تولى و تبرى در قرآن - وفا، جعفر - الصفحة ٦٩

معاهدات بين‌المللى‌ جوامع بشرى، به ويژه در جهان امروز، نمى‌توانند بدون قراردادهاى بين‌المللى به حيات سياسى خود استمرار بخشند و حتى زندگى فردى و اجتماعى افراد هم نمى‌تواند بدون عهد و پيمان استوار بماند. اكثر مزايايى كه از جامعه مى‌بريم و آسايشى كه در اثر رعايت متقابل حقوق همديگر به دست مى‌آيد، در سايه عقد قراردادهاى عمومى است. عهد و پيمانهاى متقابل، دو ملّت را به هم پيوند مى‌زند و زمينه اشتراك مساعى، حسن تفاهم و تلاقى فرهنگ و انديشه متفاوت را آماده مى‌سازد.
قرآن به اين اصل اهميّت و بهاى بسيار مى‌دهد و به طرفين پيمان توصيه مى‌كند كه به عهد و ميثاق خود وفادار بمانند و آن را نقض نكنند:
وَ اوفوا بِعَهدِ اللَّهِ اذا عهَدتُم ولا تَنقُضُوا الايمنَ بَعدَ تَوكيدِها وقَد جَعَلتُمُ اللَّهَ عَلَيكُم كَفيلًا انَّ اللَّهَ يَعلَمُ ما تَفعَلونَ. (نحل: ٩١)
و هر گاه پيمان بستيد به پيمان خويش وفا كنيد و قراردادهايى كه با سوگند تأكيد كرده و خدا را بر آن ضامن گرفته‌ايد، نقض نكنيد؛ زيرا خداوند آنچه را كه انجام مى‌دهيد مى‌داند.
وفا به عهد قرآن نه تنها پيمان شخص طرف قرارداد را به رسميّت مى‌شناسد، بلكه وساطت چنين شخصى را نيز در مواردى مى‌پذيرد و بر آن ارج مى‌نهد:
وَ لاتَتَّخِذوا مِنهُم وَلِيًّا ولا نَصِيراً الَّا الَّذينَ يَصِلونَ الى‌ قَومٍ بَينَكُم وبَينَهُم ميثقٌ. (نساء: ٨٩)
از آنها (منافقان مدينه) كسى را يار و مددكار نگيريد، مگر اين كه آنها به گروهى بپيوندند كه ميان شما و آنان پيمان است.
اين آيه يكى از بزرگترين افتخارات اسلام را ترسيم مى‌كند و نشان مى‌دهد كه اين مكتب الهى چه مقدار طرفدار حريّت سياسى و آزادى عقيده است و چه اندازه به قراردادها و عهد و ميثاقها احترام مى‌گزارد.