر چه با تورات هم موافق است. از اين راه، خداوند يهود را بصحت نبوت پيامبر اسلام آگاه گردانيد، زيرا بدون قرائت تورات و بدون سؤال از علماى يهود، اين مطلب كه بر آنها غامض شده بود و بسيارى از آنها به اشتباه افتاده بودند، براى ايشان بيان كرد و اين از دلائل صدق آن بزرگوار است.

ابن عباس گويد: منظور از انبياء پيامبرانى است كه بعد از موسى آمده‌اند. آنان هزاران نفر بوده‌اند كه خداوند آنها را براى ترويج تورات و تعيين حدود و بيان حلال و حرام آن، مامور كرده است، بنا بر اين معناى آيه اين است كه پيامبرانى كه از عصر موسى تا عصر عيسى مى‌آمدند، بر طبق تورات حكم ميكردند.

علت اينكه انبيا را مسلمان خوانده، اين است كه: اسلام دين خداست، بنا بر اين هر پيامبرى مسلمان است، اما هر مسلمانى پيامبر نيست.

(لِلَّذِينَ هادُوا): ابن عباس گويد: يعنى كسانى كه از كفر توبه كردند. برخى گويند:

يعنى يهود. منظور اين است كه پيامبران براى توبه كاران يا يهوديان به تورات حكم مى‌كردند. زجاج گويد: ممكن است در كلام تقديم و تاخيرى باشد. يعنى:

- انا انزلنا التوراة فيها هدى و نور للذين هادوا يحكم بها النبيون: تورات را كه در آن هدايت و نور است براى يهوديان فرستاديم و پيامبران بر طبق آن حكم مى‌كردند.

(وَ الرَّبَّانِيُّونَ وَ الْأَحْبارُ بِمَا اسْتُحْفِظُوا مِنْ كِتابِ اللَّهِ‌): ربانيون كسانى هستند كه مقام علمى آنها بالاست و بقولى كسانى كه بعلم خود عمل مى‌كنند.