ترجمه تفسیر المیزان - علامه طباطبایی - الصفحة ٤٧٨ - رواياتى در باره شعر و شعراء و نزول آيه و الشعراء يتبعهم الغاوون
يكى از شما پر از چرك شود بهتر از آن است كه پر از شعر گردد[١].
مؤلف: اين روايت از طرق شيعه نيز از امام صادق (ع) از رسول خدا ٦ روايت شده است[٢].
و در تفسير قمى مىگويد: مردم را موعظه مىكنند و خود متعظ نمىشوند، نهى از منكر مىكنند و خود از آن دست بر نمىدارند، امر به معروف مىكنند و خود عمل نمىكنند، اينان همان كسانيند كه خداى عز و جل دربارهشان فرمود:(أَ لَمْ تَرَ أَنَّهُمْ فِي كُلِّ وادٍ يَهِيمُونَ) يعنى در هر مذهب و راهى مىروند(وَ أَنَّهُمْ يَقُولُونَ ما لا يَفْعَلُونَ) و مىگويند چيزهايى را كه خود عمل نمىكنند و اينان همان كسانيند كه حق آل محمد ٦ را غصب كردند[٣].
و در اعتقادات صدوق آمده كه شخصى از امام صادق (ع) از آيه (وَ الشُّعَراءُ يَتَّبِعُهُمُ الْغاوُونَ) سؤال كرد، حضرتش در پاسخ فرمود: منظور شعراى داستانسرا هستند[٤].
مؤلف: داستانسرايان يكى از مصاديق اين گونه شعرايند و گر نه معناى جامع آيه همان بود كه ما در ذيل آيه گذرانديم.
و در الدر المنثور است كه ابن ابى شيبه، از ابن مسعود، از رسول خدا ٦ روايت كرده كه فرمود: بعضى از اشعار حكمت و پارهاى از بيانات، سحر است[٥].
مؤلف: جمله اولى از ابن ابى شيبه، از بريده، و از ابن عباس از رسول خدا ٦ نقل شده، و نيز از ابن مردويه، از ابو هريره از رسول خدا ٦ به اين عبارت روايت شده كه فرمود: بعضى از اشعار، حكمت است و شعر پسنديده آن شعرى است كه در آن از حق يارى شود و چنين شعرى مشمول آيه نيست[٦].
و در مجمع البيان از زهرى روايت كرده كه گفت: عبد الرحمن پسر كعب بن مالك برايم حديث كرد، كه پدرش كعب بن مالك از رسول خدا ٦ پرسيد:
درباره شعراء چه مىفرمايى؟ فرمود: مؤمن تنها با شمشير جهاد نمىكند، زبان او نيز شمشير
[١] الدر المنثور، ج ٥، ص ١٠٠- ٩٩.
[٢] وسائل، ج ٥، ص ٨٣، ح ٣.
[٣] تفسير قمى، ج ٢، ص ١٢٥.
[٤] اعتقادات صدوق، ص ١٠٥.
[٥] الدر المنثور، ج ٥، ص ١٠١- ١٠٠.
[٦] الدر المنثور، ج ٥، ص ١٠٠.