ضربات كوبنده مالك و يورش به قرارگاه دشمن، فتح و پيروزى را در آينده نزديك نويد مى‌داد. پيرمردان شامى فريادشان بلند شد:
«اللَّهَ، اللّهَ، فى الحُرُماتِ مِنَ النِّساءَ وَالْبَناتِ» «١» مردم! خدا را درباره زنان و دختران در نظر آوريد.
معاويه كه وضع را وخيم و شكست را قطعى ديد به عمرو عاص گفت: «ما كه نابود شديم نيرنگ پنهانى خود را به كار گير» «٢» عمرو عاص فرياد زد: «اى مردم! هر كه با خود قرآنى دارد بر سر نيزه كند» حدود پانصد قرآن بالاى نيزه رفت. همراه قرآن‌ها فريادها نيز بلند شد كه: «كتاب خدا بين ما و شما حاكم باشد. اگر ما را بكشيد چه كسى مرزهاى شام را حفظ خواهد كرد؟» «٣» عكس‌العمل سپاه عراق‌ برخى از سپاهيان عراق، تحت تأثير نيرنگ و شعارهاى فريبنده و تحريك‌آميز دشمن قرار گرفتند. بويژه پس از آن كه بعضى از سران همانند اشعث (كه در دل به معاويه متمايل بودند و جزو منافقان سپاه امير مومنان عليه السلام محسوب مى‌شدند) جمعيّت را براى پذيرش نيرنگ دشمن تحريك كردند. از اين رو فرياد برآوردند:
دعوت شما را به كتاب خدا اجابت كرده بسوى او باز مى‌گرديم. «٤» امير مؤمنان عليه السلام چون اين وضع را ديد، براى روشن كردن افكار