محاسن ، حسن بن على عن بعض اصحابنا آمده است. وهمچنين مشكل ديگرى كه در بين است تعدد حسين بن على و يا حسن بن على در طريق روايات و احاديث است ، مجهول بودن مروى عنه نيز اين موضوع را لا ينحل ساخته است ، ما در اين مورد تحقيق لازم را كرديم ، اولاً به اين روايت كه در كافى نقل شده و در سند حسين بن على ضبط شده براى اطمينان به ساير كتب پرداختيم در « وافى » و « مرآت العقول » نيز مانند كافى حسين بن على آمده است. اكنون يا « حسن بن على » و يا « حسين بن على » هر كدام از اينها باشد ، در كتب رجال و مشايخ حديث اسامى زيادى به اين عناوين ذكر شده و تعيين و تمييز حسين بن على كه حضرت عبدالعظيم راوى او بوده بسيار مشكل است. در كتب رجال ٤٥ نفر به نام حسن بن على و ٢٥ نفر به نام حسين بن على ذكر شده اند ، جماعتى از اينها قبل از حضرت عبدالعظيم و عده اى هم بعد از زمان او بوده اند ، اينك اشخاص و افراديكه به نام حسين بن على و يا حسن بن على كه همزمان با او بوده اند را ذكرى كنيم. ١ ـ حسن بن على بن فضال : اين محدث جليل القدر از اصحاب حضرت رضا عليه السلام و از خواص آن جناب بوده و از ثقات شمرده شده است ، علماى رجال و فقهاء ، وى را تجليل و تعظيم كرده اند ، وروايات و اخبار او را مورد عمل و اعتماد قرار داده اند. كشى گويد : فضل بن شاذان گفته : من در « قطيعة الربيع » در مسجد زيتونه نزديك نفر قارى به قرائت اشتغال داشتم ، در يكى از روزها كه به قرائت مشغول بودم ناگهان متوجه شدم كه چند نفر باهم نجوا ميكنند ، در اين بين يكى از آنها گفت در ميان كوه ، مردى هست كه وى را ابن فضال مى گويند ، من مانند او عابدى را نديده و نشنيده ام. او هنگامى كه به صحرا و بيابان مى رود ، و به سجده مى كند ، پرندگان ميآيند و بر