تولى و تبرى در قرآن - وفا، جعفر - الصفحة ٣٥
٢. فسق و فجور عمل مظهر ايمان است. نوع عمل، ميزان اعتقادات قلبى و ايمان باطنى هر كس را نشان مىدهد. آنكه مكتبى را مىپذيرد، بايد دست از خواهشهاى نفسانى بردارد و بر ميزان مكتب عمل كند. كسى كه به ظاهر، دين را مىپذيرد و در عمل با آن به مخالفت برمىخيزد، فاسق است و از حوزه ايمان خارج شده و پرده ديانت را پاره كرده است. مؤمنى كه به خدا و پيامبرش وابسته مىشود، بايستى از كافران بگسلد و با دشمنان خدا دشمنى ورزد و با دوستانش دوستى كند، و گرنه ايمانش كامل نيست:
ولَو كانُوا يُؤمِنونَ بِاللَّهِ والنَّبِىّ وما انزِلَ الَيهِ ما اتَّخَذوهُمْ اوْلِياءَ وَلكِنَّ كَثِيرًا مِنْهُم فسِقُونَ.
(مائده: ٨١)
اگر به خدا و پيامبر و آنچه بر او نازل شده ايمان آورده بودند، كافران را به دوستى نمىگرفتند، ولى بيشترشان فاسقاند.
٣. خويشاوندى يايُّهَا الَّذينَ ءامَنوا لا تَتَّخِذُوا ءاباءَكُم واخونَكُم اولِياءَ انِ استَحَبُّوا الكُفرَ عَلَى الايمنِ ومَن يَتَوَلَّهُم مِنكُم فَاولئكَ هُمُ الظلِمون. (توبه: ٢٣)
اى كسانى كه ايمان آوردهايد، اگر پدر يا برادرتان دوست دارند كفر را به جاى ايمان برگزينند، آنها را به دوستى مگيريد و هر كس از شما دوستشان بدارد، از ستمكاران خواهد بود.
اين آيه، يكى ديگر از انگيزههاى دوستى با كفّار را، قرابت و خويشاوندى با آنان مىداند.
اسلام پيروانش را به صله رحم به ويژه به رعايت حقوق پدر و مادر امر كرده و عقوق والدين را از گناهان كبيره شمرده است. از طرف ديگر پيروانش را به رعايت حال همسايگان و وفا به عهد توصيه كرده است و مسلمانان را اجازه داده كه با مشركان به خوبى و به عدالت رفتار كنند.
قرآن همه اين امور را تجويز كرده است، ولى به شرط اينكه اين روابط حلالى را حرام و حرامى را حلال نكند. بنابراين، هر گاه پدر در جانب باطل قرار گرفت و فرزندش در جانب حق؛ براى فرزند جايز نيست پدرش را در موضع باطلى كه دارد يارى كند، بلكه بر عهده اوست كه در برابرش بايستد و در حد امكان او را از موضعگيريهاى باطلش باز دارد. جمله «انِ استَحَبُّوا