در جامع الروات در شرح زندگى حضرت عبدالعظيم از اين شخص به عنوان راوى وى اسم برده است ، و جز در كافى و آن هم در طريق عبدالعظيم در جاى ديگرى از او اسم برده نشده است. روايت سهل بن جمهور از حضرت عبدالعظيم در كافى ، كتاب الحجة « باب من عرف امامه » ، و در كتاب الصلاة « باب بناء المساجد » ، و در كتاب الطهارة باب « صفة التيمم » نقل شده است.

٢٣ ـ سهل بن زياد آدمى

در مورد اين راوى در گفتار علماء و فقهاء اختلاف زيادى شده ، و سخنان متفاوتى بيان گرديده است ، عده اى او را فاسد الرواية و حتى فاسد المذهب دانسته اند و بعضى او را توثيق و تجليل كرده اند ، ما اكنون در ذيل گفتار و عقائد علماى رجال را كه در باره او ذكر شده شرح ميدهيم: شيخ طوسى در رجال خود او را از اصحاب حضرت جواد و هادى و عسكرى عليهم السلام ذكر كرده و در باب اصحاب هادى او را توثيق كرده است ، ولى در فهرست گويد : سهل بن زياد آدمى [١] ابو سعيد رازى از ضعاف بشمار است ، و كتابى هم تأليف كرده است. نجاشى گفته : سهل بن زياد ابو على آدمى رازى در نقل حديث ضعيف است ، و به روايات او اعتمادى نيست ، محمّد بن عيسى اشعرى او را به غلو در عقيده و كذب

[١] آدمى منسوب است به « ادم » كه به معنى پوست ميباشد ، ظاهرا اين راوى به تجارت و خريد و فروش پوست اشتغال داشته و از اين جهت به « آدمى » معروف شده است.[٢] محمّد بن عبد الحميد بن سالم ابو جعفر عطار كوفى ، از اصحاب حضرت رضا و حضرت عسكرى عليهماالسلامبوده ، شيخ در رجال خود او را از اصحاب و روات اين دو امام همام نوشته ، و نجاشى در رجال خود گفته : محمّد بن عبد الحميد از مشايخ حديث بشمار رفته ، وپدرش عبد الحميد از اصحاب حضرت موسى بن جعفر عليه السلام و از ثقات محسوب است.[٣] حسين بن سعيد بن حماد اهوازى از بزرگان شيعه و اعيان اماميه است ، اين محدث جليل القدر كتب فراوانى تأليف كرده و از مصنفين عالى مقام در عصر ائمه عليهم السلام بشمار مى رود ، وى حضرت رضا و جواد و هادى عليهم السلام را درك نموده و از آنان اخذ حديث كرده است. علماى شيعه و فقهاء اين طائفه او را به جلالت و عظمت و بزرگى و وثاقت و صداقت ذكر ميكنند ، وهمگان او را توثيق و تكريم كرده اند. شيخ الطائفه و نجاشى و علامه در كتب خود از وى به عنوان ثقه و عين و جليل القدر عنوان نموده اند . اين راوى عظيم الشان در اواخر زندگى خود به قم منتقل شد و در همانجا درگذشت.[٤] زيد نرسى از اصحاب حضرت صادق و كاظم عليهماالسلام بوده ، و كتابى هم تأليف كرده علامه طباطبائى بحر العلوم گفته : زيد نرسى از اصحاب اصول بشمار رفته و صحيح المذهب بوده است.[٥] حريز بن عبد اللّه ازدى سجستانى از اصحاب حضرت صادق عليه السلام بوده و كتبى هم تصنيف كرده ، شيخ در رجال خود گفته : حريز بن عبد اللّه اصلاً از أهل كوفه بوده ، و بعد در سجستان اقامت كرده ، نجاشى گويد : حريز بن عبد اللّه در كوفه اقامت ميكرد و وى به علت اينكه به سجستان براى تجارت بسيار مسافرت مينمود در آن جا مسكن نمود. يونس بن عبد الرحمان گفته : حريز بن عبد اللّه جز دو روايت از حضرت صادق عليه السلام بيشتر روايت نكرده ، وى در سجستان با خوارج به جنگ و قتال مبادرت كرد.