تولى و تبرى در قرآن - وفا، جعفر - الصفحة ١٧
انَّ وليّىَ اللَّهُ الَّذى نَزَّلَ الكِتبَ وهُوَ يَتَوَلَّى الصلِحين. (اعراف: ١٩٦)
بى شك ولىّ من خدايى است كه اين كتاب را فرو فرستاد و او افراد شايسته را سرپرستى مىكند.
سرگذشت پيامبران و پيروزيهاى شگفتانگيز و معجزهآميز آنان به ويژه زندگى حضرت يوسف (ع) مظهر كامل ولايت اخصّ الهى است. داستان حضرت يوسف به روشنى دلالت دارد كه خداوند ولىّ بندگان مخلص است و امورشان را به عهده مىگيرد تا آنان را بر عرش عزّت بنشاند و به مردم اين حقيقت را بنماياند كه او بر امر خويش غالب است و اسباب را هر گونه كه بخواهد مىچيند، نه هر طور كه ديگران بخواهند.
برادران يوسف، او را در ته چاه مىافكنند و سپس به چند درهم مىفروشند و بر حسب ظاهر او را به سوى هلاكت سوق مىدهند ولى همه آن مقدمات- به خواست خدا- نتيجه معكوس داد. سير طبيعى حادثه نشان مىداد كه چاه پايان خطّ زندگى يوسف است، ولى خداوند آن را آغاز سعادت او قرار داد. «١» ب. ولايت پيامبر (ص)
قرآن، ولايتى را كه براى خداوند ثابت مىكند، براى رسول خدا هم ثابت مىكند و قيام به قانونگذارى و تشريع، دعوت به دين، تربيت امّت و حكومت بر آنها را از شئون و مناصب رسالت وى مىداند و همين طور كه بر مردم اطاعت خدا واجب است، اطاعت رسول خدا هم بدون قيد و شرط واجب است. پس برگشت ولايت تشريعى آن حضرت به ولايت تشريعى خداست. «٢» ولايت پيامبر اسلام (ص) بر مؤمنان در طول ولايت خدا و مقدم بر هر ولايتى است:
النَّبِىُّ اولى بِالمُؤمِنينَ مِن انفُسِهِم. (احزاب: ٦)
پيامبر نسبت به مؤمنان از خودشان سزاوارتر است.
مقصود از اوْلى بودن پيامبر از خود مؤمنان در يك يا دو مورد شخصى نيست، بلكه مقصود اولويّت در دين و دنيا، امور اجتماعى، امور قضايى و اطاعت از فرمان اوست يعنى در تمام تولى و تب تولى و تبرى در قرآن ٢٧ حب اهل بيت(ع)
ص : ٢٧