تولى و تبرى در قرآن - وفا، جعفر - الصفحة ٢٧
انْتَ الَّذى ازَلْتَ الْاغْيارَ عَنْ قُلُوبِ احِبَّائِكَ حَتّى لَمْ يُحِبُّوا سِواكَ. «١» خداوندا! تويى كه اغيار را از دل دوستانت مىزدايى، تا اينكه جز تو را دوست نداشته باشند.
حُبّ اهل بيت (ع)
از ابعاد ولاء محبّت، اظهار دوستى با اهل بيت (ع) است. از نظر قرآن حُبّ پيامبر (ص) با حُبّ خدا آميخته است. حُبّ پيامبر نه ابراز دوستى در زبان و گفتار كه محبت صادقانه و پيروى كامل از اوست. اگر كسى از پيامبر اطاعت نكند و در عين حال از عشق الهى دم زند در ادّعاى خود كاذب است، چرا كه حُبّ خدا از اطاعت پيامبر جدا نيست:
قُل ان كُنتُم تُحِبّونَ اللَّهَ فَاتَّبِعونى يُحبِبكُمُ اللَّهُ ويَغفِر لَكُم ذُنوبَكُم. (آل عمران: ٣١)
بگو اگر خدا را دوست مىداريد از من پيروى كنيد تا خدا شما را دوست بدارد و گناهانتان را بيامرزد.
در اين آيه براى تبعيّت از پيامبر (ص) دو اثر مهمّ ذكر شده است: يكى جلب محبّت و رضايت خدا و ديگرى بخشش گناهان گذشته. افزون بر حُبّ پيامبر، حُبّ خاندان پيامبر (ص) نيز واجب است. قرآن حُبّ اين خاندان را مزد و پاداش رسالت معرفى مىكند:
قُل لا اسَلُكُم عَلَيهِ اجرًا الَّا المَوَدَّةَ فِى القُربى. (شورى: ٢٣)
بگو: بر اين رسالت مزدى از شما نمىخواهم جز دوست داشتن خويشاوندانم.
پيامبر اسلام (ص) در سايه اين تعليم الهى خود، به طور مستقيم و مؤكّد از مردم مىخواهد كه اهل بيتش را دوست بدارند:
احِبُّوا اللَّهَ لِما يَغْذُوكُمْ بِهِ مِنْ نِعْمَةٍ وَ احِبُّونى لِحُبّ اللَّه عَزَّوَجلَّ وَ احِبُّوا اهْلَ بَيْتى لِحُبّى. «٢» خدا را دوست تولى و تبرى در قرآن ٣٦ ٤. عزت جويى ص : ٣٦ بداريد بدين جهت كه شما را از هر نعمتى بهرهمند ساخته است و مرا به خاطر حُبّ خدا دوست بداريد و اهل بيتم را به خاطر دوستى من محبّتِ اهل بيت (ع) محك خوبى براى تشخيص و ارزيابى مقدار ايمان افراد است. امام صادق (ع) مىفرمايد: