زندگى در پرتو اخلاق - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٩ - بهداشت اخلاق

٣- مهاجرت و فرار از محيطهاى آلوده‌

براى اصلاح محيطهاى آلوده و فاسد حداكثر كوشش را بايد به خرج داد؛ ولى اگر به عللى اصلاح محيط امكان نداشته باشد و بيم آن رود كه ماندن در آن محيط موجب آلودگى گردد و محيط سالمترى كه امكان مهاجرت به آن هست وجود داشته باشد، چاره‌اى جز «مهاجرت» نيست.

نظير اين موضوع نيز در بيماريهاى جسمانى ديده مى‌شود كه افرادى كه به سلامت خود علاقه‌مندند، در چنان شرايطى از محيط آلوده فوراً مهاجرت مى‌كنند.

مسأله «مهاجرت» در اسلام اهميت خاصى دارد و جالب اين است كه پايه نخستين تاريخ اسلام را تشكيل مى‌دهد. مهاجرت پيغمبر اسلام صلى الله عليه و آله و سلم از مكه به مدينه جز فرار از يك محيط آلوده و نامساعد به يك محيط مساعدتر براى نشر ايمان و فضيلت، نبود.

مهاجرت گروهى از مسلمانان راستين، از مكه به سرزمين حبشه، طبق فرمان پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله و سلم نيز نمونه ديگرى از اين موضوع بود.

مهاجرين صدر اسلام امتياز و اهميت فوق‌العاده‌اى در تاريخ اسلام دارند و آيات متعددى در قرآن درباره آنان ديده مى‌شود، احاديث متعددى در زمينه مهاجرت از نقاط آلوده به گناه و شرك، به نقاط سالم وارد شده كه اهميت موضوع را روشن مى‌سازد.

در تفسير «مجمع‌البيان» در ذيل آيه‌