واژه «مسند» در برابر (مصنَّف» است و در اصطلاح حديث شناسان، دانشواژه تسميه پاره اى از مجموعه هاى روايى و در هر حال، وصف آن كتاب است كه گاه به نام مؤلّف كتاب و گاه به نام راوى آن، اضافه مى شود (مثل: مسند احمد بن حنبل و مسند على بن أبيطالب عليه السلام ). تفاوت «مصنَّف» و «مسند» در نحوه چينش روايات است. در مصنَّفات، به دنبال هر بابى، تنها احاديث مربوط به همان موضوعْ نقل مى شود، هرچند از طُرق مختلف روايت شده باشد. بدين ترتيب، در يك مصنَّف، كليه احاديث مرتبط با (مثلاً) نماز، در يك جا گرد مى آيد. امّا در شيوه مسند نويسى، احاديث را بر حسب راويان، ترتيب مى دهند. مثلاً آنچه را از طريق جابر بن عبداللّه انصارى از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله نقل شده است، در يك فصل جداگانه مى آورند (خواه موضوعِ حديثْ نماز باشد يا زكات يا قصّه يا تفسير) و آنگاه كه مؤلّف از نقل احاديث يك صحابى فراغت يافت، به نقل احاديث صحابى ديگر مى پردازد، و به همين ترتيب پيش مى رود. بنابراين، محور احاديث در مصنَّف، «وحدت موضوع» و در مسنَد، «وحدت ناقل» است. [١]

[١] براى توضيح بيشتر، ر.ك: به مسند الرضا عليه السلام ، داوود بن سليمان بن يوسف الغازى، تحقيق سيد محمد جواد حسينى جلالى، مقدمه محقّق؛ چهل مقاله، رضا استادى، ص ١٤٧ ـ ١٧٢؛ مسند الحبرى، سيد محمّد رضا جلالى، ص ٧؛ كليات معارف اسلامى، سيد على مدرّس موسوى، ص ١٦٥ ـ ١٦٩؛ علم الحديث، كاظم مدير شانه چى، ص ٢١٩؛ دراية الحديث، همو، ص ٢٨؛ لغت نامه دهخدا، واژه مسند؛ احاديث رسول اللّه صلى الله عليه و آله ، عبدالمنعم النمر، ص ٧٥؛ تدريب الراوى، سيوطى، ج ١، ص ٤٢؛ الرسالة المستطرفة، محمّد بن جعفر الكتّانى، ص ٣٦؛ قواعد التحديث، جمال الدين القاسمى، ص ١٢٣ و ٢٠٢؛ ضحى الإسلام، احمد امين، ج ٢، ص ١٠٩ و ١٢١؛ يادداشتها، محمّد قزوينى، ج ٧، ص ٩٩؛ أضواء على السنّة المحمّدية، محمود أبو ريّة، ص ٢١٦؛ مجمع البحرين، طريحى، به تحقيق حسينى، ج ٣، ص ٧١؛ مجمع اللغة العربية؛ مجمع الوسيط، ج١، ص ٤٥٦؛ محاسن الإصطلاح، بلقينى، ذيل مقدمة ابن اصلاح، ص ١١٢؛ القاموس المحيط، فيروزآبادى، باب الدال؛ البداية، شهيد ثانى، ج١، ص ٩٨ ـ ٩٩ و ج ٢، ص ٩٨؛ الرواشح السماويّة، ميرداماد، ص ١٢٧؛ الكفاية في علم الرواية، بغدادى، ص ٢١؛ معرفة علوم الحديث، حاكم نيشابورى، ص ١٨؛ مقباس الهداية، مامقانى، ج ١، ص ٢٠٣ ـ ٢٠٥؛ التذكرة، ابن مُلَقِّن، ص ١٤ .