از يك اعرابى به بهاى يك صد درهم خريد و آن را به يك صد و شصت درهم به ديگرى فروخت و نيز زمانى كه پيامبر صلى الله عليه و آله را غسل داد و ... در كتابها نقل شده است. همچنين احمد در فضايل، گوشه‌اى از اين روايتها را ذكر كرده است.

جبرئيل در چند موقعيت على عليه السلام را خدمت كرده است. على بن جعه از شعبه از قتادة از ابن جبير از ابن عبّاس درباره سخن خداوند تعالى كه فرموده است: (تَنَزَّلُ الْمَلَائِكَةُ وَالرُّوحُ فِيهَا بِإِذْنِ رَبِّهِم مِن كُلِّ أَمْرٍ) [١].

«در شب قدر فرشتگان و روح به اجازه پروردگارشان از هر امر سلامى فرود آيند». روايت كرده‌اند كه گفت: رسول خدا صلى الله عليه و آله هفت رمضان روزه گرفته بود و على بن ابى‌طالب نيز در اين كار با او همراه بود، در هر شب قدر، جبرئيل فرود مى‌آمد و از جانب پروردگارش بر على سلام و درود مى‌فرستاد.

احمد قصرى از امام حسن عسكرى از پدرانش از حسين بن على عليهم السلام نقل كرده است كه گفت: از جدّ خود رسول خدا صلى الله عليه و آله شنيدم كه مى‌فرمود:

«در شب اسراء در درون عرش فرشته‌اى را ديدم كه شمشيرى از نور به دست داشت و با آن چنان بازى مى‌كرد كه على بن ابى‌طالب با ذوالفقار بازى مى‌كرد و ملائكه چون به ديدار على بن ابى‌طالب مشتاق مى‌شدند به سيماى اين فرشته مى نگريستند. پس گفتم: پروردگارا! آيا اين برادرم و پسر عمويم على بن ابى‌طالب است؟ خداوند پاسخ داد: اى محمّد اين‌

[١] - سوره قدر، آيه ٤.

زندگانى امير مؤمنان امام على بن أبي طالب عليه السلام، ص: ١٩٦

فرشته‌اى است كه آن را بر هيأت على آفريده‌ام. او مرا در درون عرش عبادت مى‌كند و حسنات و تسبيح و تقديس او تا روز قيامت به حساب على بن ابى‌طالب نگاشته خواهد شد». [١]

در كفاية الطالب از انس نقل شده است كه گفت: رسول خدا فرمود:

«در شب اسراء به فرشته‌اى برخوردم كه بر منبرى از نور نشسته بود و فرشتگان ديگر به گرد او حلقه زده بودند. پرسيدم: اى جبرئيل اين فرشته كيست؟ گفت: نزديكش شو و به او سلام كن. پس به نزديك او درآمدم و بر وى سلام گفتم. ناگهان ديدم كه او برادرم و پسر عمويم، على بن ابى‌طالب است. باز پرسيدم: اى جبرئيل آيا على در رسيدن به آسمان چهارم از من پيشى گرفته است؟ پاسخ داد: نه لكن ملائكه از شدّت عشق خود به على شكوه كردند و خدا هم اين فرشته را از نور شبيه على بيافريد.

پس ملائكه در هر شب و روز جمعه او را هفتصد بار زيارت مى كنند و زبان به تسبيح و تقديس خداوند مى‌گشايند و ثواب آن را به دوستداران على هديه مى‌كنند». [٢]

در مناقب خوارزمى به نقل از عبداللَّه بن مسعود آمده است كه گفت:

رسول خدا فرمود:

«اوّلين كس از آسمانيان كه على بن ابى‌طالب را به برادرى گرفت، اسرافيل و پس از وى ميكائيل و سپس جبرئيل بود. و اوّلين دوستداران او

[١] - عيون اخبار الرضا، ص ٢٧٢.

[٢] - كشف الغمّة، ص ٤٠.