مأساة الزهراء عليها السلام
(١)
٥ ص
(٢)
٩ ص
(٣)
٩ ص
(٤)
٩ ص
(٥)
٢٤ ص
(٦)
٣١ ص
(٧)
٣١ ص
(٨)
٣٣ ص
(٩)
٣٣ ص
(١٠)
٣٥ ص
(١١)
٣٦ ص
(١٢)
٤١ ص
(١٣)
٤٥ ص
(١٤)
٤٧ ص
(١٥)
٥٩ ص
(١٦)
٦٠ ص
(١٧)
٦٥ ص
(١٨)
٦٧ ص
(١٩)
٦٨ ص
(٢٠)
٧١ ص
(٢١)
٧٥ ص
(٢٢)
٧٦ ص
(٢٣)
٧٨ ص
(٢٤)
٨١ ص
(٢٥)
٨١ ص
(٢٦)
٨٣ ص
(٢٧)
٩١ ص
(٢٨)
٩٢ ص
(٢٩)
١٠١ ص
(٣٠)
١٠٦ ص
(٣١)
١٠٨ ص
(٣٢)
١١٥ ص
(٣٣)
١١٧ ص
(٣٤)
١٢١ ص
(٣٥)
١٢١ ص
(٣٦)
١٢٣ ص
(٣٧)
١٢٤ ص
(٣٨)
١٢٥ ص
(٣٩)
١٢٨ ص
(٤٠)
١٣٠ ص
(٤١)
١٣١ ص
(٤٢)
١٣٥ ص
(٤٣)
١٣٦ ص
(٤٤)
١٣٨ ص
(٤٥)
١٤٠ ص
(٤٦)
١٤٢ ص
(٤٧)
١٤٧ ص
(٤٨)
١٥١ ص
(٤٩)
١٥٧ ص
(٥٠)
١٥٧ ص
(٥١)
١٥٩ ص
(٥٢)
١٦٠ ص
(٥٣)
١٦٣ ص
(٥٤)
١٦٦ ص
(٥٥)
١٧١ ص
(٥٦)
١٧٨ ص
(٥٧)
١٨٧ ص
(٥٨)
١٨٧ ص
(٥٩)
١٨٩ ص
(٦٠)
١٩١ ص
(٦١)
١٩٤ ص
(٦٢)
١٩٩ ص
(٦٣)
٢٠٠ ص
(٦٤)
٢٠٢ ص
(٦٥)
٢٠٣ ص
(٦٦)
٢٠٤ ص
(٦٧)
٢٠٥ ص
(٦٨)
٢٠٦ ص
(٦٩)
٢١٢ ص
(٧٠)
٢١٦ ص
(٧١)
٢١٦ ص
(٧٢)
٢١٧ ص
(٧٣)
٢١٨ ص
(٧٤)
٢١٩ ص
(٧٥)
٢٢٠ ص
(٧٦)
٢٢٤ ص
(٧٧)
٢٢٧ ص
(٧٨)
٢٣٠ ص
(٧٩)
٢٣٣ ص
(٨٠)
٢٣٨ ص
(٨١)
٢٥١ ص
(٨٢)
٢٥٢ ص
(٨٣)
٢٥٣ ص
(٨٤)
٢٥٦ ص
(٨٥)
٢٥٧ ص
(٨٦)
٢٦٣ ص
(٨٧)
٢٦٣ ص
(٨٨)
٢٦٥ ص
(٨٩)
٢٦٦ ص
(٩٠)
٢٦٨ ص
(٩١)
٢٧١ ص
(٩٢)
٢٧٣ ص
(٩٣)
٢٧٦ ص
(٩٤)
٢٨٤ ص
(٩٥)
٢٨٥ ص
(٩٦)
٢٨٨ ص
(٩٧)
٢٩١ ص
(٩٨)
٢٩٣ ص
(٩٩)
٢٩٥ ص
(١٠٠)
٢٩٨ ص
(١٠١)
٣٠١ ص
(١٠٢)
٣٠١ ص
(١٠٣)
٣٠٣ ص
(١٠٤)
٣٠٨ ص
(١٠٥)
٣٠٩ ص
(١٠٦)
٣١٠ ص
(١٠٧)
٣١١ ص
(١٠٨)
٣١١ ص
(١٠٩)
٣١٢ ص
(١١٠)
٣١٣ ص
(١١١)
٣١٦ ص
(١١٢)
٣٢٥ ص
(١١٣)
٣٢٧ ص
(١١٤)
٣٢٧ ص
(١١٥)
٣٣٢ ص
(١١٦)
٣٣٥ ص
(١١٧)
٣٣٦ ص
(١١٨)
٣٤٢ ص
(١١٩)
٣٤٣ ص
(١٢٠)
٣٤٤ ص
(١٢١)
٣٤٧ ص
(١٢٢)
٣٤٨ ص
(١٢٣)
٣٥١ ص
(١٢٤)
٣٥١ ص
(١٢٥)
٣٥٣ ص
(١٢٦)
٣٥٤ ص
(١٢٧)
٣٥٥ ص
(١٢٨)
٣٥٧ ص
(١٢٩)
٣٥٧ ص
(١٣٠)
٣٥٨ ص
(١٣١)
٣٥٩ ص
(١٣٢)
٣٥٩ ص
(١٣٣)
٣٦٠ ص
(١٣٤)
٣٦٠ ص
(١٣٥)
٣٦١ ص
(١٣٦)
٣٦١ ص
(١٣٧)
٣٦٣ ص
(١٣٨)
٣٦٣ ص
(١٣٩)
٣٦٥ ص
(١٤٠)
٣٦٧ ص
(١٤١)
٣٦٧ ص
(١٤٢)
٣٦٨ ص
(١٤٣)
٣٦٩ ص
(١٤٤)
٣٧٠ ص
(١٤٥)
٣٧١ ص
(١٤٦)
٣٧١ ص
(١٤٧)
٣٧٢ ص
(١٤٨)
٣٧٣ ص
(١٤٩)
٣٧٣ ص
(١٥٠)
٣٧٥ ص
(١٥١)
٣٧٥ ص
 
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص

مأساة الزهراء عليها السلام - العاملي، جعفر مرتضى - الصفحة ١٧٤

وروى أيضا حديثا آخر في الكتاب نفسه، جاء فيه: عن أبي عبد الله(ع) قوله: وقاتل أمير المؤمنين، وقاتل فاطمة، وقاتل المحسن، وقاتل الحسن والحسين [١].

وأما عن صحة نسبة كتاب الاختصاص للشيخ المفيد، فقد قلنا في الإجابة على سؤال يأتي: إن التشكيك في صحة نسبته للشيخ المفيد في غير محله، وبلا مبرر مقبول أو معقول، وقلنا أيضا: إنه يظهر أن المفيد قد اختار هذا الكتاب من كتاب الاختصاص، لابن عمران، وبناء على هذا يصبح اختياره رحمه الله لهذا الحديث بالذات، لأجل مزية رآها فيه رجحته على غيره.

رابعا:قد تحدث الشيخ المفيد رحمه الله عما جرى على الزهراء في أكثر من مورد في كتبه الأخرى أيضا.

فلاحظ ما يلي:

١ ـقال الكنجي الشافعي عن الشيخ المفيد رحمه الله: إنه قد زاد على الجمهور: إن فاطمة عليها السلام أسقطت بعد النبي ذكرا، وكان سماه رسول الله (ص) محسنا، وهذا شئ لم يوجد عند أحد من أهل النقل إلا عند ابن قتيبة [٢] .

فالكنجي إذن، ينسب القول بإسقاط المحسن إلى المفيد رحمه الله بالذات، إلا أن يكون مراده الإشارة إلى نفس ما ذكره رحمه الله في الإرشاد. مع الاحتمال القوي بأن يكون قد أشار إلى ما ورد في الاختصاص.


[١] الاختصاص: ص ٣٤٤، وكامل الزيارات: ص ٣٢٧ بسند آخر، والبحار: ج ٧ ص ٢٧٠ و ج ٨ ص ٢١٣. ونقل أيضا عن بصائر الدرجات للصفار.

[٢] كفاية الطالب: ص ٤١٣.