تولى و تبرى در قرآن - وفا، جعفر - الصفحة ٣٠

درس سوم ولاء محبّت‌ حضور يهود در ميان مسلمانان در صدر اسلام و زمانهاى بعد از آن، اقتضا مى‌كرد كه براى حفظ مرزهاى فكرى و تربيتى مقررات و قوانين خاصّى وضع گردد تا مسلمانها زندگى آرام و مستقلى داشته باشند و از وابستگى سياسى فرهنگى در امان بمانند. به همين منظور، خداوند به طور مستقيم به مؤمنان دستور مى‌دهد كه با اهل كتاب رابطه دوستانه برقرار نكنند و اسرار خود را پيش آنها باز نگوييد:
يايُّهَا الَّذينَ ءامَنوا لا تَتَّخِذوا اليَهودَ والنَّصرَى‌ اولِياءَ بَعضُهُم اولِياءُ بَعضٍ ومَن يَتَوَلَّهُم مِنكُم فَانَّهُ مِنهُم انَّ اللَّهَ لايَهدِى القَومَ الظّالِمين. (مائده: ٥١)
اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد، يهود و نصارا را به دوستى برمگزينيد. آنان خود دوستان يكديگرند. هر كس از شما كه ايشان را به دوستى گزيند، از آنهاست و خدا ستمكاران را هدايت نمى‌كند.
تحليل آيه‌ مقصود از ولايت كه مورد نهى واقع شده، «ولاء محبّت» است نه ولاء نصرت، به دليل جمله «بَعْضُهُم اوْلِياءُ بَعْضٍ»؛ زيرا ولايتى كه وحدت را ميان يهود و نصارا به وجود مى‌آورد. ولايت محبت، تعصّب قومى يا پيوندهاى مذهبى و دينى است، نه ولايت به معناى هم سوگند شدن. «١» نتيجه دوستى: نهى از دوستى با قوم يهود و نصارا متوجه همه مؤمنان است و هيچ كس‌