تولى و تبرى در قرآن

تولى و تبرى در قرآن - وفا، جعفر - الصفحة ٦٧

اقامت در آن را ندارند و در صورت ورود از هيچ مصونيّتى برخوردار نيستند، بلكه سزاوار مجازات نيز هستند.
ارزش و شرايط تأمين‌ از آداب و رسوم جاهليت عرب اين بود كه اگر كسى دست به جُرم و جنايتى مى‌زد براى رهايى از چنگ مجازات به قبيله‌اى پناهنده مى‌شد و افراد قبيله طبق سنت آن روز خود را موظف مى‌دانستند كه از او حمايت كنند. اسلام با اينكه اصل اين سنّت اجتماعى را پذيرفت ولى ماهيّت آن را دگرگون ساخت و آن را بر اساس نظام جديد و اصول انسانى بنيان نهاد.
پناهندگى دوران جاهليّت با پناهندگى كه اسلام به رسميّت مى‌شناسد متفاوت است و همچنين پناهندگى سياسى كه در جهان امروز معمول است با اصل «تأمين» كه در قرآن پيش‌بينى شده است فاصله زيادى دارد.
پناهندگى سياسى امروزه به پناهندگى جنايى تبديل شده است و نوعاً جنايتكاران پس از ارتكاب جرائم سنگين به كشورى پناه مى‌برند؛ يعنى همان رسمى كه در جاهليّت رواج داشت. در حالى كه پناهندگى در فرهنگ اسلام، رفتار بشر دوستانه‌اى است كه بر پايه اصل تفاهم و قرارداد صلح‌آميزى پى‌ريزى شده و داراى شرايط و ضوابط محدود و معيّنى است از جمله:
- به كار بردن هر گونه حيله و فريب در مورد پناهندگان ممنوع است؛ - جنايتكاران حق تأمين ندارند؛ - قرارداد تأمين، قابل نقض نيست، جز در موارد خاص و استثنايى.
افراد مختلف مى‌توانند در چهارچوب شرايط مذكور به كشورهاى اسلامى پناهنده شوند.
هدف از پناهندگى‌ پناهندگى خواستن از كشور اسلامى ممكن است به منظور تأمين مقاصد و اهدافى باشد، همانند: مصونيّت از تعرّضات جنگ، عبور از سرزمين اسلامى به كشور ديگر، اقامت در