زندگانى امير مؤمنان امام على بن أبي طالب(ع) - مدرسى، سيد محمد تقى - الصفحة ٥٢ - امام على دربرابر دشواريها
مرگ بيمناك شده است». [١]
بدينگونه خط دوّم و خطى كه رهبران آن توانستند با خليفه اوّل بيعت كنند، چيرگى يافتند. فرماندهان ارتش مسلمانان هم غالباً با اين خط متفق و هماهنگ بودند. در توان ماست كه پيروزى اين خط را به عنوان پيروزى جناح نظامى تفسير كنيم. اگرچه على عليه السلام خود يكى از برجستهترين فرماندهان نظامى در آن روزگار به شمار مىرفت و پرچم اسلام را در اكثر ميدانها بر دوش مىكشيد، امّا بيشتر يارانش از محرومان و مستضعفانى همچون گروه انصار بودند.
همچنين ما مىتوانيم انگيزه پيامبر را در گسيل داشتن سپاه اسامه به خارج از پايتخت كشور اسلام و بلكه بيرون از جزيرة العرب و نيز ملحق كردن اصحاب بزرگ و معروف خود كه گروهى از انصار و رهبران جناح دوّم هم درميان آنان بودند، به اين سپاه را به خوبى تفسير و تبيين كنيم.
امّا مسلمانان از روانه كردن سپاه اسامه سرباززدند و از همراه شدن با آن تخلّف ورزيدند. چه بدين علّت كه از اصرار و هدف پيامبر در روانه ساختن سپاه اسامه آگاه شده بودند و چه بنابر گمان برخى، بر حال پيامبر اظهار نگرانى مىكردند. اين درحالى بود كه خود پيامبر صلى الله عليه و آله فرموده بود:
«سپاه اسامه را روانه كنيد. خداوند لعنت كند كسى را كه از ملحق شدن به سپاه اسامه سرباززند». تفصيل اين نكته در حديثى صريح از امير مؤمنان بيان شده است. آنحضرت مىفرمايد:
[١] - نهج البلاغة، خطبه ٥.